Hoorcollege inleiding zwelling van de buik
Oorzaken zwelling/opgezette buik
1. Baby
Wordt in een ander blok behandeld
2. Lucht
Lucht in de darmen: obstructie ergens in je maagdarmstelsel
Lucht buiten de darmen: perforatie van maag
LO: hypertympane percussie (alle oorzaken), afwezige leverdemping (perforatie),
gootsteengeruis/hoogklinkende peristaltiek
3. Vocht
Ontsteking/infectie, maligne, cardiaal, hypo-albuminemie, hepatogeen
LO: gedempte percussie in de flanken (vocht valt met zwaartekracht in de zij en rug), shifting
dulness (iemand op de zij, tot hoger)
4. Weefsel
Tumor (benigne, maligne), abces, palpabele inhoud organen, hernia, cyste, vetweefsel,
vergroting organen
LO: zichtbare en/of palpabele weerstand/zwelling, gedempte percussie
Hoorcollege anatomie buikwand, lieskanaal en externe genitalia
Buikwand
Huid – subcutane weefsellaag (Camper’s fascia) – fascie (Scarpa’s fascia) – spierlaag – fascie
(fascia transversalis) – extraperitoneale laag – peritoneum
Spieren
- M.obliquus externus
- M.obliquus internus
- M.rectus abdominus
,De achterste rectusschede van de rectus abdominus houdt op bij de linea arcuata.
Linea alba (wit)
Linea semilunaris (geel)
Linea arcuata (blauw)
De zenuwen die naar de buikwand lopen, heten thoraco-
abdominale zenuwen. Je hebt laterale en mediale takken.
Deze innervatie verloopt segmentaal.
Deze zenuwen lopen onder de ribbenboog (Th12).
De navel ligt bij Th10.
Pfannenstiel ‘bikini’ incisie
Loopt door de linea arcuata en dan omhoog. Er ligt hier geen
achterste rectusschede en dus kun je de spieren van de rectus abdominus naar lateraal
duwen.
Je komt dan direct op de fascia transversalis uit.
,Lieskanaal
Bestaat uit een anulus internus (ingang) en anulus
externus (uitgang).
Ligt superior van ligamentus inguinale.
Anulus internus ligt lateraal van a.epigastrica
inferior.
Mannen → funiculus (a. en v. spermatica, ductus
deferens, n.ilioinguinale en n.genitofemorale
genitale tak)
Vrouwen → ligamentum teres uteri
Mediale liesbreuk (direct)
Trigonum inguinale/Hesselbach’s
Peritoneumzak gaat door deze zwakke plek, er zit hier geen internus en geen transversus,
maar alleen fascia transversalis.
Je gaat van de zwakke plek direct naar de anulus externus en verloopt dus NIET door het
lieskanaal.
Ligt mediaal van arterie en vena epigastrica inferior.
Laterale liesbreuk (indirect)
Peritoneumzak van anulus internus naar anulus externus dus de langere, indirecte route.
Loopt lateraal van arterie en vena epigastrica inferior.
Femorale breuk
Loopt door canalis femoris dus inferior van ligamentum inguinale.
, Liesgebied van binnen
In het liesgebied lopen de n.iliohypogastricus en de n.ilioguinalis en deze kunnen geraakt
worden bij een externe benadering van een liesbreuk. Tegenwoordig is een inwendige
benadering de standaard.
Hydrocele
Er kan ook zwelling ontstaan.
Hoorcollege inleiding pathologie
Differentiaal diagnose: op basis van veranderingen in het weefsel
Definitieve diagnose: vaak in combinatie met klinische gegevens
Histologie
• Weefselafname via biopt (hapjes, stukjes)
• Weefsel in context
• Weefselonderzoek
• Aanvullend onderzoek (IHC, kleuringen en DNA isolatie zijn mogelijk)
Beoordeling is makkelijker, want de cellen liggen nog in weefselverband. Je kunt goed
beoordelen hoe alles met elkaar verbonden is.
Cytologie
• Afname van individuele of groepjes celen via naald
• Losse cellen
• Onderzoek van cellen
• Direct op een glaasje
• Aanvullend onderzoek IHC (immuno histochemistry, met kleuringen) is niet mogelijk
• DNA isoleren is wel mogelijk
Oorzaken zwelling/opgezette buik
1. Baby
Wordt in een ander blok behandeld
2. Lucht
Lucht in de darmen: obstructie ergens in je maagdarmstelsel
Lucht buiten de darmen: perforatie van maag
LO: hypertympane percussie (alle oorzaken), afwezige leverdemping (perforatie),
gootsteengeruis/hoogklinkende peristaltiek
3. Vocht
Ontsteking/infectie, maligne, cardiaal, hypo-albuminemie, hepatogeen
LO: gedempte percussie in de flanken (vocht valt met zwaartekracht in de zij en rug), shifting
dulness (iemand op de zij, tot hoger)
4. Weefsel
Tumor (benigne, maligne), abces, palpabele inhoud organen, hernia, cyste, vetweefsel,
vergroting organen
LO: zichtbare en/of palpabele weerstand/zwelling, gedempte percussie
Hoorcollege anatomie buikwand, lieskanaal en externe genitalia
Buikwand
Huid – subcutane weefsellaag (Camper’s fascia) – fascie (Scarpa’s fascia) – spierlaag – fascie
(fascia transversalis) – extraperitoneale laag – peritoneum
Spieren
- M.obliquus externus
- M.obliquus internus
- M.rectus abdominus
,De achterste rectusschede van de rectus abdominus houdt op bij de linea arcuata.
Linea alba (wit)
Linea semilunaris (geel)
Linea arcuata (blauw)
De zenuwen die naar de buikwand lopen, heten thoraco-
abdominale zenuwen. Je hebt laterale en mediale takken.
Deze innervatie verloopt segmentaal.
Deze zenuwen lopen onder de ribbenboog (Th12).
De navel ligt bij Th10.
Pfannenstiel ‘bikini’ incisie
Loopt door de linea arcuata en dan omhoog. Er ligt hier geen
achterste rectusschede en dus kun je de spieren van de rectus abdominus naar lateraal
duwen.
Je komt dan direct op de fascia transversalis uit.
,Lieskanaal
Bestaat uit een anulus internus (ingang) en anulus
externus (uitgang).
Ligt superior van ligamentus inguinale.
Anulus internus ligt lateraal van a.epigastrica
inferior.
Mannen → funiculus (a. en v. spermatica, ductus
deferens, n.ilioinguinale en n.genitofemorale
genitale tak)
Vrouwen → ligamentum teres uteri
Mediale liesbreuk (direct)
Trigonum inguinale/Hesselbach’s
Peritoneumzak gaat door deze zwakke plek, er zit hier geen internus en geen transversus,
maar alleen fascia transversalis.
Je gaat van de zwakke plek direct naar de anulus externus en verloopt dus NIET door het
lieskanaal.
Ligt mediaal van arterie en vena epigastrica inferior.
Laterale liesbreuk (indirect)
Peritoneumzak van anulus internus naar anulus externus dus de langere, indirecte route.
Loopt lateraal van arterie en vena epigastrica inferior.
Femorale breuk
Loopt door canalis femoris dus inferior van ligamentum inguinale.
, Liesgebied van binnen
In het liesgebied lopen de n.iliohypogastricus en de n.ilioguinalis en deze kunnen geraakt
worden bij een externe benadering van een liesbreuk. Tegenwoordig is een inwendige
benadering de standaard.
Hydrocele
Er kan ook zwelling ontstaan.
Hoorcollege inleiding pathologie
Differentiaal diagnose: op basis van veranderingen in het weefsel
Definitieve diagnose: vaak in combinatie met klinische gegevens
Histologie
• Weefselafname via biopt (hapjes, stukjes)
• Weefsel in context
• Weefselonderzoek
• Aanvullend onderzoek (IHC, kleuringen en DNA isolatie zijn mogelijk)
Beoordeling is makkelijker, want de cellen liggen nog in weefselverband. Je kunt goed
beoordelen hoe alles met elkaar verbonden is.
Cytologie
• Afname van individuele of groepjes celen via naald
• Losse cellen
• Onderzoek van cellen
• Direct op een glaasje
• Aanvullend onderzoek IHC (immuno histochemistry, met kleuringen) is niet mogelijk
• DNA isoleren is wel mogelijk
