Klinisch redeneren bij ouderen
Hoofdstuk 1.1 Visies op gezondheid
Medische monocausale visie afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek.
Biologische visie aanpassing van het menselijk lichaam aan externe omstandigheden.
Psychologische visie wanneer persoon eigen gestelde doelen kan halen in het leven en in
geestelijke behoeften kan voorzien.
Sociale visie als iemand zijn sociale rollen in de maatschappij kan vervullen binnen
geldende waarden en normen.
Humane, multicausale visie A state of complete physical, and social and mental well-being
and not merely the absence of disease of infirmly.
Dynamische visie wanneer iemand in balans is met zowel zichzelf als zijn externe milieu,
en door zijn aanpassingsvermogen en de regie te houden op zijn gezondheid.
Hoofdstuk 2 verpleegkundige theorieën bij kwetsbare ouderen
2.1 Inleiding
Verpleegkundige theorieën kunnen gebruikt worden om keuzes te onderbouwen en
prioriteiten te stellen. 3 soorten:
Grand theorie: Verkennen het hele domein van verplegen en kaderen vanuit een bepaalt
concept.
Middle-range: Nemen een verzameling verschijnselen binnen de verpleging onder de loep.
Micro-level interventies: Beschrijven de effectiviteit van 1 of een aantal verpleegkundige
interventies
Hoofdstuk 2.2 Verpleegkundige theorieën 20ste eeuw
4 centrale concepten: Verplegen, Client, Gezondheid, Omgeving.
F. Nightgale= De grondlegger van het verpleegkundig klinisch redeneren. Hij observeerder
bewust de omgevingsfactoren, noteerde systematisch en trok daaruit conclusies.
Zelfzorgtheorie van D. Orem: Onderzocht werkelijke behoeften van cliënt. Het (dreigende)
zelfzorg tekort bepaalt de verpleegkundige diagnose in plaats van medische
diagnose/behandeling. Ontwikkeld om te beschrijven en verklaren waarom en welke
verpleegkundige zorg noodzakelijk is.
Adaptatietheorie van C. Roy: bevorderen van Adaptie bij cliënten.
Systeem Theorie van I. King: 3 essentiële kenmerken die van invloed zijn op gezondheid.
Gaat in op de communicatie tussen patiënt en verpleegkundige.
Sociaal systeem (samenleving)
Interpersoonlijke systeem (groepen)
Persoonlijk systeem (Individuen)
Holisme van M. Rogers: Cliënt in zijn geheel zien "Holistisch". Verpleegkundige richt zich op
de verstoorde harmonie tussen de energievelden van de cliënt (unitair energieveld &
omgeving).
Neuman System Model (NSM) van B. Neuman (overgang van 20e naar 21e eeuw): Veel
nadruk op relatie tussen cliënt en omgeving. Behandeld 3 middel-range-theorieën:
Systeemtheorie: Verbindt conclusie aan inspanningen van de cliënt/ verpleegkundige.
Stress- en coping theorie: bij verpleegkundige diagnose eerst taxatie van de patiënt
onderzoeken (taxatie= inschatting van: heir: stress) daarna persoonsgebonden en situatie
gebonden factoren in kaart brengen.
, Preventie theorie: Primaire preventie: Cliënt moet beschikken over voldoende "reserves" en
"energie", gerelateerd aan hun levens- en ontwikkelingsfase. Bij ouderen: voorlichting over
risicogedrag en kwetsbaarheid en gevolgen van dit gedrag op functioneren.
Secundaire preventie: tijdig opsporen van nieuwe ziektegevallen en het zo kort mogelijk
houden van de duur van de gevolgen door het effectief behandelen van de ziekten. Bij
ouderen: screening/ risicosignalering, al dan niet gevolgd door een geriatrisch assessment.
Tertiaire preventie: Beperken van de disfunctioneren als gevolg van doorgemaakte ziekte.
Hoofdstuk 2.3 Verpleegkundige theorieën van de 21e eeuw, passend bij ouderen
2 hoofdrichtingen middle-range theorieën/modellen/classificaties
Diagnose gestuurde zorg: Reductionistische redenering
Behoeften gestuurde zorg: Holistische redenering
Diagnose gestuurde zorg: Systematisch verpleegkundig handelen: onderscheid het
verpleegkundig proces in 6 fasen: Anamnese, diagnose, doel, interventie, uitvoering,
evaluatie. Classificaties zoals Nanda, NIC, NOC --> ondersteunden SVH
Classificaties zoals ICF (International Classification of Functioning, Disavility and Health:
multidisciplinair, internationaal, positief geformuleerd, bruikbaar voor management- en
beheers doeleinden. Nadeel: Sluit niet altijd aan bij het verpleegkundig jargon.
Omaha-systeem: geautomatiseerd systeem om zorgplannen te maken met als basis ICF en
Nanda, NIC en NOC. Fasen van het verpleegkundig proces onlangs aangevuld met risico
inschatting en vroegsignalering.
Vraag gestuurde zorg: Cliënt heeft regie in eigen hand.
Vraag gerichte zorg: De zorg vrager kijkt zelf naar wat hij nodig heft en koopt deze meestal in
met PGB.
Shared decison making: Samen kijken met de patiënt over wat nodig is om zo de beste zorg
te leveren.
Belevingsgerichte zorg: Iemand zorg geven die is aangepast op de levensloop van de patiënt.
3 belangrijke concepten: levensloop, gelijkwaardigheid en autonomie.
Presentie theorie: werkelijk present zijn als interventie
Familie zorg: Rekenen op de familie in de vorm van mantelzorgers. Toolkit en theorie om
hulpverleners handvatten te bieden om overbelasting te voorkomen. Onderdelen Toolkit:
Systeembenadering
Grenzen aan zorgverlening
Herkennen knelpunten van mantelzorgers
Interacties tussen mantelzorgers, zorgvragers en beroepskracht
De sociale kaart.
Hoofdstuk 6.2 Normale psychische veroudering
Ontwikkeling en veroudering zijn processen die hand in hand met elkaar gaan. Wanneer
problemen zich voordoen ten gevolge van veroudering zal de ontwikkeling ook minder snel
of zelfs achteruit gaan.
Model van ontwikkeling als verandering in adaptief vermogen geeft inzicht in strategieën
voor zowel adaptie als succesvolle veroudering door gebruik te maken van 3 strategieën:
Selectie: refereert aan het adaptie vermogen om te focussen op de dingen die belangrijk zijn
voor een persoon. Kost minste energie, heeft meeste rendement.
Hoofdstuk 1.1 Visies op gezondheid
Medische monocausale visie afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek.
Biologische visie aanpassing van het menselijk lichaam aan externe omstandigheden.
Psychologische visie wanneer persoon eigen gestelde doelen kan halen in het leven en in
geestelijke behoeften kan voorzien.
Sociale visie als iemand zijn sociale rollen in de maatschappij kan vervullen binnen
geldende waarden en normen.
Humane, multicausale visie A state of complete physical, and social and mental well-being
and not merely the absence of disease of infirmly.
Dynamische visie wanneer iemand in balans is met zowel zichzelf als zijn externe milieu,
en door zijn aanpassingsvermogen en de regie te houden op zijn gezondheid.
Hoofdstuk 2 verpleegkundige theorieën bij kwetsbare ouderen
2.1 Inleiding
Verpleegkundige theorieën kunnen gebruikt worden om keuzes te onderbouwen en
prioriteiten te stellen. 3 soorten:
Grand theorie: Verkennen het hele domein van verplegen en kaderen vanuit een bepaalt
concept.
Middle-range: Nemen een verzameling verschijnselen binnen de verpleging onder de loep.
Micro-level interventies: Beschrijven de effectiviteit van 1 of een aantal verpleegkundige
interventies
Hoofdstuk 2.2 Verpleegkundige theorieën 20ste eeuw
4 centrale concepten: Verplegen, Client, Gezondheid, Omgeving.
F. Nightgale= De grondlegger van het verpleegkundig klinisch redeneren. Hij observeerder
bewust de omgevingsfactoren, noteerde systematisch en trok daaruit conclusies.
Zelfzorgtheorie van D. Orem: Onderzocht werkelijke behoeften van cliënt. Het (dreigende)
zelfzorg tekort bepaalt de verpleegkundige diagnose in plaats van medische
diagnose/behandeling. Ontwikkeld om te beschrijven en verklaren waarom en welke
verpleegkundige zorg noodzakelijk is.
Adaptatietheorie van C. Roy: bevorderen van Adaptie bij cliënten.
Systeem Theorie van I. King: 3 essentiële kenmerken die van invloed zijn op gezondheid.
Gaat in op de communicatie tussen patiënt en verpleegkundige.
Sociaal systeem (samenleving)
Interpersoonlijke systeem (groepen)
Persoonlijk systeem (Individuen)
Holisme van M. Rogers: Cliënt in zijn geheel zien "Holistisch". Verpleegkundige richt zich op
de verstoorde harmonie tussen de energievelden van de cliënt (unitair energieveld &
omgeving).
Neuman System Model (NSM) van B. Neuman (overgang van 20e naar 21e eeuw): Veel
nadruk op relatie tussen cliënt en omgeving. Behandeld 3 middel-range-theorieën:
Systeemtheorie: Verbindt conclusie aan inspanningen van de cliënt/ verpleegkundige.
Stress- en coping theorie: bij verpleegkundige diagnose eerst taxatie van de patiënt
onderzoeken (taxatie= inschatting van: heir: stress) daarna persoonsgebonden en situatie
gebonden factoren in kaart brengen.
, Preventie theorie: Primaire preventie: Cliënt moet beschikken over voldoende "reserves" en
"energie", gerelateerd aan hun levens- en ontwikkelingsfase. Bij ouderen: voorlichting over
risicogedrag en kwetsbaarheid en gevolgen van dit gedrag op functioneren.
Secundaire preventie: tijdig opsporen van nieuwe ziektegevallen en het zo kort mogelijk
houden van de duur van de gevolgen door het effectief behandelen van de ziekten. Bij
ouderen: screening/ risicosignalering, al dan niet gevolgd door een geriatrisch assessment.
Tertiaire preventie: Beperken van de disfunctioneren als gevolg van doorgemaakte ziekte.
Hoofdstuk 2.3 Verpleegkundige theorieën van de 21e eeuw, passend bij ouderen
2 hoofdrichtingen middle-range theorieën/modellen/classificaties
Diagnose gestuurde zorg: Reductionistische redenering
Behoeften gestuurde zorg: Holistische redenering
Diagnose gestuurde zorg: Systematisch verpleegkundig handelen: onderscheid het
verpleegkundig proces in 6 fasen: Anamnese, diagnose, doel, interventie, uitvoering,
evaluatie. Classificaties zoals Nanda, NIC, NOC --> ondersteunden SVH
Classificaties zoals ICF (International Classification of Functioning, Disavility and Health:
multidisciplinair, internationaal, positief geformuleerd, bruikbaar voor management- en
beheers doeleinden. Nadeel: Sluit niet altijd aan bij het verpleegkundig jargon.
Omaha-systeem: geautomatiseerd systeem om zorgplannen te maken met als basis ICF en
Nanda, NIC en NOC. Fasen van het verpleegkundig proces onlangs aangevuld met risico
inschatting en vroegsignalering.
Vraag gestuurde zorg: Cliënt heeft regie in eigen hand.
Vraag gerichte zorg: De zorg vrager kijkt zelf naar wat hij nodig heft en koopt deze meestal in
met PGB.
Shared decison making: Samen kijken met de patiënt over wat nodig is om zo de beste zorg
te leveren.
Belevingsgerichte zorg: Iemand zorg geven die is aangepast op de levensloop van de patiënt.
3 belangrijke concepten: levensloop, gelijkwaardigheid en autonomie.
Presentie theorie: werkelijk present zijn als interventie
Familie zorg: Rekenen op de familie in de vorm van mantelzorgers. Toolkit en theorie om
hulpverleners handvatten te bieden om overbelasting te voorkomen. Onderdelen Toolkit:
Systeembenadering
Grenzen aan zorgverlening
Herkennen knelpunten van mantelzorgers
Interacties tussen mantelzorgers, zorgvragers en beroepskracht
De sociale kaart.
Hoofdstuk 6.2 Normale psychische veroudering
Ontwikkeling en veroudering zijn processen die hand in hand met elkaar gaan. Wanneer
problemen zich voordoen ten gevolge van veroudering zal de ontwikkeling ook minder snel
of zelfs achteruit gaan.
Model van ontwikkeling als verandering in adaptief vermogen geeft inzicht in strategieën
voor zowel adaptie als succesvolle veroudering door gebruik te maken van 3 strategieën:
Selectie: refereert aan het adaptie vermogen om te focussen op de dingen die belangrijk zijn
voor een persoon. Kost minste energie, heeft meeste rendement.
