TIJDVAK 10 TIJD VAN TELEVISIE EN
COMPUTER
PARAGRAAF 1 DEKOLONISATIE
KA: De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie
in de wereld
DEKOLONISATIE
Na WOII waren veel Europese landen erg verzwakt → het opbouwen van hun eigen land was de eerste
prioriteit geworden → hierdoor was de aandacht op de overzeese kolonies verzwakt.
Gevolg: kolonies pakken hun kans en vechten massaal voor onafhankelijkheid (=dekolonisatie).
- 3 fasen:
1. 1946-1956: Zuid-Azië, Zuidoost-Azië en Midden-Oosten (India, Pakistan, Indonesië en
Vietnam)
2. 1956-1964: Afrika (Algerije, Marokko en Tunesië)
3. Na 1965: Caribische en Oceanische landen (Suriname)
➔ De dekolonisatie maakte een eind aan de westerse hegemonie (=overwicht) in de wereld!
Vanwege de economische macht en de oude banden hadden de westerse landen wel nog
invloed, maar konden ze hun wil niet meer opleggen.
1 E FASE: INDIA EN PAKISTAN (KOLONIES VAN GROOT-BRITTANNIE)
Oorzaken dekolonisatie in India:
1. Rellen in India (1946)
2. Machtspositie Engeland verslechterd door WOII
3. Koloniale bestuur is erg duur
4. VS dringen al langer aan op dekolonisatie
Gevolg: de premier van Groot-Brittannië ziet in dat India onafhankelijk moet worden. In 1947 werd India
onafhankelijk, maar dit zorgde voor een instabiele situatie: hindoes en moslims kwamen met elkaar in strijd.
1947: India wordt verdeeld:
India: hindoes Pakistan + Bangladesh: moslims
1E FASE: INDONESIE (KOLONIE VAN NEDERLAND)
Oorzaken dekolonisatie in Indonesië:
1. Machtspositie Nederland verslechterd door WOII
2. VS en Sovjet-Unie dringen aan op dekolonisatie
3. Japan had Zuidoost-Azië overmeesterd (1942-1945) → Europese prestige verder aangetast en
koloniale bestuur verdwenen
4. Soekarno roept Indonesische onafhankelijkheid uit
,Er ontstond chaos en diplomatiek overleg mislukte → Nederland kiest voor geweld en herovert in 2 politionele
acties grote delen van Indonesië.
Gevolg: guerrillastrijders vechten terug en Nederland geeft in 1949 Indonesië op.
1E FASE: VIETNAM (KOLONIE VAN FRANKRIJK)
Oorzaken dekolonisatie in Vietnam:
1. Machtspositie Frankrijk verslechterd door WOII
2. Communist en nationalist Ho Chi Minh roept de onafhankelijkheid uit (1945)
3. Steun van China dat sinds 1949 ook communistisch is
LET OP: Frankrijk krijgt juist wel steun van de VS omdat VS willen voorkomen dat Vietnam o.l.v. Ho Chi Minh
communistisch wordt.
Gevolg: Fransen verlaten Vietnam na grote militaire nederlaag en Vietnam wordt in 1954 onafhankelijk.
2E FASE: ALGERIJE (KOLONIE VAN FRANKRIJK)
Oorzaken dekolonisatie in Algerije:
1. Machtspositie Frankrijk verslechterd door WOII
2. Onafhankelijkheidsoorlog (1954-1962)
Gevolg: Algerije wordt in 1962 onafhankelijk.
LET OP: Behalve bij Groot-Brittannië ging de dekolonisatie gepaard met strijd
, PARAGRAAF 2 DE KOUDE OORLOG
KA: De verdeling van de wereld in twee ideologische machtsblokken in
de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende
dreiging van een atoomoorlog
CONFERENTIE VAN JALTA (FEBRUARI 1945)
Tijdens de Conferentie van Jalta maken de geallieerden (VS, Groot-Brittannië en Rusland) afspraken over de
naoorlogse orde:
- Oprichting Verenigde Naties (VN), waarin de grote
mogendheden samen conflicten in de wereld zouden oplossen
- Duitsland en Berlijn worden verdeeld in bezettingszones
CONFERENTIE VAN POTSDAM (JULI/AUGUSTUS 1945)
De geallieerden komen tijdens de Conferentie van Potsdam opnieuw
bijeen:
- Frankrijk krijgt ook een bezettingszone in Duitsland en samen
gaan ze aan de economische en politieke wederopbouw van
Duitsland werken
- Truman vertelt Stalin dat de VS een atoombom hebben → Stalin
voelt zich geïntimideerd en laat snel een eigen atoombom
maken → begin wapenwedloop die de hele Koude Oorlog zou duren
DE KOUDE OORLOG (1945-1989)
De Koude Oorlog was een periode van gewapende vrede (denk aan de benaming “Koude” Oorlog) na WOII
tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie en hun bondgenoten → nucleaire wapenwedloop
OORZAKEN KOUDE OORLOG
1. De VS en S-U kwamen als supermachten uit de oorlog en werden elkaars natuurlijke concurrent in de
strijd om macht en invloed
2. Ideologische tegenstellingen tussen de VS en S-U leidden tot wantrouwen
- Verenigde Staten: kapitalisme, democratie
- Sovjet-Unie: communistische wereldheerschappij
Koude Oorlog leidt tot blokvorming: er ontstaan 2 ideologische blokken
Het communistische Oostblok o.l.v. de S-U versus Het kapitalistische westen o.l.v. de VS
COMPUTER
PARAGRAAF 1 DEKOLONISATIE
KA: De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie
in de wereld
DEKOLONISATIE
Na WOII waren veel Europese landen erg verzwakt → het opbouwen van hun eigen land was de eerste
prioriteit geworden → hierdoor was de aandacht op de overzeese kolonies verzwakt.
Gevolg: kolonies pakken hun kans en vechten massaal voor onafhankelijkheid (=dekolonisatie).
- 3 fasen:
1. 1946-1956: Zuid-Azië, Zuidoost-Azië en Midden-Oosten (India, Pakistan, Indonesië en
Vietnam)
2. 1956-1964: Afrika (Algerije, Marokko en Tunesië)
3. Na 1965: Caribische en Oceanische landen (Suriname)
➔ De dekolonisatie maakte een eind aan de westerse hegemonie (=overwicht) in de wereld!
Vanwege de economische macht en de oude banden hadden de westerse landen wel nog
invloed, maar konden ze hun wil niet meer opleggen.
1 E FASE: INDIA EN PAKISTAN (KOLONIES VAN GROOT-BRITTANNIE)
Oorzaken dekolonisatie in India:
1. Rellen in India (1946)
2. Machtspositie Engeland verslechterd door WOII
3. Koloniale bestuur is erg duur
4. VS dringen al langer aan op dekolonisatie
Gevolg: de premier van Groot-Brittannië ziet in dat India onafhankelijk moet worden. In 1947 werd India
onafhankelijk, maar dit zorgde voor een instabiele situatie: hindoes en moslims kwamen met elkaar in strijd.
1947: India wordt verdeeld:
India: hindoes Pakistan + Bangladesh: moslims
1E FASE: INDONESIE (KOLONIE VAN NEDERLAND)
Oorzaken dekolonisatie in Indonesië:
1. Machtspositie Nederland verslechterd door WOII
2. VS en Sovjet-Unie dringen aan op dekolonisatie
3. Japan had Zuidoost-Azië overmeesterd (1942-1945) → Europese prestige verder aangetast en
koloniale bestuur verdwenen
4. Soekarno roept Indonesische onafhankelijkheid uit
,Er ontstond chaos en diplomatiek overleg mislukte → Nederland kiest voor geweld en herovert in 2 politionele
acties grote delen van Indonesië.
Gevolg: guerrillastrijders vechten terug en Nederland geeft in 1949 Indonesië op.
1E FASE: VIETNAM (KOLONIE VAN FRANKRIJK)
Oorzaken dekolonisatie in Vietnam:
1. Machtspositie Frankrijk verslechterd door WOII
2. Communist en nationalist Ho Chi Minh roept de onafhankelijkheid uit (1945)
3. Steun van China dat sinds 1949 ook communistisch is
LET OP: Frankrijk krijgt juist wel steun van de VS omdat VS willen voorkomen dat Vietnam o.l.v. Ho Chi Minh
communistisch wordt.
Gevolg: Fransen verlaten Vietnam na grote militaire nederlaag en Vietnam wordt in 1954 onafhankelijk.
2E FASE: ALGERIJE (KOLONIE VAN FRANKRIJK)
Oorzaken dekolonisatie in Algerije:
1. Machtspositie Frankrijk verslechterd door WOII
2. Onafhankelijkheidsoorlog (1954-1962)
Gevolg: Algerije wordt in 1962 onafhankelijk.
LET OP: Behalve bij Groot-Brittannië ging de dekolonisatie gepaard met strijd
, PARAGRAAF 2 DE KOUDE OORLOG
KA: De verdeling van de wereld in twee ideologische machtsblokken in
de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende
dreiging van een atoomoorlog
CONFERENTIE VAN JALTA (FEBRUARI 1945)
Tijdens de Conferentie van Jalta maken de geallieerden (VS, Groot-Brittannië en Rusland) afspraken over de
naoorlogse orde:
- Oprichting Verenigde Naties (VN), waarin de grote
mogendheden samen conflicten in de wereld zouden oplossen
- Duitsland en Berlijn worden verdeeld in bezettingszones
CONFERENTIE VAN POTSDAM (JULI/AUGUSTUS 1945)
De geallieerden komen tijdens de Conferentie van Potsdam opnieuw
bijeen:
- Frankrijk krijgt ook een bezettingszone in Duitsland en samen
gaan ze aan de economische en politieke wederopbouw van
Duitsland werken
- Truman vertelt Stalin dat de VS een atoombom hebben → Stalin
voelt zich geïntimideerd en laat snel een eigen atoombom
maken → begin wapenwedloop die de hele Koude Oorlog zou duren
DE KOUDE OORLOG (1945-1989)
De Koude Oorlog was een periode van gewapende vrede (denk aan de benaming “Koude” Oorlog) na WOII
tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie en hun bondgenoten → nucleaire wapenwedloop
OORZAKEN KOUDE OORLOG
1. De VS en S-U kwamen als supermachten uit de oorlog en werden elkaars natuurlijke concurrent in de
strijd om macht en invloed
2. Ideologische tegenstellingen tussen de VS en S-U leidden tot wantrouwen
- Verenigde Staten: kapitalisme, democratie
- Sovjet-Unie: communistische wereldheerschappij
Koude Oorlog leidt tot blokvorming: er ontstaan 2 ideologische blokken
Het communistische Oostblok o.l.v. de S-U versus Het kapitalistische westen o.l.v. de VS
