Lesdoelen pathologie blok 2.1
De metabole consequenties van veroudering beschrijven en verklaren,
met name m.b.t. energieverbruik en lichaamssamenstelling
Metabole veranderingen bij het ouder worden:
- Verandering van lichaamssamenstelling
o Toename vetmassa
o Afname vetvrije massa (spieren en vocht)
- Minder activiteit van lichaamscellen
- Gevolg: daling van het basaal metabolisme
Het percentage lichaamsvet neemt toe met ongeveer 50%. Vetweefsel heeft
nagenoeg geen metabole activiteit, daarom neemt het basaal metabolisme af
met ongeveer 2% per decennium (10jaar). Het zuurstofgebruik neemt van het
gehele lichaam neemt daarom af, maar niet dat van niet-spierweefsels. Ook
minder fysieke activiteit, dus verminderde energiebehoefte (maar geen dalende
behoefte aan micronutriënten).
Verlies van spiermassa:
- Primaire sarcopenie
o Leeftijd-gerelateerd verlies van skeletspiermassa en kracht/functie
Niet ziekte-gerelateerd
o Oorzaken
Eiwitmetabolisme
Verminderde synthese van spiereiwit
Hormonen
Verminderde beschikbaarheid van anabole hormonen
zoals testosteron, groeihormonen en oestrogeen
Gebrek aan lichaamsbeweging kan het proces van sarcopenie
versnellen
De metabole consequenties van vasten op de eiwit-, koolhydraat-, vet- en
energiehuishouding in het lichaam beschrijven en verklaren
- Starvation (hongeren, vasten)
o Verlies van voornamelijk vetweefsel en in mindere mate
spierweefsel
Primair het gevolg van onvoldoende voedselinname
o Met name het gevolg van inadequate voedselinname, resulterend in
negatieve eiwit en energiebalans
, De metabole en functionele consequenties beschrijven en verklaren van
ziekte/trauma en ondervoeding
Tijdens een ziekte/trauma heeft het lichaam veel meer voedingsstoffen nodig,
dan normaal.
Doordat er tijdens de ziekte meestal minder genuttigd word, maar er wel een
verhoogde behoefte is, kan er ziekte-gerelateerde ondervoeding ontstaan:
- Gevolgen van ziekte-gerelateerde ondervoeding: klinische depletie
o Verlies van spiermassa en lichaamsgewicht
o Daling van de weerstand
o Verhoogde kans op complicaties
o Vertraagde wondgenezing
o Onafhankelijke risicofactor voor overlijden
Cachexie (zakwoordenboek: sterk verslechterde lichaamsgesteldheid met
vermagering). Cachexie is het gevolg van metabole veranderingen die het gevolg
zijn van ziekte-gerelateerde toename in cytokine productie. Sarcopenie is een
nog sluipender proces dan cachexie.
De termen ondervoeding en klinische depletie toelichten en het ontstaan
ervan (oorzaken) beschrijven
Ondervoeding:
- Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of
disbalans van energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot meetbare,
nadelige effecten op lichaamssamenstelling, functioneren en klinische
resultaten
- Oorzaken: ouderdom of vasten (sarcopenie of starvation)
Klinische depletie
- Ondervoeding wat ziekte-gerelateerd is
- Oorzaken: door metabole veranderingen in het lichaam (cachexie)
Uitleggen langs welke weg enterale en parenterale voeding worden
toegediend
Enterale voeding
- Wordt via het maagdarmkanaal toegediend
Parenterale voeding
- Wordt via de bloedbaan toegediend
De incidentie, mortaliteit en risicofactoren van de meest frequent
voorkomende vormen van kanker benoemen
Incidentie
= aantal nieuwe gevallen van een ziekte per tijdseenheid, per aantal van de
bevolking
= 100.000
Mortaliteit
- Het aantal sterf gevallen wat betreft kanker
- 43666 personen zijn gestorven aan kanker in 2012
Risicofactoren
- Roken (1/3 personen)
De metabole consequenties van veroudering beschrijven en verklaren,
met name m.b.t. energieverbruik en lichaamssamenstelling
Metabole veranderingen bij het ouder worden:
- Verandering van lichaamssamenstelling
o Toename vetmassa
o Afname vetvrije massa (spieren en vocht)
- Minder activiteit van lichaamscellen
- Gevolg: daling van het basaal metabolisme
Het percentage lichaamsvet neemt toe met ongeveer 50%. Vetweefsel heeft
nagenoeg geen metabole activiteit, daarom neemt het basaal metabolisme af
met ongeveer 2% per decennium (10jaar). Het zuurstofgebruik neemt van het
gehele lichaam neemt daarom af, maar niet dat van niet-spierweefsels. Ook
minder fysieke activiteit, dus verminderde energiebehoefte (maar geen dalende
behoefte aan micronutriënten).
Verlies van spiermassa:
- Primaire sarcopenie
o Leeftijd-gerelateerd verlies van skeletspiermassa en kracht/functie
Niet ziekte-gerelateerd
o Oorzaken
Eiwitmetabolisme
Verminderde synthese van spiereiwit
Hormonen
Verminderde beschikbaarheid van anabole hormonen
zoals testosteron, groeihormonen en oestrogeen
Gebrek aan lichaamsbeweging kan het proces van sarcopenie
versnellen
De metabole consequenties van vasten op de eiwit-, koolhydraat-, vet- en
energiehuishouding in het lichaam beschrijven en verklaren
- Starvation (hongeren, vasten)
o Verlies van voornamelijk vetweefsel en in mindere mate
spierweefsel
Primair het gevolg van onvoldoende voedselinname
o Met name het gevolg van inadequate voedselinname, resulterend in
negatieve eiwit en energiebalans
, De metabole en functionele consequenties beschrijven en verklaren van
ziekte/trauma en ondervoeding
Tijdens een ziekte/trauma heeft het lichaam veel meer voedingsstoffen nodig,
dan normaal.
Doordat er tijdens de ziekte meestal minder genuttigd word, maar er wel een
verhoogde behoefte is, kan er ziekte-gerelateerde ondervoeding ontstaan:
- Gevolgen van ziekte-gerelateerde ondervoeding: klinische depletie
o Verlies van spiermassa en lichaamsgewicht
o Daling van de weerstand
o Verhoogde kans op complicaties
o Vertraagde wondgenezing
o Onafhankelijke risicofactor voor overlijden
Cachexie (zakwoordenboek: sterk verslechterde lichaamsgesteldheid met
vermagering). Cachexie is het gevolg van metabole veranderingen die het gevolg
zijn van ziekte-gerelateerde toename in cytokine productie. Sarcopenie is een
nog sluipender proces dan cachexie.
De termen ondervoeding en klinische depletie toelichten en het ontstaan
ervan (oorzaken) beschrijven
Ondervoeding:
- Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of
disbalans van energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot meetbare,
nadelige effecten op lichaamssamenstelling, functioneren en klinische
resultaten
- Oorzaken: ouderdom of vasten (sarcopenie of starvation)
Klinische depletie
- Ondervoeding wat ziekte-gerelateerd is
- Oorzaken: door metabole veranderingen in het lichaam (cachexie)
Uitleggen langs welke weg enterale en parenterale voeding worden
toegediend
Enterale voeding
- Wordt via het maagdarmkanaal toegediend
Parenterale voeding
- Wordt via de bloedbaan toegediend
De incidentie, mortaliteit en risicofactoren van de meest frequent
voorkomende vormen van kanker benoemen
Incidentie
= aantal nieuwe gevallen van een ziekte per tijdseenheid, per aantal van de
bevolking
= 100.000
Mortaliteit
- Het aantal sterf gevallen wat betreft kanker
- 43666 personen zijn gestorven aan kanker in 2012
Risicofactoren
- Roken (1/3 personen)
