Samenvatting kennistoets minor pijn
1. Describe the epidemiological characteristics of pain
Pijn is de meest voorkomende klacht waarvoor een arts of therapeut wordt geraadpleegd/ 1
op de 5 heeft min of meer regelmatig last van pijn. Het is van belang om te vragen waarom
deze persoon op dit moment pijn heeft. Pijn kan een doel, betekenis, reden, oorzaak of
gevolgen hebben.
Bijvoorbeeld;
- Doel: biedt bescherming, dwingt tot rust
- Betekenis; er is iets mis, pijn als straf
- Oorzaak: gewrichtsontsteking
- Reden: patiënt heeft pijn gedraag omdat hij anders geen aandacht krijgt
- Gevolg: voor het dagelijks handelen
Een goede pijnbestrijding impliceert een probleemanalyse en richt zich niet alleen maar op
een analyse van het onderliggende ziekte of weefselschade, maar ook het ‘ symptoom’ pijn
zelf en de gevolgen ervan.
Het model passend hierbij is het bio-psycho-
sociaal model. Er zijn drie domeinen.
Somatisch (verwondingen & ziekte), psychisch
(kopzorgen & overbelasting.), en sociaal
(veranderde communicatie, participatie &
interactie.)
Een psychoanalyse vormt de basis voor de
formulering van een verklaringshypothese en
het ontwerpen van een mogelijke
behandeling.
Pijn bij ouderen:
Het percentage ouderen in de samenleving zal in de komende decennia stijgen. Door deze
vergrijzing veranderen ook epidemiologische patronen. Er wordt soms nog steeds uitgegaan
van het idee dat doordat hun zenuwstelsel degenereert, ze minder pijn voelen. Dit soort
vooroordelen leiden tot verwaarlozing en onder behandelingen voor pijn.
Pijn bij kinderen:
Bij baby’s en jonge kinderen is het zenuwstelsel nog niet volledig ontwikkeld. Dit zorgde er
vroeger voor dat er ingrepen werden verricht zonder adequate analgesie. Door zulke vroege
pijnlijke ingrepen hadden de baby’s en kinderen later een vergrote pijngevoeligheid en kans
op chronische pijn.
,Geslachtsverschillen
Uit onderzoek artikelen over verschillende onderzoeken blijkt dat vrouwen qua pijn een
pijnzijn anders zijn dan mannen. Ook activatiepatronen in de hersenen verschillen.
Epidemiologisch onderzoek laat ook consistent zien dat vrouwen statisch vaker en meer pijn
hebben.
Etnische verschillen
Naast genetische vastgestelde raciale verschillen zijn er ook culturele verschillen.
Bijvoorbeeld;
- Pijnlijke inwijdingsrituelen
- Zichtbare pijn
- Pijn als straf van een hogere hand
- Pijnstilling bij medische ingrepen
- Pijnloze bevallingen
De (ontwikkeling van) pijngevoeligheid, pijn perceptie en pijn gedrag zijn erg afhankelijk van
de cultuur waarin iemand zich bevindt.
Opmerkende trends in de pijnresearch
- Er is een toenemend aantal onderzoeken naar psychologische oorzaken en aspecten
van chronische pijn. Bijvoorbeeld het Fear-avoidence model van Vlaeyen.
- Weefselschade-pijn model wordt langzamerhand vervangen door het
biopsychosociaal model.
- De statische pijnkabel is vervangen door een dynamisch pijnsysteem
Belangrijke mensen in de ontwikkeling van het denken over pijn
- William livingston: sleutelfiguur voor de ontwikkeling van pijn theorieën.
(Reverberating circuits & ongoing neural activity.)
- William Noordenbos: benadrukte het principe van projectie. Pijn kan op een
bepaalde plek veroorzaakt zijn door een prikkeling op een ander niveau van de
neurale as. (Tot in de cortex)
- John bonica: verzamelde veel ervaringen bij de behandeling van pijn door
oorlogsverwondingen
- Patrick Watt: formuleerde samen met Ronald Melzack in 1995 de Gate-Control
theorie.
,Wat is pijn:
Definitie van pijn door IASP 2020: an unpleasant sensory and emotional experience with, or
resembling that assiociated with, actual or potential tissue damage. Dit is uitgebreid door 6
key notes
Pijn is een onaangename sensorische en emotionele gewaarwording die verband houdt met
feitelijke of mogelijk weefselschade of wordt beschreven in termen van weefselschade. Ieder
individu leert het wordt pijn te gebruiken op basis van ervaringen met weefselschade in het
verleden. Pijn is altijd subjectief.
Pijn als subjectief fenomeen:
Pijn is een bewust gevoel, een emotie en daarvoor per definitie subjectief. Pijn hangt niet
samen met een externe prikkel. Pijn is verbonden met het individu en diens extensie. Zo’n
fenomeen kan niet zomaar door een getal worden vervangen. Pijnmeting in
natuurwetenschappelijke zij is niet mogelijk. Er bestaan wel speciale vragenlijsten om pijn
vasttestellen.
Pijn en pijnzin
De term pijn-zin is een systeem dat een prikkel kan omzetten in een bewust pijnsensatie.
- Het samengaan van pijn en een verminderde pijnsensatie of opgeheven pijnzin is
kenmerkend voor neuropathische pijn (pijn die zich berust op een beschadiging van
het zenuwstelsel.)
, Biopsychosocial pain model
Somato-psychi-socio model
- Kan gebruikt worden om de oorzaken en gevolgen van pijn in kaart te brengen.
1. Describe the epidemiological characteristics of pain
Pijn is de meest voorkomende klacht waarvoor een arts of therapeut wordt geraadpleegd/ 1
op de 5 heeft min of meer regelmatig last van pijn. Het is van belang om te vragen waarom
deze persoon op dit moment pijn heeft. Pijn kan een doel, betekenis, reden, oorzaak of
gevolgen hebben.
Bijvoorbeeld;
- Doel: biedt bescherming, dwingt tot rust
- Betekenis; er is iets mis, pijn als straf
- Oorzaak: gewrichtsontsteking
- Reden: patiënt heeft pijn gedraag omdat hij anders geen aandacht krijgt
- Gevolg: voor het dagelijks handelen
Een goede pijnbestrijding impliceert een probleemanalyse en richt zich niet alleen maar op
een analyse van het onderliggende ziekte of weefselschade, maar ook het ‘ symptoom’ pijn
zelf en de gevolgen ervan.
Het model passend hierbij is het bio-psycho-
sociaal model. Er zijn drie domeinen.
Somatisch (verwondingen & ziekte), psychisch
(kopzorgen & overbelasting.), en sociaal
(veranderde communicatie, participatie &
interactie.)
Een psychoanalyse vormt de basis voor de
formulering van een verklaringshypothese en
het ontwerpen van een mogelijke
behandeling.
Pijn bij ouderen:
Het percentage ouderen in de samenleving zal in de komende decennia stijgen. Door deze
vergrijzing veranderen ook epidemiologische patronen. Er wordt soms nog steeds uitgegaan
van het idee dat doordat hun zenuwstelsel degenereert, ze minder pijn voelen. Dit soort
vooroordelen leiden tot verwaarlozing en onder behandelingen voor pijn.
Pijn bij kinderen:
Bij baby’s en jonge kinderen is het zenuwstelsel nog niet volledig ontwikkeld. Dit zorgde er
vroeger voor dat er ingrepen werden verricht zonder adequate analgesie. Door zulke vroege
pijnlijke ingrepen hadden de baby’s en kinderen later een vergrote pijngevoeligheid en kans
op chronische pijn.
,Geslachtsverschillen
Uit onderzoek artikelen over verschillende onderzoeken blijkt dat vrouwen qua pijn een
pijnzijn anders zijn dan mannen. Ook activatiepatronen in de hersenen verschillen.
Epidemiologisch onderzoek laat ook consistent zien dat vrouwen statisch vaker en meer pijn
hebben.
Etnische verschillen
Naast genetische vastgestelde raciale verschillen zijn er ook culturele verschillen.
Bijvoorbeeld;
- Pijnlijke inwijdingsrituelen
- Zichtbare pijn
- Pijn als straf van een hogere hand
- Pijnstilling bij medische ingrepen
- Pijnloze bevallingen
De (ontwikkeling van) pijngevoeligheid, pijn perceptie en pijn gedrag zijn erg afhankelijk van
de cultuur waarin iemand zich bevindt.
Opmerkende trends in de pijnresearch
- Er is een toenemend aantal onderzoeken naar psychologische oorzaken en aspecten
van chronische pijn. Bijvoorbeeld het Fear-avoidence model van Vlaeyen.
- Weefselschade-pijn model wordt langzamerhand vervangen door het
biopsychosociaal model.
- De statische pijnkabel is vervangen door een dynamisch pijnsysteem
Belangrijke mensen in de ontwikkeling van het denken over pijn
- William livingston: sleutelfiguur voor de ontwikkeling van pijn theorieën.
(Reverberating circuits & ongoing neural activity.)
- William Noordenbos: benadrukte het principe van projectie. Pijn kan op een
bepaalde plek veroorzaakt zijn door een prikkeling op een ander niveau van de
neurale as. (Tot in de cortex)
- John bonica: verzamelde veel ervaringen bij de behandeling van pijn door
oorlogsverwondingen
- Patrick Watt: formuleerde samen met Ronald Melzack in 1995 de Gate-Control
theorie.
,Wat is pijn:
Definitie van pijn door IASP 2020: an unpleasant sensory and emotional experience with, or
resembling that assiociated with, actual or potential tissue damage. Dit is uitgebreid door 6
key notes
Pijn is een onaangename sensorische en emotionele gewaarwording die verband houdt met
feitelijke of mogelijk weefselschade of wordt beschreven in termen van weefselschade. Ieder
individu leert het wordt pijn te gebruiken op basis van ervaringen met weefselschade in het
verleden. Pijn is altijd subjectief.
Pijn als subjectief fenomeen:
Pijn is een bewust gevoel, een emotie en daarvoor per definitie subjectief. Pijn hangt niet
samen met een externe prikkel. Pijn is verbonden met het individu en diens extensie. Zo’n
fenomeen kan niet zomaar door een getal worden vervangen. Pijnmeting in
natuurwetenschappelijke zij is niet mogelijk. Er bestaan wel speciale vragenlijsten om pijn
vasttestellen.
Pijn en pijnzin
De term pijn-zin is een systeem dat een prikkel kan omzetten in een bewust pijnsensatie.
- Het samengaan van pijn en een verminderde pijnsensatie of opgeheven pijnzin is
kenmerkend voor neuropathische pijn (pijn die zich berust op een beschadiging van
het zenuwstelsel.)
, Biopsychosocial pain model
Somato-psychi-socio model
- Kan gebruikt worden om de oorzaken en gevolgen van pijn in kaart te brengen.
