uitoefening van een beroep aan regels is gebonden niet iedereen
mag het beroep uitoefenen alleen mensen die zich ervoor hebben
gekwalificeerd
Voorbehouden handelingen: medische en/of geneeskundige
handeling die – bij ondeskundig- schade aan de gezondheid van een
zorgvrager kan toebrengen
Zelfstandig bevoegden: beroepsoefenaren in de gezondheidszorg
die op basis van de wet BIG bevoegd zijn om zelf een diagnose te
stellen en voorbehouden handelingen voor te schrijven
De wet BIG omschrijft 13 voorbehouden handelingen:
- Heelkundige handelingen
- Verloskundige handelingen, ook de pre- en postnatale zorg valt
hieronder
- Verrichtten van endoscopieën
- Verrichtten van katherisaties
- Geven van injecties
- Verrichten van puncties
- Onder narcose brengen
- Gebruikmaken van radioactieve stoffen en ioniserende straling
- Verrichten van cardioversie (een stroomstoot door het hart
geven om een hartritmestoornis op te heffen)
- Toepassen van defibrillatie ( een stroomstoot door het hart
geven om een hartritmestoornis op te heffen) anders dan door
middel van een geautomatiseerde externe defibrillator (AED)
- Toepassen van elektroconvulsie therapie ( een stroomstoot
geven door het hoofd van depressieve patiënten, met doel de
klachten te verminderen)
- Steenvergruizing
- Kunstmatige fertilisatie
Risicovolle handelingen: niet- voorbehouden verpleegkundige
handeling die –bij ondeskundig uitvoeren schade aan de gezondheid
van een zorgvrager kan toebrengen
Aantal risicovolle handelingen:
- Het geven van klysma
- Het uitzuigen van de mond en keelholte
- Toedienen van zuurstof
Niet – zelfstandig bevoegden: zorgverleners die op basis van
bekwaamheid opdrachten voor voorbehouden handelingen mogen
uitvoeren
, In principe is iedere beroepsoefenaar in de individuele
gezondheidszorg bevoegd om voorbehouden handelingen uit
te voeren als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan:
- De handeling moet in opdracht van een zelfstandig bevoegde
beroepsoefenaar worden uitgevoerd dat betekend dat een arts,
tandarts of verloskundige de opdracht geeft.
- De opdracht moet worden uitgevoerd volgens de aanwijzingen
van de opdrachtgever deze aanwijzingen mogen als bekend
worden verondersteld als het om een betrekkelijk eenvoudige
handeling gaat (zoals een insuline injectie) of als het om een
ervaren beroepsoefenaar gaat die de handeling veelvuldig
heeft uitgevoerd je kunt denken aan handelingen als
katheteriseren of het pre- operatief inbrengen van een perifeer
infuus.
- De mogelijkheid tot toezicht en tussenkomst van de
opdrachtgever moet geregeld zijn als je de handeling uitvoert
moet je weten waar je de opdrachtgever kunt bereiken als er
iets fout gaat.
- De niet- zelfstandig bevoegde moet zichzelf bekwaam achten
om de handeling uit te voeren, dat houdt in dat de handeling in
de (vervolg) opleiding moet zijn aangeleerd en regelmatig in de
praktijk moet zijn uitgevoerd, als de ziet- zelfstandig bevoegde
zichzelf onvoldoende bekwaam vindt moet deze de opdracht
weigeren.
Functionele zelfstandigheid: de wettelijke
deskundigheidsverklaring van beroepsbeoefenaren in de
gezondheidszorg om naar de opdracht van een zelfstandig bevoegde
zelfstandig voorbehouden handelingen uit te voeren
Om een voorbehouden handeling functioneel zelfstandig te
mogen uitvoeren moet je als verpleegkundige over de
volgende deskundigheid beschikken:
- Je moet de samenhang van de voorbehouden handeling
kunnen beoordelen dat wil zeggen dat je weet waarom de
handeling moet worden gedaan, wat de eventuele risico’s zijn
en hoe je moet handelen als er iets niet goed gaat
- Je moet adequaat kunnen reageren
Algemene Maatregel van Bestuur: een maatregel die een
minister of staatsecretaris uitvaardigt om nadere uitleg aan een wet
te geven