Kenmerkende aspecten-dossier
Pagina 1 van 20
,Inhoudsopgave
1. De levenswijze van jagers-verzamelaars 3
2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen 4
3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen 5
4. De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over
burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat 6
5. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur 7
6. De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse
cultuur zich in Europa verspreidde 8
7. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse
cultuur van Noordwest-Europa 9
8. De ontwikkeling van het Jodendom en het Christendom als de eerste
monotheïstische godsdiensten 10
9. De verspreiding van het Christendom in geheel Europa 11
10. Het ontstaan en de verspreiding van de Islam 12
11. De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de
agrarische-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische
cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid 13
12. Het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur 14
13. De opkomst van de handel en ambacht die de basis legde voor het
herleven van een agrarische-urbane samenleving 15
14. De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende
zelfstandigheid van steden 16
15. Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan
wel de geestelijke macht over het primaat behoorde te hebben 17
16. De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere
in de vorm van de kruistochten 18
17. Het begin van staatsvorming en centralisatie 19
Pagina 2 van 20
, 1. De levenswijze van jagers-verzamelaars.
Type voorbeeld: Persoon
Voorbeeld: Homo habilis
Samenvatting:
De homo sapiens hadden een nomadisch bestaan. Ze trokken van gebied naar
gebied. Want als eenmaal het voedsel in een gebied op was moesten ze verder
trekken naar een nieuw gebied waar wel weer voedsel was. De nomaden leefden
in kleine groepen want hoe groter de groep hoe sneller dat ze weer weg moesten
uit een gebied omdat ze daar geen voedsel meer konden vinden. In die gebieden
leefden ze in grotten of in zeer eenvoudige tenten. Omdat de groepen klein waren
was er geen hele organisatie nodig om de groep te besturen. Het is niet zeker
maar waarschijnlijk was er vast wel een iemand een beetje de leider of een klein
groepje mensen. Er zaten wel verschillen tussen de mannen en de vrouwen. De
mannen gingen vaak jagen op grote dieren en de vrouwen gingen vaak gewoon
opzoek naar voedsel en voedde en verzorgde de kinderen. De beesten die
gedood waren werden gebruikt voor eten maar hun botten werden gebruikt voor
eenvoudige werktuigen, die werktuigen konden ook gemaakt worden van hout of
steen. De huid van de dieren kon bijvoorbeeld gebruikt worden voor kleren. Ze
hadden geloof in magie, bijvoorbeeld een vruchtbaarheidsbeeldje of voorwerpen
die meegingen in het graf. Alles wat hierboven weten we nooit helemaal zeker,
hoe we dit ongeveer weten is omdat we aanwijzingen hebben gevonden
(bijvoorbeeld tekeningen in een grot).
Voorbeeld:
De homo habilis waren de mensen die 2,3 miljoen jaar geleden leefden in Oost-
Afrika. Ze leefden dus nog voor de homo sapiens. De overeenkomst die ze hadden
is dat de homo habilis waarschijnlijk ook al leefde van jagen en verzamelen. Ze
jaagden dus ook op de dieren en verzamelde eetbare planten. Ze hadden ook al
gereedschappen, ze waren nog niet heel goed. Vaak waren de gereedschappen
van steen.
Bronnen: https://maken.wikiwijs.nl/103270/Levenswijze_van_jagers_verzamelaars#!page-
3346546 en het boek op bladzijde 26 van sprekend verleden, bovenbouw, zevende druk,
eerste oplage en
https://tientijdvakken.weebly.com/uploads/3/7/6/3/37633565/korte_uitleg_kenmerkende_aspecte
n.pdf
2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
Pagina 3 van 20
Pagina 1 van 20
,Inhoudsopgave
1. De levenswijze van jagers-verzamelaars 3
2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen 4
3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen 5
4. De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over
burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat 6
5. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur 7
6. De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse
cultuur zich in Europa verspreidde 8
7. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse
cultuur van Noordwest-Europa 9
8. De ontwikkeling van het Jodendom en het Christendom als de eerste
monotheïstische godsdiensten 10
9. De verspreiding van het Christendom in geheel Europa 11
10. Het ontstaan en de verspreiding van de Islam 12
11. De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de
agrarische-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische
cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid 13
12. Het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur 14
13. De opkomst van de handel en ambacht die de basis legde voor het
herleven van een agrarische-urbane samenleving 15
14. De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende
zelfstandigheid van steden 16
15. Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan
wel de geestelijke macht over het primaat behoorde te hebben 17
16. De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere
in de vorm van de kruistochten 18
17. Het begin van staatsvorming en centralisatie 19
Pagina 2 van 20
, 1. De levenswijze van jagers-verzamelaars.
Type voorbeeld: Persoon
Voorbeeld: Homo habilis
Samenvatting:
De homo sapiens hadden een nomadisch bestaan. Ze trokken van gebied naar
gebied. Want als eenmaal het voedsel in een gebied op was moesten ze verder
trekken naar een nieuw gebied waar wel weer voedsel was. De nomaden leefden
in kleine groepen want hoe groter de groep hoe sneller dat ze weer weg moesten
uit een gebied omdat ze daar geen voedsel meer konden vinden. In die gebieden
leefden ze in grotten of in zeer eenvoudige tenten. Omdat de groepen klein waren
was er geen hele organisatie nodig om de groep te besturen. Het is niet zeker
maar waarschijnlijk was er vast wel een iemand een beetje de leider of een klein
groepje mensen. Er zaten wel verschillen tussen de mannen en de vrouwen. De
mannen gingen vaak jagen op grote dieren en de vrouwen gingen vaak gewoon
opzoek naar voedsel en voedde en verzorgde de kinderen. De beesten die
gedood waren werden gebruikt voor eten maar hun botten werden gebruikt voor
eenvoudige werktuigen, die werktuigen konden ook gemaakt worden van hout of
steen. De huid van de dieren kon bijvoorbeeld gebruikt worden voor kleren. Ze
hadden geloof in magie, bijvoorbeeld een vruchtbaarheidsbeeldje of voorwerpen
die meegingen in het graf. Alles wat hierboven weten we nooit helemaal zeker,
hoe we dit ongeveer weten is omdat we aanwijzingen hebben gevonden
(bijvoorbeeld tekeningen in een grot).
Voorbeeld:
De homo habilis waren de mensen die 2,3 miljoen jaar geleden leefden in Oost-
Afrika. Ze leefden dus nog voor de homo sapiens. De overeenkomst die ze hadden
is dat de homo habilis waarschijnlijk ook al leefde van jagen en verzamelen. Ze
jaagden dus ook op de dieren en verzamelde eetbare planten. Ze hadden ook al
gereedschappen, ze waren nog niet heel goed. Vaak waren de gereedschappen
van steen.
Bronnen: https://maken.wikiwijs.nl/103270/Levenswijze_van_jagers_verzamelaars#!page-
3346546 en het boek op bladzijde 26 van sprekend verleden, bovenbouw, zevende druk,
eerste oplage en
https://tientijdvakken.weebly.com/uploads/3/7/6/3/37633565/korte_uitleg_kenmerkende_aspecte
n.pdf
2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
Pagina 3 van 20
