BDA1
Samenvatting Biologie
Het dierlijk lichaam H40
Stoffen gaan de cel in en uit via het plasmamembraan.
Wat is weefsel?
• Verzameling van één of enkele soorten gelijkwaardige gedifferentieerde cellen
Gedifferentieerde = stamcellen kunnen alles worden, wat worden de cellen?
• Cellen in geordend verband
• Cellen met verschillende mate intercellulaire stof → vloeistof tussen de cellen
o Zeer weinig: epitheelweefsel en zenuwweefsel
o Weinig: spierweefsel
o Veel: bindweefsel en bloed
Weefsel → groep cellen met dezelfde functie, die samenwerken om een taak uit te voeren
Organen → bestaan uit verschillende soorten weefsels
Orgaansystemen → groep organen die samenwerken binnen een organisatie
Dus, volgorde is:
Cellen → weefsels → organen → systemen → lichaam
4 verschillende weefsels
1. Epitheelweefsel (alle cellen aan het oppervlak)
2. Bindweefsel (houdt alles bij elkaar)
3. Spierweefsel (de spieren)
4. Zenuwweefsel (nodig voor doorgeven van signalen)
Epitheelweefsel
• Cellen dicht aan elkaar gehecht via intercellulaire verbindingen tight junctions
• Zeer weinig tot geen intercellulaire stof
• Cellen dicht aan één gesloten
Opgebouwd uit verschillende soorten typen cellen:
Staat in contact met de buitenkant
Zit in het midden, vanuit hier worden cellen
gevormd en gehecht
dikke laag cellen op elkaar, kan slijtage weerstaan
,Huid
Is opgebouwd uit 3 verschillende lagen, van boven naar beneden, epidermis – dermis –
hypodermis.
Al deze lagen zijn verbonden met verschillende eiwitten. Deze eiwitten kunnen defect zijn en
een ziektebeeld opleveren.
Verschillende soorten epitheelweefsel
Gestratificeerd
plaveiselepitheel
Pseudogestratificeerd
Cilindrisch epitheel
Kubisch epitheel
Eenlagig cilindrisch Eenlagig plaveisel
epitheel epitheel
Gestratificeerd plaveiselepitheel → meerlagig, regenereert snel, nieuwe cellen worden
gevormd dichtbij het basale oppervlak. Vind plaats op plekken met slijtage.
Pseudogestratificeerd cilindrisch epitheel → éénlagig van gevarieerde grootte en de plek
van hun celkern. De trilharen bewegen de slijmfilm langs het oppervlak.
Eenlagig plaveisel epitheel → éénlagig. Dient voor uitwisseling van materialen door diffusie.
Eenlagig cilindrisch epitheel → grote cellen, plek van de celkern is hetzelfde
Kubisch epitheel → dobbelsteen vormige cellen
,Functies van epitheel
• Absorptie (bijv. opnemen van voedingstoffen → darmepitheel)
• Secretie (afscheiden lichaamsvocht → klieren)
• Transport (vervoeren van stoffen → darmepitheel naar bloedbaan)
• Excretie (uitscheiden afvalstoffen → nieren)
• Bescherming (bijv. epidermis)
Bindweefsel
Alles wat met stevigheid te maken heeft, bevatten cellen met veel intercellulaire stof.
Bestaat uit cellulair deel en een extracellulaire matrix.
Functies van bindweefsel
• Steun
• Vormgeving
• Opslag
• Afweer
• Herstel
• Transport
Voorbeelden:
Losmazig bindweefsel
Bouw →
• Veel grondsubstantie en weefselvloeistof
• Drie soorten vezels
• Veel cellen (fibroblasten, mestcellen, macrofagen)
Extracellulaire matrix →
• Collageen
• Elastine
Steunfunctie →
• Opvulling
• Ondersteuning klier- en epitheelweefsel
• Houdt organen op de plaats
, Dicht vezelrijk bindweefsel
Bouw →
• Collagene vezels in één of twee richtingen
• Weinig cellen
Functie →
• Sterk in één richting (pezen en kapsels)
Been/botweefsel
Osteoblast: beenvormende cel
Osteocyt: ingekapselde osteoblast → cellen die nog een functie hebben
Bouw →
• Matrix = vooral collageen
• Calcium, magnesium
• Kanalen van Havers (bloedtoevoer)
Kraakbeen
• Uiteinde van botten
• Dempend effect
• Structuur van rubber
Chondrocyten: cellen die matrix (collageen en chondroïtine) maken
Vetweefsel
Bouw →
• Adipocyten (vacuole-vorming): cellen die vet kunnen opslaan
Functies →
• Vetopstapeling
• Isolatie
• Mechanische schokdempen
Types →
• Wit vetweefsel
• Bruin vetweefsel → functie = verwarmen, bevatten veel mitochondriën
Bloed
Vloeibare extracellulaire matrix = bloedplasma
Bloedplasma:
• Water
• Zouten
• Eiwitten
Bloedcellen
• Erytrocyten (rode bloedcellen → dragen zuurstof)
• Leukocyten (witte bloedcellen → functioneren in verdediging)
• Trombocyten (bloedplaatjes → helpen bij bloed klontering)
Samenvatting Biologie
Het dierlijk lichaam H40
Stoffen gaan de cel in en uit via het plasmamembraan.
Wat is weefsel?
• Verzameling van één of enkele soorten gelijkwaardige gedifferentieerde cellen
Gedifferentieerde = stamcellen kunnen alles worden, wat worden de cellen?
• Cellen in geordend verband
• Cellen met verschillende mate intercellulaire stof → vloeistof tussen de cellen
o Zeer weinig: epitheelweefsel en zenuwweefsel
o Weinig: spierweefsel
o Veel: bindweefsel en bloed
Weefsel → groep cellen met dezelfde functie, die samenwerken om een taak uit te voeren
Organen → bestaan uit verschillende soorten weefsels
Orgaansystemen → groep organen die samenwerken binnen een organisatie
Dus, volgorde is:
Cellen → weefsels → organen → systemen → lichaam
4 verschillende weefsels
1. Epitheelweefsel (alle cellen aan het oppervlak)
2. Bindweefsel (houdt alles bij elkaar)
3. Spierweefsel (de spieren)
4. Zenuwweefsel (nodig voor doorgeven van signalen)
Epitheelweefsel
• Cellen dicht aan elkaar gehecht via intercellulaire verbindingen tight junctions
• Zeer weinig tot geen intercellulaire stof
• Cellen dicht aan één gesloten
Opgebouwd uit verschillende soorten typen cellen:
Staat in contact met de buitenkant
Zit in het midden, vanuit hier worden cellen
gevormd en gehecht
dikke laag cellen op elkaar, kan slijtage weerstaan
,Huid
Is opgebouwd uit 3 verschillende lagen, van boven naar beneden, epidermis – dermis –
hypodermis.
Al deze lagen zijn verbonden met verschillende eiwitten. Deze eiwitten kunnen defect zijn en
een ziektebeeld opleveren.
Verschillende soorten epitheelweefsel
Gestratificeerd
plaveiselepitheel
Pseudogestratificeerd
Cilindrisch epitheel
Kubisch epitheel
Eenlagig cilindrisch Eenlagig plaveisel
epitheel epitheel
Gestratificeerd plaveiselepitheel → meerlagig, regenereert snel, nieuwe cellen worden
gevormd dichtbij het basale oppervlak. Vind plaats op plekken met slijtage.
Pseudogestratificeerd cilindrisch epitheel → éénlagig van gevarieerde grootte en de plek
van hun celkern. De trilharen bewegen de slijmfilm langs het oppervlak.
Eenlagig plaveisel epitheel → éénlagig. Dient voor uitwisseling van materialen door diffusie.
Eenlagig cilindrisch epitheel → grote cellen, plek van de celkern is hetzelfde
Kubisch epitheel → dobbelsteen vormige cellen
,Functies van epitheel
• Absorptie (bijv. opnemen van voedingstoffen → darmepitheel)
• Secretie (afscheiden lichaamsvocht → klieren)
• Transport (vervoeren van stoffen → darmepitheel naar bloedbaan)
• Excretie (uitscheiden afvalstoffen → nieren)
• Bescherming (bijv. epidermis)
Bindweefsel
Alles wat met stevigheid te maken heeft, bevatten cellen met veel intercellulaire stof.
Bestaat uit cellulair deel en een extracellulaire matrix.
Functies van bindweefsel
• Steun
• Vormgeving
• Opslag
• Afweer
• Herstel
• Transport
Voorbeelden:
Losmazig bindweefsel
Bouw →
• Veel grondsubstantie en weefselvloeistof
• Drie soorten vezels
• Veel cellen (fibroblasten, mestcellen, macrofagen)
Extracellulaire matrix →
• Collageen
• Elastine
Steunfunctie →
• Opvulling
• Ondersteuning klier- en epitheelweefsel
• Houdt organen op de plaats
, Dicht vezelrijk bindweefsel
Bouw →
• Collagene vezels in één of twee richtingen
• Weinig cellen
Functie →
• Sterk in één richting (pezen en kapsels)
Been/botweefsel
Osteoblast: beenvormende cel
Osteocyt: ingekapselde osteoblast → cellen die nog een functie hebben
Bouw →
• Matrix = vooral collageen
• Calcium, magnesium
• Kanalen van Havers (bloedtoevoer)
Kraakbeen
• Uiteinde van botten
• Dempend effect
• Structuur van rubber
Chondrocyten: cellen die matrix (collageen en chondroïtine) maken
Vetweefsel
Bouw →
• Adipocyten (vacuole-vorming): cellen die vet kunnen opslaan
Functies →
• Vetopstapeling
• Isolatie
• Mechanische schokdempen
Types →
• Wit vetweefsel
• Bruin vetweefsel → functie = verwarmen, bevatten veel mitochondriën
Bloed
Vloeibare extracellulaire matrix = bloedplasma
Bloedplasma:
• Water
• Zouten
• Eiwitten
Bloedcellen
• Erytrocyten (rode bloedcellen → dragen zuurstof)
• Leukocyten (witte bloedcellen → functioneren in verdediging)
• Trombocyten (bloedplaatjes → helpen bij bloed klontering)
