Samenvatting Biologie
Spijsvertering H42
42.1
Welke essentiële voedingstoffen heeft een organisme nodig?
Essentiële voedingstoffen moeten in het dieet voorkomen. Er zijn essentiële aminozuren,
vitaminen en mineralen.
Het enzym vetzuur-desaturase bevat alle essentiële
voedingstoffen. In het enzym zitten essentiële aminozuren. Ook
bevat het enzym mineralen cofactor (vaak ijzer of magnesium)
en vitamines coënzym.
Ook zijn er essentiële vetzuren.
Te veel vitaminen
Wateroplosbaar (B,C) overdosis wordt uitgeplast
Vet oplosbaar (A,D,E,K) kunnen ophopen in vetweefsel tot toxische niveaus
Ondervoeding vs tekort
Bij een tekortkoming van voedingstoffen kan ondervoeding en deficiëntie optreden (tekort).
Ondervoeding (anorexia):
Te weinig ‘brandstof’
Opgebruiken voorraden
Afbraak spieren
Tekort aan voedingsstoffen
Te weinig van essentiële voedingsstof
42.2
Verteringsfasen
Vertering gaat in 4 verschillende fasen:
1. Ingestie (binnenkomst van stoffen via de slokdarm)
2. Digestie (mechanisch en chemisch afbreken van voeding tot kleine deeltjes)
3. Absorptie (opname van die kleine deeltjes in het lichaam)
4. Eliminatie (onverteerd materiaal wordt uitgescheiden)
Ingestie handeling van eten of voeden. Er zijn 4 verschillende voedingsmechanismen:
Filtervoeding
Veel waterdieren
Filteren kleine organismen/voedingsdeeltjes uit de omgeving, door balein in kaken
Bulkvoeding
Meeste dieren, inclusief mensen
Eten relatief grote stukken voedsel
Bevatten tanden, klauwen etc.
Substraatvoeding
Leven in of op hun voedingsbron
Vloeibarevoeding
Zuigen voedingsstofrijke sappen van een levende gastheer. Soms is dit positief
, Digestie voeding wordt afgebroken tot kleine moleculen, klein genoeg om opgenomen te
kunnen worden in het lichaam.
Mechanische digestie: slijpen of kauwen, hierdoor wordt het oppervlakte vergroot. Daarna
ondergaat het voedseldeeltje
Chemische digestie: van grote moleculen kleine moleculen maken d.m.v. enzymatische
hydrolyse.
Absorptie de dierlijke cellen nemen de smalle moleculen op.
Eliminatie onverteerd materiaal wordt uitgescheiden
Spijsverteringscompartimenten
Dieren verteren hun eigen cellen niet, dit komt door de verwerking van voedsel in
gespecialiseerde intracellulaire of extracellulaire compartimenten.
Intracellulaire digestie hydrolyse van voedsel in vacuolen (lysosomen)
Extracellulaire digestie bij de meeste organismen vindt hydrolyse extracellulair plaats.
Het hebben van compartimenten voor het verteren van het voedsel zorgt ervoor dat een
dier grotere stukken kan verteren.
Dieren met een eenvoudig lichaam hebben een vertering compartiment met één opening.
Dit zakje heet een gastrovasculaire holte heeft het functie van verteren en absorptie.
Organismen met een complex lichaam hebben een spijsverteringsbuis met een mond en een
anus. spijverteringskanaal.
42.3
Welke organen zijn betrokken bij vertering?
De vertering gaat als volgt:
De mondholte, Farnyx en de slokdarm
Eten komt in de mondholte (oral cavity), tanden die hiervoor gemaakt zijn kauwen het eten
in kleinere stukjes, hierdoor wordt de oppervlakte vergroot voor de chemische afbraak en
zorgt ervoor dat we dit door kunnen slikken. Het arriveren van voedsel in de mondholte
activeert de speekselklieren (salivary glands).
Spijsvertering H42
42.1
Welke essentiële voedingstoffen heeft een organisme nodig?
Essentiële voedingstoffen moeten in het dieet voorkomen. Er zijn essentiële aminozuren,
vitaminen en mineralen.
Het enzym vetzuur-desaturase bevat alle essentiële
voedingstoffen. In het enzym zitten essentiële aminozuren. Ook
bevat het enzym mineralen cofactor (vaak ijzer of magnesium)
en vitamines coënzym.
Ook zijn er essentiële vetzuren.
Te veel vitaminen
Wateroplosbaar (B,C) overdosis wordt uitgeplast
Vet oplosbaar (A,D,E,K) kunnen ophopen in vetweefsel tot toxische niveaus
Ondervoeding vs tekort
Bij een tekortkoming van voedingstoffen kan ondervoeding en deficiëntie optreden (tekort).
Ondervoeding (anorexia):
Te weinig ‘brandstof’
Opgebruiken voorraden
Afbraak spieren
Tekort aan voedingsstoffen
Te weinig van essentiële voedingsstof
42.2
Verteringsfasen
Vertering gaat in 4 verschillende fasen:
1. Ingestie (binnenkomst van stoffen via de slokdarm)
2. Digestie (mechanisch en chemisch afbreken van voeding tot kleine deeltjes)
3. Absorptie (opname van die kleine deeltjes in het lichaam)
4. Eliminatie (onverteerd materiaal wordt uitgescheiden)
Ingestie handeling van eten of voeden. Er zijn 4 verschillende voedingsmechanismen:
Filtervoeding
Veel waterdieren
Filteren kleine organismen/voedingsdeeltjes uit de omgeving, door balein in kaken
Bulkvoeding
Meeste dieren, inclusief mensen
Eten relatief grote stukken voedsel
Bevatten tanden, klauwen etc.
Substraatvoeding
Leven in of op hun voedingsbron
Vloeibarevoeding
Zuigen voedingsstofrijke sappen van een levende gastheer. Soms is dit positief
, Digestie voeding wordt afgebroken tot kleine moleculen, klein genoeg om opgenomen te
kunnen worden in het lichaam.
Mechanische digestie: slijpen of kauwen, hierdoor wordt het oppervlakte vergroot. Daarna
ondergaat het voedseldeeltje
Chemische digestie: van grote moleculen kleine moleculen maken d.m.v. enzymatische
hydrolyse.
Absorptie de dierlijke cellen nemen de smalle moleculen op.
Eliminatie onverteerd materiaal wordt uitgescheiden
Spijsverteringscompartimenten
Dieren verteren hun eigen cellen niet, dit komt door de verwerking van voedsel in
gespecialiseerde intracellulaire of extracellulaire compartimenten.
Intracellulaire digestie hydrolyse van voedsel in vacuolen (lysosomen)
Extracellulaire digestie bij de meeste organismen vindt hydrolyse extracellulair plaats.
Het hebben van compartimenten voor het verteren van het voedsel zorgt ervoor dat een
dier grotere stukken kan verteren.
Dieren met een eenvoudig lichaam hebben een vertering compartiment met één opening.
Dit zakje heet een gastrovasculaire holte heeft het functie van verteren en absorptie.
Organismen met een complex lichaam hebben een spijsverteringsbuis met een mond en een
anus. spijverteringskanaal.
42.3
Welke organen zijn betrokken bij vertering?
De vertering gaat als volgt:
De mondholte, Farnyx en de slokdarm
Eten komt in de mondholte (oral cavity), tanden die hiervoor gemaakt zijn kauwen het eten
in kleinere stukjes, hierdoor wordt de oppervlakte vergroot voor de chemische afbraak en
zorgt ervoor dat we dit door kunnen slikken. Het arriveren van voedsel in de mondholte
activeert de speekselklieren (salivary glands).
