SAMENVATTING SAV 2 (ONTWIKKELINGSPSYCHOPATHOLOGIE;
RIGTER)
Inhoudsopgave
Week 1: hechtingsproblemen Rigter H7
Week 2: stress en trauma Rigter H13.3.2
Week 3: middelengebruik en verslaving Rigter H16
Week 4: rouw Rigter H14.3.6
Week 5: depressie Rigter H14
, Week 1: hechtingsproblemen
H7 gehechtheid en gehechtheidsstoornissen
Gehechtheidsgedrag = elke vorm van gedrag die eraan bijdraagt dat iemand in de buurt komt of
blijft van een ander die beter kan omgaan met de eisen die de omstandigheden stellen
(volwassene). Dit gedrag is het duidelijkste als een kind bang , moe of ziek is.
Het reguleren van stress heeft twee belangrijke functies: een veilige basis en een veilige haven.
Veilige basis: speelt een rol als een kind een nieuwe onbekende situatie gaat verkennen. Jonge
kinderen blijven in de buurt van hun ouders en zoeken contact met hen.
Veilige haven: speelt een rol bij gevaar. Kleine kinderen missen de kracht en mogelijkheden om
te vechten of weg te rennen en zoeken daarom veiligheid bij een bekende volwassene.
Vijf belangrijkste aspecten van gehechtheid:
1. Biologische verankering, maar culturele invulling
Mogelijkheid om te hechten ligt biologisch vast: het bevordert je overlevingskans. De
specifieke vorm van gehechtheid is cultuur bepalend (interactie en
opvoedsituatie/omgeving). Hoe gehechtheid zich uitdrukt is ook cultureel bepaald.
2. Kind, ouders en opvoedsituatie
Om gehechtheid te beoordelen is het nodig om naar de kwaliteit hiervan te kijken.
3. Mentale representaties
Mensen slaan hun ervaringen op in het intern werkmodel. Daar vormen ze mentale
representaties: innerlijke weergaven van vroegere gebeurtenissen en hun huidige
waarderingen daarvan. Met behulp hiervan beoordeel je nieuwe situaties.
4. Gehechtheid is een proces
Intern werkmodel neem je mee maar kan altijd veranderen. Als een depressieve moeder
zich weer op pakt en sensitief responsief naar het kind reageert kan de gehechtheid
verbeteren.
5. Gehechtheidsrelaties vormen samen een netwerk
Kinderen kunnen met alle belangrijke volwassene voor hen (mama, papa, opa, oma,
tante) een gehechtheidsrelatie opbouwen. Om de gehechtheid in te schatten moet je het
complete netwerk bekijken en beoordelen.
Gehechtheid is nooit af. Er is géén kritische periode voor gehechtheid, want het is een
levenslang proces. Maar er s wel een gevoelige periode, waar de gevoeligheid voor
gehechtheid het grootste is, dit is de sensitieve periode wat in de eerste paar levensjaren van
het kind zo is.
Hechtingsprocessen in de eerste twee levensjaren van een kind worden onder verdeeld in vier
fasen:
1. Hechtingsprocessen voor de geboorte
RIGTER)
Inhoudsopgave
Week 1: hechtingsproblemen Rigter H7
Week 2: stress en trauma Rigter H13.3.2
Week 3: middelengebruik en verslaving Rigter H16
Week 4: rouw Rigter H14.3.6
Week 5: depressie Rigter H14
, Week 1: hechtingsproblemen
H7 gehechtheid en gehechtheidsstoornissen
Gehechtheidsgedrag = elke vorm van gedrag die eraan bijdraagt dat iemand in de buurt komt of
blijft van een ander die beter kan omgaan met de eisen die de omstandigheden stellen
(volwassene). Dit gedrag is het duidelijkste als een kind bang , moe of ziek is.
Het reguleren van stress heeft twee belangrijke functies: een veilige basis en een veilige haven.
Veilige basis: speelt een rol als een kind een nieuwe onbekende situatie gaat verkennen. Jonge
kinderen blijven in de buurt van hun ouders en zoeken contact met hen.
Veilige haven: speelt een rol bij gevaar. Kleine kinderen missen de kracht en mogelijkheden om
te vechten of weg te rennen en zoeken daarom veiligheid bij een bekende volwassene.
Vijf belangrijkste aspecten van gehechtheid:
1. Biologische verankering, maar culturele invulling
Mogelijkheid om te hechten ligt biologisch vast: het bevordert je overlevingskans. De
specifieke vorm van gehechtheid is cultuur bepalend (interactie en
opvoedsituatie/omgeving). Hoe gehechtheid zich uitdrukt is ook cultureel bepaald.
2. Kind, ouders en opvoedsituatie
Om gehechtheid te beoordelen is het nodig om naar de kwaliteit hiervan te kijken.
3. Mentale representaties
Mensen slaan hun ervaringen op in het intern werkmodel. Daar vormen ze mentale
representaties: innerlijke weergaven van vroegere gebeurtenissen en hun huidige
waarderingen daarvan. Met behulp hiervan beoordeel je nieuwe situaties.
4. Gehechtheid is een proces
Intern werkmodel neem je mee maar kan altijd veranderen. Als een depressieve moeder
zich weer op pakt en sensitief responsief naar het kind reageert kan de gehechtheid
verbeteren.
5. Gehechtheidsrelaties vormen samen een netwerk
Kinderen kunnen met alle belangrijke volwassene voor hen (mama, papa, opa, oma,
tante) een gehechtheidsrelatie opbouwen. Om de gehechtheid in te schatten moet je het
complete netwerk bekijken en beoordelen.
Gehechtheid is nooit af. Er is géén kritische periode voor gehechtheid, want het is een
levenslang proces. Maar er s wel een gevoelige periode, waar de gevoeligheid voor
gehechtheid het grootste is, dit is de sensitieve periode wat in de eerste paar levensjaren van
het kind zo is.
Hechtingsprocessen in de eerste twee levensjaren van een kind worden onder verdeeld in vier
fasen:
1. Hechtingsprocessen voor de geboorte
