HC vraagstukken KDD, ethiek en recht
Kennisclip sociale geneeskunde
Publieke gezondheidszorg
Het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke kansen op gezondheid. Dit wordt gedaan
door maatregelen gericht op:
- Gezondheidsbescherming
- Gezondheidsbevordering
- Ziektepreventie
Dit is meestal vastgelegd in wetgeving.
Successen preventie
Vaccinaties
Leefstijlinterventies
Betere arbeidsomstandigheden
Focus sociaal geneeskundigen ligt op de etiologische determinanten en het aanpakken
hiervan op individueel niveau → problemen verminderen en erger voorkomen en
populatieniveau → gezondheidsprobleem voorkomen.
,Hoorcollege how to eradicate disease?
Maatschappij en gezondheid
o Jeugdarts
o Medische milieukunde
o Forensische geneeskunde
o Infectieziektebestrijding
Arbeid en gezondheid
o Bedrijfsarts
o Verzekeringsarts
Ziekte uitroeien?
Je wil zo vroeg mogelijk de oorzaak van een ziekte behandelen.
Er zijn heel veel chronisch zieken in Nederland daarom is preventie heel belangrijk om te
voorkomen dat mensen ziek worden.
,De diagnostiek en behandeling staan niet vast. Diagnostiek is anders omdat de persoon of
populatie telkens andere kenmerken heeft. Interventies zijn vaak maatwerk, iets wat hier
werkt hoeft niet per definitie overal te werken.
Er worden veel gegevensbronnen gebruikt als CBS, ziekenhuisopname, ziekte registraties,
integraal kankercentrum Nederland, huisartsen registraties. Hiermee kan gezondheid
worden gemonitord en aan de hand hiervan kun je aan knoppen draaien om de situatie te
veranderen.
Analytische epidemiologie
Legt een relatie tussen een gezondheidsuitkomst en een determinant en kwantificeert die,
dit vereist epidemiologische kennis.
PAF
Afhankelijk van prevalentie van de blootstelling aan de risicofactor.
RR kan hoog zijn bijv cocaïne voor MI, maar de PAF kan alsnog heel laag zijn, omdat de
prevalentie in de populatie laag is.
Welke interventie kies je?
PAF is een theoretische maximale gezondheidswinst door eliminatie van een risicofactor.
Potentiele impact fractie PIF is de maximaal haalbare gezondheidswinst op basis van
bewezen interventies.
Universele interventies met lagere effectiviteit zijn soms te verkiezen boven selectieve
interventies met een hogere effectiviteit, omdat universele interventies een veel groter
bereik en hogere deelname hebben.
Combinatie van interventies die op meerdere niveaus aangrijpen zijn vaak het meest
effectief.
, Hoorcollege maatschappelijke determinanten van gezondheid
We willen af van de gezondheidsverschillen die we kunnen voorkomen. Dit onderwerp heeft
veel aandacht op het moment.
Maatschappelijke determinanten
De omstandigheden waarin iemand is geboren, opgroeit, ouder wordt en werkt.
WHO framework bevat factoren die van invloed zijn, zowel direct als indirect. Dit kan helpen
om te bedenken waar je kan ingrijpen. Kijkt naar maatschappelijke determinanten van
gezondheid.
Regenboogmodel van Whitehead en Dahlgren bevat paars: structurele determinanten,
groen: meer intermediair, de overige worden meer beïnvloed.
Oorzaken van oorzaken, bedenk dat elke ziekte verschillende oorzaken heeft, maar dat die
ook weer ergens door veroorzaakt zijn.
Er zijn nog steeds verschillen tussen een lage en hoge sociaaleconomische status. De
ontwikkelingen in deze verschillen zijn onzeker.
Er zijn hier verschillende verklaringen voor.
1. Verschillen in inkomen: materialistische verklaring
Er is een verband tussen hoeveelheid geld dat er te besteden is en de levensverwachting.
2. Neo-materialistische verklaring
Verschillen doordat groepen mensen meer geld hebben, maar ook meer publieke
voorzieningen.
3. Psychosociale verklaring
Verschillen door een hiërarchie in de populatie en dit heeft effect op onze gezondheid.
Psychosociale mechanismen spelen hierbij een rol zoals werkomstandigheden.
Om te begrijpen hoe verschillen ontstaan is het van belang om meerdere perspectieven mee
te nemen.
Voorbeeld casus
De gezonde levensverwachting is hoger naarmate het opleidingsniveau hoger is. Dit kun je
bijvoorbeeld terugzien in de spreekkamer.
Ook de omstandigheden waarin iemand is geboren en opgegroeid bepalen veel.
Opleiding en gezondheid.
Programmering, Barker hypothese.
Programmering, epigenetica.
Blootstelling aan stress bij kinderen → invloed op emotieregulatie.
Voedselonzekerheid → verband met cognitieve en emotionele ontwikkeling.
Weinig interactie, discussies, voorlezen → cognitieve ontwikkeling en schoolresultaten.
Kennisclip sociale geneeskunde
Publieke gezondheidszorg
Het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke kansen op gezondheid. Dit wordt gedaan
door maatregelen gericht op:
- Gezondheidsbescherming
- Gezondheidsbevordering
- Ziektepreventie
Dit is meestal vastgelegd in wetgeving.
Successen preventie
Vaccinaties
Leefstijlinterventies
Betere arbeidsomstandigheden
Focus sociaal geneeskundigen ligt op de etiologische determinanten en het aanpakken
hiervan op individueel niveau → problemen verminderen en erger voorkomen en
populatieniveau → gezondheidsprobleem voorkomen.
,Hoorcollege how to eradicate disease?
Maatschappij en gezondheid
o Jeugdarts
o Medische milieukunde
o Forensische geneeskunde
o Infectieziektebestrijding
Arbeid en gezondheid
o Bedrijfsarts
o Verzekeringsarts
Ziekte uitroeien?
Je wil zo vroeg mogelijk de oorzaak van een ziekte behandelen.
Er zijn heel veel chronisch zieken in Nederland daarom is preventie heel belangrijk om te
voorkomen dat mensen ziek worden.
,De diagnostiek en behandeling staan niet vast. Diagnostiek is anders omdat de persoon of
populatie telkens andere kenmerken heeft. Interventies zijn vaak maatwerk, iets wat hier
werkt hoeft niet per definitie overal te werken.
Er worden veel gegevensbronnen gebruikt als CBS, ziekenhuisopname, ziekte registraties,
integraal kankercentrum Nederland, huisartsen registraties. Hiermee kan gezondheid
worden gemonitord en aan de hand hiervan kun je aan knoppen draaien om de situatie te
veranderen.
Analytische epidemiologie
Legt een relatie tussen een gezondheidsuitkomst en een determinant en kwantificeert die,
dit vereist epidemiologische kennis.
PAF
Afhankelijk van prevalentie van de blootstelling aan de risicofactor.
RR kan hoog zijn bijv cocaïne voor MI, maar de PAF kan alsnog heel laag zijn, omdat de
prevalentie in de populatie laag is.
Welke interventie kies je?
PAF is een theoretische maximale gezondheidswinst door eliminatie van een risicofactor.
Potentiele impact fractie PIF is de maximaal haalbare gezondheidswinst op basis van
bewezen interventies.
Universele interventies met lagere effectiviteit zijn soms te verkiezen boven selectieve
interventies met een hogere effectiviteit, omdat universele interventies een veel groter
bereik en hogere deelname hebben.
Combinatie van interventies die op meerdere niveaus aangrijpen zijn vaak het meest
effectief.
, Hoorcollege maatschappelijke determinanten van gezondheid
We willen af van de gezondheidsverschillen die we kunnen voorkomen. Dit onderwerp heeft
veel aandacht op het moment.
Maatschappelijke determinanten
De omstandigheden waarin iemand is geboren, opgroeit, ouder wordt en werkt.
WHO framework bevat factoren die van invloed zijn, zowel direct als indirect. Dit kan helpen
om te bedenken waar je kan ingrijpen. Kijkt naar maatschappelijke determinanten van
gezondheid.
Regenboogmodel van Whitehead en Dahlgren bevat paars: structurele determinanten,
groen: meer intermediair, de overige worden meer beïnvloed.
Oorzaken van oorzaken, bedenk dat elke ziekte verschillende oorzaken heeft, maar dat die
ook weer ergens door veroorzaakt zijn.
Er zijn nog steeds verschillen tussen een lage en hoge sociaaleconomische status. De
ontwikkelingen in deze verschillen zijn onzeker.
Er zijn hier verschillende verklaringen voor.
1. Verschillen in inkomen: materialistische verklaring
Er is een verband tussen hoeveelheid geld dat er te besteden is en de levensverwachting.
2. Neo-materialistische verklaring
Verschillen doordat groepen mensen meer geld hebben, maar ook meer publieke
voorzieningen.
3. Psychosociale verklaring
Verschillen door een hiërarchie in de populatie en dit heeft effect op onze gezondheid.
Psychosociale mechanismen spelen hierbij een rol zoals werkomstandigheden.
Om te begrijpen hoe verschillen ontstaan is het van belang om meerdere perspectieven mee
te nemen.
Voorbeeld casus
De gezonde levensverwachting is hoger naarmate het opleidingsniveau hoger is. Dit kun je
bijvoorbeeld terugzien in de spreekkamer.
Ook de omstandigheden waarin iemand is geboren en opgegroeid bepalen veel.
Opleiding en gezondheid.
Programmering, Barker hypothese.
Programmering, epigenetica.
Blootstelling aan stress bij kinderen → invloed op emotieregulatie.
Voedselonzekerheid → verband met cognitieve en emotionele ontwikkeling.
Weinig interactie, discussies, voorlezen → cognitieve ontwikkeling en schoolresultaten.
