Samenvatti ng
Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 5
Hoofdstuk 1. Terreinverkenning..................................................................................................................... 5
1.1 Oriëntatie........................................................................................................................................................5
1.2 Werkgever en werknemer: welke rechtsbronnen?.........................................................................................5
1.2.1 Arbeidsovereenkomst.............................................................................................................................5
1.2.2 Vermogensrecht in het algemeen...........................................................................................................6
1.2.3 Overige wetten........................................................................................................................................6
1.2.4 Jurisprudentie (rechtersrecht).................................................................................................................6
1.2.5 Cao...........................................................................................................................................................6
1.2.6 Verdrag....................................................................................................................................................6
1.3 Van dwingend tot aanvullend recht...............................................................................................................6
1.4 De bevoegde rechter.......................................................................................................................................7
1.4.1 Absolute competentie.............................................................................................................................7
1.4.2 Relatieve competentie............................................................................................................................7
Hoofdstuk 2. Arbeidsovereenkomst – Een afbakening....................................................................................8
2.1 Indeling van overeenkomsten van werk.........................................................................................................8
2.2 Kenmerken van overeenkomsten van werk....................................................................................................8
2.3 Gezagsverhouding..........................................................................................................................................8
2.4 Uitzendkracht.................................................................................................................................................9
2.5 Detacheren van werknemers........................................................................................................................10
2.6 Oproepkracht................................................................................................................................................10
2.7 Oproepovereenkomst...................................................................................................................................11
2.8 Payrollovereenkomst....................................................................................................................................11
Hoofdstuk 3. Arbeidsovereenkomst – een inhoudelijke oriëntatie................................................................13
3.1 Het aangaan van de arbeidsovereenkomst..................................................................................................13
3.2 Aard van de aanstelling................................................................................................................................13
3.3. Wet flexibel werken.....................................................................................................................................13
3.4 De minderjarige............................................................................................................................................14
3.5 Het loon: art. 7:628 BW................................................................................................................................14
3.6 Het loon: art. 7:629 BW en Wet verbetering poortwachter.........................................................................15
3.7 Wettelijke verhoging van het loon................................................................................................................16
3.8 Wet arbeid en zorg.......................................................................................................................................16
3.9 Minimumloon en minimumvakantiebijslag..................................................................................................17
3.10 Gelijke beloning mannen en vrouwen........................................................................................................17
1
, 3.11 Gelijke beloning voor gelijke arbeid in gelijke omstandigheden?..............................................................17
3.12 Vijf andere vormen gelijke behandeling.....................................................................................................17
3.13 Vakantie......................................................................................................................................................18
3.14 Art. 7:655 BW: de informatieplicht.............................................................................................................19
3.15 Art. 7:658 BW: schade die de werknemer lijdt...........................................................................................19
3.16 Schade die de werknemer aan een ander toebrengt.................................................................................19
3.17 Goed werkgever..........................................................................................................................................19
3.18 Verplichtingen van de werknemer:.............................................................................................................20
3.18.1 Persoonlijke arbeid..............................................................................................................................20
3.18.2 Redelijke instructies............................................................................................................................20
3.18.3 Goed werknemer.................................................................................................................................20
3.19 Eenzijdig wijzigingsbeding..........................................................................................................................20
3.20 Concurrentiebeding....................................................................................................................................21
3.20.1 Concurrentiebeding in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd...........................................21
3.20.2 Concurrentiebeding in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd...............................................21
3.20.3 Verdere verzachting van de werking van het concurrentiebeding.....................................................22
3.20.4 Concurrentiebeding en kort geding....................................................................................................22
3.21 Proeftijd beding..........................................................................................................................................22
3.22 Overgang van onderneming.......................................................................................................................23
Hoofdstuk 4. Arbeidsovereenkomst – Het ontslagrecht................................................................................24
4.1 Overlijden van de werknemer.......................................................................................................................24
4.2 Opzegging met schriftelijke instemming van de werknemer.......................................................................24
4.3 Opzegging zonder schriftelijke instemming van de werknemer...................................................................24
4.3.1 Het oude ontslagstelsel.........................................................................................................................24
4.3.2 Het nieuwe ontslagstelsel.....................................................................................................................25
4.3.3 De UWV-procedure...............................................................................................................................26
4.3.4 De opzegtermijn....................................................................................................................................26
4.4 Opzegging door werkgever: schriftelijke instemming of toestemming UWV niet nodig.............................28
4.4.1 Proeftijdontslag.....................................................................................................................................28
4.4.2 Ontslag op staande voet (dringende reden).........................................................................................28
4.5 De werkgever mag niet opzeggen (opzegverboden)....................................................................................29
4.5.1 Welke opzegverboden?.........................................................................................................................29
4.5.2 Enkele uitzonderingen...........................................................................................................................30
4.6 De werkgever heeft onterecht opgezegd.....................................................................................................30
4.6.1 Matiging van de loonsom......................................................................................................................30
4.6.2 Opzegging met toestemming UWV: wat kan de werknemer nog?.......................................................30
4.7 Ontbinding door de kantonrechter...............................................................................................................31
4.7.1 De gronden............................................................................................................................................31
4.7.2 Ontbindingsdatum.................................................................................................................................31
4.7.3 Kantonrechter en bedrijfseconomisch ontslag.....................................................................................32
4.7.4 Ontbinding en de opzegverboden.........................................................................................................32
4.7.5 Ontbinding en ontslagvergoeding.........................................................................................................32
4.7.6 Ontbindingsverzoek door werknemer..................................................................................................32
4.7.7 Art. 7:686 BW: ontbinding wegens wanprestatie.................................................................................32
4.8 Beëindiging met wederzijds goedvinden......................................................................................................33
4.9 Beëindiging met wederzijds goedvinden: bijzondere situaties.....................................................................33
2
, 4.9.1 Emotie....................................................................................................................................................33
4.9.2 De (buitenlandse) werknemer...............................................................................................................33
4.9.3 Extra bescherming werknemers............................................................................................................33
4.10 Beëindiging van rechtswege (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd)..................................................34
4.10.1 Ketenregeling......................................................................................................................................34
4.10.2 Aanzegplicht........................................................................................................................................34
4.11 De transitievergoeding...............................................................................................................................34
4.11 Welke werknemers?...............................................................................................................................34
4.11.2 Hoogte van de transitievergoeding.....................................................................................................35
4.11.3 uitzonderlijke omstandigheden...........................................................................................................35
4.11.4 Transitievergoeding: rechtszekerheid.................................................................................................35
4.12 De billijke vergoeding................................................................................................................................35
4.13 Voorwaardelijke ontbinding...................................................................................................................35
4.14 De AOW-gerechtigde werknemer...............................................................................................................36
4.15 Procedurele aspecten.................................................................................................................................36
Hoofdstuk 5. Werkloosheid en ziekte........................................................................................................... 37
5.1 Onderscheid socialezekerheidswetten..........................................................................................................37
5.2 Uitvoering, beroep en hoger beroep............................................................................................................37
5.3 Wie zijn verzekerd?.......................................................................................................................................38
5.4 Werkloosheidswet (WW)..............................................................................................................................38
5.5 Sancties.........................................................................................................................................................39
5.5.1 Maatregel..............................................................................................................................................39
5.5.2 Boete.....................................................................................................................................................40
5.6 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW)......40
5.7 Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW)....................................................................................41
5.8 Ziektewet (ZW).............................................................................................................................................41
5.9 Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)...................................................................................42
5.9.1 Mate van arbeids(on)geschiktheid........................................................................................................42
5.9.2 Arbeids(on)geschiktheidsklassen..........................................................................................................42
5.9.3 Hoogte van de uitkeringen....................................................................................................................42
5.9.4 Duur van de uitkering............................................................................................................................43
5.9.5 WIA en civiele arbeidsrecht...................................................................................................................43
5.10 Toeslagenwet (TW).....................................................................................................................................43
5.11 Participatiewet...........................................................................................................................................43
Hoofdstuk 6. CAO........................................................................................................................................ 45
6.2 Formele aspecten van de cao.......................................................................................................................45
6.2.1 Wat is een cao?.....................................................................................................................................45
6.2.2 Het karakter van de cao........................................................................................................................45
6.2.3 Ondernemings-cao en bedrijfstak-cao..................................................................................................45
6.2.4 Standaardregeling en minimumregeling...............................................................................................45
6.3 Verenigingen van werknemers.....................................................................................................................45
6.4 Verenigingen van werkgevers......................................................................................................................46
6.5 Onderhandelende partijen............................................................................................................................46
6.6 Voorbereidingen op het cao-overleg............................................................................................................47
6.6.1 Werkwijze aan werknemerszijde..........................................................................................................47
3
, 6.6.2 Werkwijze aan de werkgeverszijde.......................................................................................................47
6.6.3 Centraal akkoord...................................................................................................................................47
6.7 Materiële aspecten van de cao.....................................................................................................................47
6.7.1 Obligatoire bepalingen..........................................................................................................................47
6.7.2 Normatieve bepalingen.........................................................................................................................48
6.7.3 Diagonale bepalingen............................................................................................................................48
6.8 Toepassingsbereik van de cao......................................................................................................................48
6.9 Uitleg van cao-bepalingen............................................................................................................................49
6.10 Nawerking van cao-bepalingen..................................................................................................................49
6.11 Het cao-incorportatiebeding......................................................................................................................49
6.12 Avv..............................................................................................................................................................50
6.13 Sociaal plan.................................................................................................................................................50
4