Kennis leerjaar 2 blok 2: Leren en veranderen.
Week 1 Leren: Kennisclips
Verschillende vormen van leren (Bolhuis, 1995)
• Leren door directe ervaring
• Leren door sociale interactie
- Actieve interactie met één of meer mensen
• Leren door theorie
• Leren door kritische reflectie
- Stelt vooraf een doel en reflecteert achteraf wat beter gekund had
De vormen van leren die vaak terugkomen in organisaties:
• Door anderen bedacht en georganiseerd leren
• Expliciet en intentioneel leren
• Leren buiten de werkplek
• Weinig ruimte voor spontane leerprocessen
Twee visies:
1. Beperkte visie op leren
• Bewust
• In het klaslokaal
• Individueel
• Cognitief
2. Brede visie op leren
• Onbewust
• Op de werkplek
• Sociaal
• Emotioneel
Vormgeven / Ontwerpen van een leertraject (Van der Klink, 2014)
Analyse:
• Leerdoelen vaststellen
• Doelgroep kenmerken
• Verwachtingen van stakeholders (zowel van opdrachtgevers, zoals leidinggevende als
medewerkers die een cursus gaan volgen en verwachtingen hebben van het leertraject)
• Beschikbare middelen (geld en tijd)
, • Leervormen (rekening houden met mogelijkheden en invloeden die er zijn
(veiligheidsregels of beschikbare computers voor deelnemers)
Ontwerp:
• Blauwdruk voor het leertraject
• Wat wil je bereiken
• Leerprobleem definiëren
• Welke leervorm past het best bij de leerdoelen
• Communicatieaanpak (hoe deelnemers geïnformeerd worden over het leertraject)
• Hoe gaan we dit toetsen (evalueren van de werkplek of echt een toetsing, moet aansluiten
op de leerdoelen)
Ontwikkelen:
• Ontwikkelen van het leertraject
• Werkvorm en inhoud bepalen
• Uitvoeren plannen van de ontwerpfase
• Creëren pilot (hele plan ontwerpen van a tot z)
• Overleg met inhoudsexperts
• Ontwikkelen (online) leermaterialen
• Bewaken beschikbare middelen
• Regelen (bijv. locatie en trainers)
Uitvoeren:
• Voert het leertraject uit conform het plan
• Deelnemers volgen het programma of de interventie
Evaluatie en transfer
• Maak de balans op: evalueren
• Evalueer de prestaties van de deelnemers
• Zijn deelnemers tevreden?
• Formuleer verbetervoorstellen
Competentiemanagement en talentontwikkeling
Welk vertrekpunt kiest een organisatie?
Competentiemanagement
• Sterke sturingsgedachte
• Vertrekpunt: de organisatie
Competentieontwikkeling
• Gaat over het creëren van en context voor talentontwikkeling en voor verbinding tussen
organisatiedoelen en persoonlijke ambities
• Vertrekpunt: het individu (zoeken naar verbinding)
,Wat zijn competenties?
• Concreet en meetbaar gedrag
• Kennis, houding en vaardigheden
• Bedrijven hebben competentiewoordenboek
Talent en talentontwikkeling
Twee visies op ontwikkeling
1. Competentiebenadering
• Huidige vs. Gewenste situatie
• Gericht vanuit strategie
• Gap-benadering
2. Talentontwikkeling
• Iedereen heeft talent
• Sterke-punten benadering
• Diversiteit
Wat is talent?
• Talent hebben betekent het beschikken over natuurlijke aanleg waarbij activiteiten
moeiteloos uitgevoerd kunnen worden op een manier dat het een hoge mate van
voldoening oplevert
• Eerste instantie potentie van een persoon
• Breder en meer persoonsgebonden dan competenties
Inclusief of exclusief stroming?
Exclusieve talentbenadering:
• Draait om talentmanagement
• Talent moet worden geselecteerd
• Bedrijven moeten dit talent vervolgens ontwikkelen en belonen
Inclusieve talentbenadering:
• Diversiteitsperspectief
• Iedereen heeft talent
• Niet alleen diversiteit in talent, maar ook in verschillende loopbanen
• Ontwikkeling van sterke punten van medewerkers
Sterke punten: samenkomst van waar iemand goed in is en dingen die iemand energie geven.
, Week 1 leren: Literatuur
Naar een breder begrip van leren (Bolhuis & Simons, 2011).
Vier leerreacties:
1. Afwenden en afweren
- Nieuwe informatie wordt zo veel mogelijk in een afzonderlijk hokje ondergebracht
- Met het stempel de anderen, want zij doen dat zo, maar wij niet
2. Leren hanteren van de inzichten en gewoonte van anderen, omdat men daartoe gedwongen is
en/of zelf bepaalde doelen wil bereiken
- Tot hoever dit gaat wordt bepaald door externe dwang en/of eigen doelen
3. Uit overtuigingen overnemen van de inzichten en handelwijzen van anderen, ten koste van eigen
eerdere inzichten en handelwijzen
- Dit betreft veranderd leren, waarbij oude inzichten en handelwijzen plaats maken
voor nieuwe
4. Wederzijds leren, waarbij het referentiekader (culturele opvattingen) van beide kanten ter
discussie staat en er wordt gestreefd naar een integratie of een nieuw gezamenlijk perspectief op
de werkelijkheid
- Ook hier is sprake van veranderd leren
Vormen van leren:
• Leren door ervaring
- Meemaken wat er in de omgeving gebeurt, waar te nemen hoe die omgeving is
ingericht en functioneert, en te ondergaan en deel uit te (gaan) maken van de
omgeving
- Lijkt soms de passieve vorm, meer actief om zelf dingen te doen en leren wat goed en
fout gaat
- Sociaal ervaringsleren: leren door het observeren en nadoen van anderen, ook wel
modelleren of observatieleren genoemd
- Beroepsvaardigheden, beroepskennis en beroepsverhoudingen
• Leren door sociale interactie
- Actieve interactie tussen mensen, leren met, van en door elkaar
- Vormen van sociale interacties:
x Alledaagse conversatie: allerlei ideeën en opvattingen uitwisselen
x Informatie vragen en geven
x Dialoog: samen verkennen van en zoeken naar (nieuwe of betere) oplossingen,
benaderingen en ideeën
x Brainstormen: door een groep generen van zo veel mogelijk ideeën over
benaderingen van een bepaald probleem en vervolgens kritisch op zoek naar de beste
oplossing
x Discussie: bij verschil van mening de eigen opvattingen verdedigen, uitleggen,
vergelijken en evalueren
x Samenwerken aan een bepaalde activiteit, taak of probleem
x Het omgaan met en/of oplossingen van conflicten
- Moet specifiek aandacht aan worden besteed
• Leren door theorie
Week 1 Leren: Kennisclips
Verschillende vormen van leren (Bolhuis, 1995)
• Leren door directe ervaring
• Leren door sociale interactie
- Actieve interactie met één of meer mensen
• Leren door theorie
• Leren door kritische reflectie
- Stelt vooraf een doel en reflecteert achteraf wat beter gekund had
De vormen van leren die vaak terugkomen in organisaties:
• Door anderen bedacht en georganiseerd leren
• Expliciet en intentioneel leren
• Leren buiten de werkplek
• Weinig ruimte voor spontane leerprocessen
Twee visies:
1. Beperkte visie op leren
• Bewust
• In het klaslokaal
• Individueel
• Cognitief
2. Brede visie op leren
• Onbewust
• Op de werkplek
• Sociaal
• Emotioneel
Vormgeven / Ontwerpen van een leertraject (Van der Klink, 2014)
Analyse:
• Leerdoelen vaststellen
• Doelgroep kenmerken
• Verwachtingen van stakeholders (zowel van opdrachtgevers, zoals leidinggevende als
medewerkers die een cursus gaan volgen en verwachtingen hebben van het leertraject)
• Beschikbare middelen (geld en tijd)
, • Leervormen (rekening houden met mogelijkheden en invloeden die er zijn
(veiligheidsregels of beschikbare computers voor deelnemers)
Ontwerp:
• Blauwdruk voor het leertraject
• Wat wil je bereiken
• Leerprobleem definiëren
• Welke leervorm past het best bij de leerdoelen
• Communicatieaanpak (hoe deelnemers geïnformeerd worden over het leertraject)
• Hoe gaan we dit toetsen (evalueren van de werkplek of echt een toetsing, moet aansluiten
op de leerdoelen)
Ontwikkelen:
• Ontwikkelen van het leertraject
• Werkvorm en inhoud bepalen
• Uitvoeren plannen van de ontwerpfase
• Creëren pilot (hele plan ontwerpen van a tot z)
• Overleg met inhoudsexperts
• Ontwikkelen (online) leermaterialen
• Bewaken beschikbare middelen
• Regelen (bijv. locatie en trainers)
Uitvoeren:
• Voert het leertraject uit conform het plan
• Deelnemers volgen het programma of de interventie
Evaluatie en transfer
• Maak de balans op: evalueren
• Evalueer de prestaties van de deelnemers
• Zijn deelnemers tevreden?
• Formuleer verbetervoorstellen
Competentiemanagement en talentontwikkeling
Welk vertrekpunt kiest een organisatie?
Competentiemanagement
• Sterke sturingsgedachte
• Vertrekpunt: de organisatie
Competentieontwikkeling
• Gaat over het creëren van en context voor talentontwikkeling en voor verbinding tussen
organisatiedoelen en persoonlijke ambities
• Vertrekpunt: het individu (zoeken naar verbinding)
,Wat zijn competenties?
• Concreet en meetbaar gedrag
• Kennis, houding en vaardigheden
• Bedrijven hebben competentiewoordenboek
Talent en talentontwikkeling
Twee visies op ontwikkeling
1. Competentiebenadering
• Huidige vs. Gewenste situatie
• Gericht vanuit strategie
• Gap-benadering
2. Talentontwikkeling
• Iedereen heeft talent
• Sterke-punten benadering
• Diversiteit
Wat is talent?
• Talent hebben betekent het beschikken over natuurlijke aanleg waarbij activiteiten
moeiteloos uitgevoerd kunnen worden op een manier dat het een hoge mate van
voldoening oplevert
• Eerste instantie potentie van een persoon
• Breder en meer persoonsgebonden dan competenties
Inclusief of exclusief stroming?
Exclusieve talentbenadering:
• Draait om talentmanagement
• Talent moet worden geselecteerd
• Bedrijven moeten dit talent vervolgens ontwikkelen en belonen
Inclusieve talentbenadering:
• Diversiteitsperspectief
• Iedereen heeft talent
• Niet alleen diversiteit in talent, maar ook in verschillende loopbanen
• Ontwikkeling van sterke punten van medewerkers
Sterke punten: samenkomst van waar iemand goed in is en dingen die iemand energie geven.
, Week 1 leren: Literatuur
Naar een breder begrip van leren (Bolhuis & Simons, 2011).
Vier leerreacties:
1. Afwenden en afweren
- Nieuwe informatie wordt zo veel mogelijk in een afzonderlijk hokje ondergebracht
- Met het stempel de anderen, want zij doen dat zo, maar wij niet
2. Leren hanteren van de inzichten en gewoonte van anderen, omdat men daartoe gedwongen is
en/of zelf bepaalde doelen wil bereiken
- Tot hoever dit gaat wordt bepaald door externe dwang en/of eigen doelen
3. Uit overtuigingen overnemen van de inzichten en handelwijzen van anderen, ten koste van eigen
eerdere inzichten en handelwijzen
- Dit betreft veranderd leren, waarbij oude inzichten en handelwijzen plaats maken
voor nieuwe
4. Wederzijds leren, waarbij het referentiekader (culturele opvattingen) van beide kanten ter
discussie staat en er wordt gestreefd naar een integratie of een nieuw gezamenlijk perspectief op
de werkelijkheid
- Ook hier is sprake van veranderd leren
Vormen van leren:
• Leren door ervaring
- Meemaken wat er in de omgeving gebeurt, waar te nemen hoe die omgeving is
ingericht en functioneert, en te ondergaan en deel uit te (gaan) maken van de
omgeving
- Lijkt soms de passieve vorm, meer actief om zelf dingen te doen en leren wat goed en
fout gaat
- Sociaal ervaringsleren: leren door het observeren en nadoen van anderen, ook wel
modelleren of observatieleren genoemd
- Beroepsvaardigheden, beroepskennis en beroepsverhoudingen
• Leren door sociale interactie
- Actieve interactie tussen mensen, leren met, van en door elkaar
- Vormen van sociale interacties:
x Alledaagse conversatie: allerlei ideeën en opvattingen uitwisselen
x Informatie vragen en geven
x Dialoog: samen verkennen van en zoeken naar (nieuwe of betere) oplossingen,
benaderingen en ideeën
x Brainstormen: door een groep generen van zo veel mogelijk ideeën over
benaderingen van een bepaald probleem en vervolgens kritisch op zoek naar de beste
oplossing
x Discussie: bij verschil van mening de eigen opvattingen verdedigen, uitleggen,
vergelijken en evalueren
x Samenwerken aan een bepaalde activiteit, taak of probleem
x Het omgaan met en/of oplossingen van conflicten
- Moet specifiek aandacht aan worden besteed
• Leren door theorie
