samenvatting collegeslides studeren
Wat is gezondheidscommunicatie?
- Communicatie
- Boodschap
- Doelgroep
- Communicatiekanalen
Domeinen:
- Cure & care
- Preventie
- Gezondheidsbevordering
Disciplines
- Multidisciplinair: verschillende disciplines werken onafhankelijk van elkaar aan een
vraagstuk
- Interdisciplinair: verschillende disciplines werken samen aan een vraagstuk; bv
epidemiologen en communicatiespecialisten
- Transdisciplinair: verschillende disciplines integreren kennis rondom vraagstuk en generen
zo nieuwe inzichten en theorieën
Paradisma’s = manier van kijken naar de wetenschap
Wetenschappelijk paradigma
Realisme: er bestaat 1 objectieve werkelijkheid die je met empirisch onderzoek kunt
vaststellen
Constructivisme: er zijn verschillende subjectieve, sociaal geconstrueerde werkelijkheden. De
werkelijkheid bestaat niet .
Interpretatieve paradigma
Humanistisch: het ontrafelen en begrijpen van menselijk gedrag
Risicocommunicatie
Informeren van het publiek over risico’s en over handelingsperspectieven die het risico reduceren.
Verschil met crisiscommunicatie:
- Gaat om potentieel gevaar in de toekomst
- Richt zich op de lange termijn (pre-crisis fase)
- Gemedieerd via eigen campagnes
- Gepland en gecontroleerd
Crisiscommunicatie
Het voorkomen van negatieve impact van een crisis
Verschil met risicocommunicatie
- Gaat om specifieke gebeurtenis (ontploffing, pandemie)
- Korte termijn (risicofase)
- Gemedieerd via de pers
- Spontaan en reacties
Objectieve dimensies van risico’s:
- Waarschijnlijkheid: Grote vs kleine kans op een nadelige gebeurtenis.
- Waarde gebeurtenis: Hoe ernstig, acceptabel is de nadelige gebeurtenis? (milde vs erge
klachten)
- Timing: Wanneer treedt de nadelige gebeurtenis op?
Risicoperspecties:
, Dread = een gebrek aan controle en de kans op fatale gevolgen
Onbekend risico = nieuwe of uitgestelde gevolgen, onzichtbaar, onbekend binnen
wetenschap
Aantal betrokkenen = aantal mogelijke slachtoffers
Uitdagende taak voor een communicatieprofessional want risico’s zijn per definitie niet zeker, zijn
moeilijk te begrijpen voor de menselijke geest en de werkelijkheid achter risico’s is vaak complex.
Gigerenzer (2002)
Frequenties zijn gemakkelijker te begrijpen omdat ze al een deel van het rekenwerk voor je doen en
het het meest overeenkomt met de manier waarop mensen informatie over risico hebben geleerd.
Verbale risicocommunicatie
Voordelen is dat het makkelijk te begrijpen is, het houdt rekening met onzerkerheidsfactoren en het
is een betere voorspeller van attitudes en intenties.
Nadelen zijn dat ‘zelden’ en ‘waarschijnlijk’ niet specifiek zijn en gevoeliger zijn voor manipulaties van
context en framing.
- Oplossing 1
Visuele weergave van het risico toevoegen
- Oplossing 2
Combineren van verbale en percentuele weergaven. Dus bijvoorbeeld op een bijsluiten niet alleen
mensen dat een bepaalde bijwerking ‘zelden’ voorkomt, maar hoeveel procent dat dan is.
- Oplossing 3
Kijksluiter bijvoegen (filmpje vd bijsluiter)
- Oplossing 4
Basiscijfers toevoegen, uitleggen en contextualiseren van de omvang van een risico.
CDC – centre for disease control
1. Pre- crisisfase risicoboodschappen, waarschuwingen, voorbereidingen
2. Eerste gebeurtenis onzekerheidsreductie, geruststelling
3. Onderhoud voorzetting fase 2
4. Resolutie updates over handelingsperspectief, oorzaak en nieuwe risico’s
5. Evaluatie consensus over lessons learned, nieuw begrip van risico’s
Principes effectieve risico- en crisiscommunicatie
- Be first
- Be right
- Be credible
- Promote action
- Show respect
Transtheoretical model
1. Procontemplation: mensen vinden het gevaar te zwak en hebben nog geen intentie tot
verandering
2. Contemplation: mensen zijn zich bewust van het gevaar, maar hebben nog geen
commitment om de verandering toe te gaan passen
3. Preperation: voorbereidingen treffen om te gaan veranderen
4. Action
5. Onderhoud
Wat is gezondheidscommunicatie?
- Communicatie
- Boodschap
- Doelgroep
- Communicatiekanalen
Domeinen:
- Cure & care
- Preventie
- Gezondheidsbevordering
Disciplines
- Multidisciplinair: verschillende disciplines werken onafhankelijk van elkaar aan een
vraagstuk
- Interdisciplinair: verschillende disciplines werken samen aan een vraagstuk; bv
epidemiologen en communicatiespecialisten
- Transdisciplinair: verschillende disciplines integreren kennis rondom vraagstuk en generen
zo nieuwe inzichten en theorieën
Paradisma’s = manier van kijken naar de wetenschap
Wetenschappelijk paradigma
Realisme: er bestaat 1 objectieve werkelijkheid die je met empirisch onderzoek kunt
vaststellen
Constructivisme: er zijn verschillende subjectieve, sociaal geconstrueerde werkelijkheden. De
werkelijkheid bestaat niet .
Interpretatieve paradigma
Humanistisch: het ontrafelen en begrijpen van menselijk gedrag
Risicocommunicatie
Informeren van het publiek over risico’s en over handelingsperspectieven die het risico reduceren.
Verschil met crisiscommunicatie:
- Gaat om potentieel gevaar in de toekomst
- Richt zich op de lange termijn (pre-crisis fase)
- Gemedieerd via eigen campagnes
- Gepland en gecontroleerd
Crisiscommunicatie
Het voorkomen van negatieve impact van een crisis
Verschil met risicocommunicatie
- Gaat om specifieke gebeurtenis (ontploffing, pandemie)
- Korte termijn (risicofase)
- Gemedieerd via de pers
- Spontaan en reacties
Objectieve dimensies van risico’s:
- Waarschijnlijkheid: Grote vs kleine kans op een nadelige gebeurtenis.
- Waarde gebeurtenis: Hoe ernstig, acceptabel is de nadelige gebeurtenis? (milde vs erge
klachten)
- Timing: Wanneer treedt de nadelige gebeurtenis op?
Risicoperspecties:
, Dread = een gebrek aan controle en de kans op fatale gevolgen
Onbekend risico = nieuwe of uitgestelde gevolgen, onzichtbaar, onbekend binnen
wetenschap
Aantal betrokkenen = aantal mogelijke slachtoffers
Uitdagende taak voor een communicatieprofessional want risico’s zijn per definitie niet zeker, zijn
moeilijk te begrijpen voor de menselijke geest en de werkelijkheid achter risico’s is vaak complex.
Gigerenzer (2002)
Frequenties zijn gemakkelijker te begrijpen omdat ze al een deel van het rekenwerk voor je doen en
het het meest overeenkomt met de manier waarop mensen informatie over risico hebben geleerd.
Verbale risicocommunicatie
Voordelen is dat het makkelijk te begrijpen is, het houdt rekening met onzerkerheidsfactoren en het
is een betere voorspeller van attitudes en intenties.
Nadelen zijn dat ‘zelden’ en ‘waarschijnlijk’ niet specifiek zijn en gevoeliger zijn voor manipulaties van
context en framing.
- Oplossing 1
Visuele weergave van het risico toevoegen
- Oplossing 2
Combineren van verbale en percentuele weergaven. Dus bijvoorbeeld op een bijsluiten niet alleen
mensen dat een bepaalde bijwerking ‘zelden’ voorkomt, maar hoeveel procent dat dan is.
- Oplossing 3
Kijksluiter bijvoegen (filmpje vd bijsluiter)
- Oplossing 4
Basiscijfers toevoegen, uitleggen en contextualiseren van de omvang van een risico.
CDC – centre for disease control
1. Pre- crisisfase risicoboodschappen, waarschuwingen, voorbereidingen
2. Eerste gebeurtenis onzekerheidsreductie, geruststelling
3. Onderhoud voorzetting fase 2
4. Resolutie updates over handelingsperspectief, oorzaak en nieuwe risico’s
5. Evaluatie consensus over lessons learned, nieuw begrip van risico’s
Principes effectieve risico- en crisiscommunicatie
- Be first
- Be right
- Be credible
- Promote action
- Show respect
Transtheoretical model
1. Procontemplation: mensen vinden het gevaar te zwak en hebben nog geen intentie tot
verandering
2. Contemplation: mensen zijn zich bewust van het gevaar, maar hebben nog geen
commitment om de verandering toe te gaan passen
3. Preperation: voorbereidingen treffen om te gaan veranderen
4. Action
5. Onderhoud
