Week 1 (hoofdstuk 8.1 t/m 8.5.1)
Doelen
- Uitleggen wat het belang is van participatie en empowerment in
gezondheidsbevordering
- Onderscheid maken tussen community-based en community-development
en tussen verschillende niveaus van participatie adhv de participatieladder
van Pretty
Setting en community duiden beide de context aan die gezondheid, gezond
gedrag en gezondheidsbevordering omgeeft.
Setting legt meer de nadruk op een fysiek herkenbare structuur met
vastgestelde grenzen waarbinnen mensen met elkaar in contact staan.
Bijvoorbeeld: club, school, ziekhuis en bedrijf.
Community enerzijds verwijst het naar dergelijke fysieke en geografische
begrenzingen. Anderzijds refereert aan onderlinge relaties en interacties tussen
gemeenschapsleden (met elkaar communiceren)
Bijvoorbeeld: drop, gemeente, buurt, wijk.
Empowerment = een proces van participatie en samenwerking dat mensen
ondersteunt bij het verwerven van meer zeggenschap over hun eigen gezondheid
en dat communities kan helpen bij het stellen van doelen, het mobiliseren van
middelen en het ontwikkelen van plannen om publieke gezondheidsproblemen op
te lossen. Je moet ook kennis en zeggenschap hebben om te kunnen empoweren.
De WHO beschouwt empowerment als noodzakelijke voorwaarde voor
gezondheid en als bevorderlijk voor het bereiken van gelijkheid in gezondheid en
kwaliteit van leven.
3 belangrijke overwegingen om voor een community benadering te kiezen:
1. Ecologisch perspectief het gedrag en de leefomgeving hebben invloed
op de gezondheid
2. Demografische clustering van gezondheidsproblemen verschil in
gezondheidsgedrag, gezondheid en levensverwachting tussen buurten,
regio’s, wijken, dropen, steden
3. Kan de setting of gemeenschap als geheel versterken toepassen van
specifieke werkinstructies, hierdoor versterkt een bedrijf
Community benaderingen:
Top-down vanaf boven af door professionals gestuurd. Wordt
veel gebruikt bij community-based. Wordt gestuurd door
beleidsmedewerkers of beroepskrachten. Het oplossen van
problemen wordt gezien als individuele verantwoordelijkheid van de
community zelf. Gezondheid wordt opgevat als de afwezigheid van
ziekte.
Idee wordt naar de doelgroep gebracht
Bottom-up gestuurd door leden van de community zelf. Wordt
veel gebruikt bij community-development. Een brede laag van de
bevolking wordt betrokken bij he bepalen van problemen en het
oplossen daarvoor. Oplossingen en problemen zijn vooral te vinden
in empowerment en in samenwerking met organisaties en sectoren
in de community.
, Mensen kunnen met eigen ideeën aan de slag
Participatieladder van Pretty:
Typologie Uitleg Voorbeeld
1 Passieve Doelgroep wordt door Een verzorgingshuis wordt een Community-
. participati professionals geïnformeerd nieuwe activiteit ‘Meer bewegen based staat
e over het programma. voor ouderen’ geïntroduceerd. hierbij centraal:
Er hangen posters en bij alle projecten
bewoners wordt een flyer worden top-
bezorgd om hen uit te nodigen down
aangestuurd
door
professionals.
2 Participati Doelgroep beantwoordt vragen Onder allochtonen jongeren in
. e via het van professionals. Doelgroep de Nijmeegse in Hatert wordt
geven van heeft geen zeggenschap over een enquête afgenomen met
informatie het vervolg, omdat vragen over drugsgebruik. Op
professionals de bevindingen basis van de resultaten
niet met de doelgroep delen of ontwikkelen professionals een
bij de doelgroep verifiëren interventie
3 Participati Doelgroep wordt In een wijk bestaat de
. e via geconsulteerd. Professionals mogelijkheid dat er een
consultati bepalen zowel het probleem glasvezelnetwerk komt. De
e (advies) als de oplossing, maar stellen professionals hebben de regie
deze na consultatie bij. en nemen beslissingen.
Besluitvorming blijft in handen Buurtbewoners vormen groepjes
van de professionals van ambassadeurs, geven
voorlichting en adviseren de
professionals over de planning
4 Participati Doelgroep stelt inzet en Studenten SGM krijgen een VVV-
. e vanwege middelen ter beschikking. Daar bon voor deelname aan een
beloning staat vanuit de professionals evaluatiepanel, waarin na ieder
zijde en beloning tegenover. blok OWE’s en algemene
Doelgroep doorloopt geen opleidingszaken geëvalueerd
leerproces worden
5 Functionel Doelgroep zet zich in om Meisjes in de wij Hatert zijn niet
. e vooropgestelde doelen te tevreden over de naschoolse
participati bereiken door bij te dragen activiteiten in de buurt. Twee
e aan de ontwikkeling en meisjes nemen het initiatief om
implementatie van een samen met vriendinnen een
programma waardoor de meidenwoensdag te bedenken
verantwoordelijkheid bij de met sportactiviteiten rondom de
professionals ligt. Wel bestaat Cruyff Court. Ze vragen de
de mogelijkheid tot buurtmedewerker of die mee wil
verzelfstandiging van het helpen en gaan op bezoek in
programma Arnhem, om daar in de wijk
Klarendal te kijken hoe daar de
meidenactiviteiten vorm krijgen,
de buurtmedewerker legt de
contacten, denkt mee over
activiteiten en is het
, aanspreekpunt voor aan- en
afmeldingen
6 Interactie Doelgroep en professionals Binnen een HBO-opleiding wordt
. ve stelen gezamenlijk probleem door de directie intensief
participati vast en bepalen gezamenlijk overlegd met de
e de oplossingen. Doelgroep en opleidingscommissie, het
professionals doorlopen medezeggenschaps-orgaan
leerproces. Doelgroep krijgt voor studenten. Aan hen wordt
zeggenschap en ervaart gevraagd hoe zij
belang bij voortzetting van het studentbegeleiding zien. De
programma of de onderdelen studenten in de
daarvan opleidingscommissie ervaren
een open sfeer, dat er naar het
geluisterd wordt en dat hun
mening invloed heeft op de
inrichting van de
studentbegeleiding. Op initiatief
van de studenten wordt het
agendapunt ‘werkdruk’
geagendeerd in het
directieoverleg
7 Zelfmobili Doelgroep neemt eigen Een kleine patiëntenvereniging Community-
. satie initiatief tot actie, van een zeldzame aandoening development
onafhankelijk van de ontdekt dat er in de VS nieuwe, staat centraal.
professionals. Doelgroep veelbelovende, medicijnen in de Projecten
vraagt professionals om handel zij gekomen. Zij leggen worden
middelen en advies. Controle zelfstandig contact met de gestuurd via
blijft in handen van de producent. Doordat er toevallig bottom-up
doelgroep. Zelfmobilisatie kan een jurist aan deze aandoening vanuit de
bestaande lijdt en lid is van de community
machtsverhoudingen op de patiëntenvereniging, zien zij komt er
proef stellen of veranderen kans om alle vergunningen te initiatief.
regelen om het medicijn te
kunnen importeren
Week 2. (hoofdstuk 5.3, 6.2, 6.4, 6.5.1 t/m 6.5.3)
Doelen
- Uitleggen hoe de beleidscyclus Publieke Gezondheid er uit ziet
- Uitleggen welke sectoren betrokken (kunnen) zijn bij gezondheidsbeleid en
hoe samenwerking en verbinding tot stand kan komen bij integraal
gezondheidsbeleid
- Voorbeelden van intersectorale samenwerking in de praktijk benoemen
- Uitleggen welke algemene methodieken en uitgangspunten van belang zijn
bij gezondheidsbevordering
- Uitleggen welke methodieken bruikbaar zijn om gedragsdeterminanten te
veranderen (kennis, risicoperceptie, attitude)
- Voorbeelden geven van praktische technieken die afgeleid zijn uit deze
theoretische methodieken
De beleidscyclus van het gemeentelijk gezondheidsbeleid bestaat uit vier fasen:
Doelen
- Uitleggen wat het belang is van participatie en empowerment in
gezondheidsbevordering
- Onderscheid maken tussen community-based en community-development
en tussen verschillende niveaus van participatie adhv de participatieladder
van Pretty
Setting en community duiden beide de context aan die gezondheid, gezond
gedrag en gezondheidsbevordering omgeeft.
Setting legt meer de nadruk op een fysiek herkenbare structuur met
vastgestelde grenzen waarbinnen mensen met elkaar in contact staan.
Bijvoorbeeld: club, school, ziekhuis en bedrijf.
Community enerzijds verwijst het naar dergelijke fysieke en geografische
begrenzingen. Anderzijds refereert aan onderlinge relaties en interacties tussen
gemeenschapsleden (met elkaar communiceren)
Bijvoorbeeld: drop, gemeente, buurt, wijk.
Empowerment = een proces van participatie en samenwerking dat mensen
ondersteunt bij het verwerven van meer zeggenschap over hun eigen gezondheid
en dat communities kan helpen bij het stellen van doelen, het mobiliseren van
middelen en het ontwikkelen van plannen om publieke gezondheidsproblemen op
te lossen. Je moet ook kennis en zeggenschap hebben om te kunnen empoweren.
De WHO beschouwt empowerment als noodzakelijke voorwaarde voor
gezondheid en als bevorderlijk voor het bereiken van gelijkheid in gezondheid en
kwaliteit van leven.
3 belangrijke overwegingen om voor een community benadering te kiezen:
1. Ecologisch perspectief het gedrag en de leefomgeving hebben invloed
op de gezondheid
2. Demografische clustering van gezondheidsproblemen verschil in
gezondheidsgedrag, gezondheid en levensverwachting tussen buurten,
regio’s, wijken, dropen, steden
3. Kan de setting of gemeenschap als geheel versterken toepassen van
specifieke werkinstructies, hierdoor versterkt een bedrijf
Community benaderingen:
Top-down vanaf boven af door professionals gestuurd. Wordt
veel gebruikt bij community-based. Wordt gestuurd door
beleidsmedewerkers of beroepskrachten. Het oplossen van
problemen wordt gezien als individuele verantwoordelijkheid van de
community zelf. Gezondheid wordt opgevat als de afwezigheid van
ziekte.
Idee wordt naar de doelgroep gebracht
Bottom-up gestuurd door leden van de community zelf. Wordt
veel gebruikt bij community-development. Een brede laag van de
bevolking wordt betrokken bij he bepalen van problemen en het
oplossen daarvoor. Oplossingen en problemen zijn vooral te vinden
in empowerment en in samenwerking met organisaties en sectoren
in de community.
, Mensen kunnen met eigen ideeën aan de slag
Participatieladder van Pretty:
Typologie Uitleg Voorbeeld
1 Passieve Doelgroep wordt door Een verzorgingshuis wordt een Community-
. participati professionals geïnformeerd nieuwe activiteit ‘Meer bewegen based staat
e over het programma. voor ouderen’ geïntroduceerd. hierbij centraal:
Er hangen posters en bij alle projecten
bewoners wordt een flyer worden top-
bezorgd om hen uit te nodigen down
aangestuurd
door
professionals.
2 Participati Doelgroep beantwoordt vragen Onder allochtonen jongeren in
. e via het van professionals. Doelgroep de Nijmeegse in Hatert wordt
geven van heeft geen zeggenschap over een enquête afgenomen met
informatie het vervolg, omdat vragen over drugsgebruik. Op
professionals de bevindingen basis van de resultaten
niet met de doelgroep delen of ontwikkelen professionals een
bij de doelgroep verifiëren interventie
3 Participati Doelgroep wordt In een wijk bestaat de
. e via geconsulteerd. Professionals mogelijkheid dat er een
consultati bepalen zowel het probleem glasvezelnetwerk komt. De
e (advies) als de oplossing, maar stellen professionals hebben de regie
deze na consultatie bij. en nemen beslissingen.
Besluitvorming blijft in handen Buurtbewoners vormen groepjes
van de professionals van ambassadeurs, geven
voorlichting en adviseren de
professionals over de planning
4 Participati Doelgroep stelt inzet en Studenten SGM krijgen een VVV-
. e vanwege middelen ter beschikking. Daar bon voor deelname aan een
beloning staat vanuit de professionals evaluatiepanel, waarin na ieder
zijde en beloning tegenover. blok OWE’s en algemene
Doelgroep doorloopt geen opleidingszaken geëvalueerd
leerproces worden
5 Functionel Doelgroep zet zich in om Meisjes in de wij Hatert zijn niet
. e vooropgestelde doelen te tevreden over de naschoolse
participati bereiken door bij te dragen activiteiten in de buurt. Twee
e aan de ontwikkeling en meisjes nemen het initiatief om
implementatie van een samen met vriendinnen een
programma waardoor de meidenwoensdag te bedenken
verantwoordelijkheid bij de met sportactiviteiten rondom de
professionals ligt. Wel bestaat Cruyff Court. Ze vragen de
de mogelijkheid tot buurtmedewerker of die mee wil
verzelfstandiging van het helpen en gaan op bezoek in
programma Arnhem, om daar in de wijk
Klarendal te kijken hoe daar de
meidenactiviteiten vorm krijgen,
de buurtmedewerker legt de
contacten, denkt mee over
activiteiten en is het
, aanspreekpunt voor aan- en
afmeldingen
6 Interactie Doelgroep en professionals Binnen een HBO-opleiding wordt
. ve stelen gezamenlijk probleem door de directie intensief
participati vast en bepalen gezamenlijk overlegd met de
e de oplossingen. Doelgroep en opleidingscommissie, het
professionals doorlopen medezeggenschaps-orgaan
leerproces. Doelgroep krijgt voor studenten. Aan hen wordt
zeggenschap en ervaart gevraagd hoe zij
belang bij voortzetting van het studentbegeleiding zien. De
programma of de onderdelen studenten in de
daarvan opleidingscommissie ervaren
een open sfeer, dat er naar het
geluisterd wordt en dat hun
mening invloed heeft op de
inrichting van de
studentbegeleiding. Op initiatief
van de studenten wordt het
agendapunt ‘werkdruk’
geagendeerd in het
directieoverleg
7 Zelfmobili Doelgroep neemt eigen Een kleine patiëntenvereniging Community-
. satie initiatief tot actie, van een zeldzame aandoening development
onafhankelijk van de ontdekt dat er in de VS nieuwe, staat centraal.
professionals. Doelgroep veelbelovende, medicijnen in de Projecten
vraagt professionals om handel zij gekomen. Zij leggen worden
middelen en advies. Controle zelfstandig contact met de gestuurd via
blijft in handen van de producent. Doordat er toevallig bottom-up
doelgroep. Zelfmobilisatie kan een jurist aan deze aandoening vanuit de
bestaande lijdt en lid is van de community
machtsverhoudingen op de patiëntenvereniging, zien zij komt er
proef stellen of veranderen kans om alle vergunningen te initiatief.
regelen om het medicijn te
kunnen importeren
Week 2. (hoofdstuk 5.3, 6.2, 6.4, 6.5.1 t/m 6.5.3)
Doelen
- Uitleggen hoe de beleidscyclus Publieke Gezondheid er uit ziet
- Uitleggen welke sectoren betrokken (kunnen) zijn bij gezondheidsbeleid en
hoe samenwerking en verbinding tot stand kan komen bij integraal
gezondheidsbeleid
- Voorbeelden van intersectorale samenwerking in de praktijk benoemen
- Uitleggen welke algemene methodieken en uitgangspunten van belang zijn
bij gezondheidsbevordering
- Uitleggen welke methodieken bruikbaar zijn om gedragsdeterminanten te
veranderen (kennis, risicoperceptie, attitude)
- Voorbeelden geven van praktische technieken die afgeleid zijn uit deze
theoretische methodieken
De beleidscyclus van het gemeentelijk gezondheidsbeleid bestaat uit vier fasen:
