UITGEBREID ZEER DUIDELIJK samenvatting nova NASK 1|2 VMBO – KGT Deel A Hoofdstuk 1 Stoffen

VMBO -KGT
NOVA NASK 1|2 VMBO – KGT Deel A


Hoofdstuk 1 Stoffen
1.1 Stoffen in huis

Stoffen zijn bijvoorbeeld keukenzout, azijn, suiker, tandpasta, paracetamol etc.
Sommige stoffen lijken op elkaar, je kan ze niet meteen onderscheiden (vb. wasbenzine en alcohol; beide
kleurloos).
Waaraan kan je dan herkennen met welke stof je te maken hebt?
Aan de Stofeigenschappen (eigenschappen waaraan je een stof kan herkennen en onderscheiden)

Noem 4 stofeigenschappen die gebruikt worden om stoffen te herkennen:
1) GEUR: alcohol heeft een andere geur dan benzine (voorzichtig hiermee!)
2) KLEUR: koper is rood-oranje, goud is geel en lood is grijs
3) SMAAK: suiker is zoet en keukenzout is zout
4) BRANDBAARHEID: benzine is brandbaar maar water niet

Meestal zet je stoffen met dezelfde toepassing bij elkaar, wat betekent dat?
Dat betekent waar je een stof voor gebruikt. Je zet alle stoffen die bij elkaar “horen”, bij elkaar.
Bijvoorbeeld chloor hoort bij schoonmaakmiddelen.
Zo krijg je de toepassingen/4 groepen stoffen:
1.Schoonmaakmiddelen
2.Voedingsmiddelen
3.Medicijnen
4.Brandstoffen


Stoffen kunnen gevaarlijk zijn. Op welke manier kunnen stoffen gevaarlijk zijn?
*als je ze bijvoorbeeld inademt (Ammonia bijvoorbeeld tast je slijmvliezen aan)
*inslikt
*op je kleren komt of op je huid/ogen komt
*bij vuur komt (brandbaar)
*als je ze met een andere stof mengt.

PLUS ETIKETTEN
Op verpakkingen staat een etiket met waarschuwingen voor GEVAARLIJKE
STOFFEN:
-met GEVAARZINNEN, een waarschuwing in een zin waarvoor je moet oppassen
-met GEVARENSYMBOLEN (=plaatje=pictogram), je kunt in 1 oogopslag zien
waarvoor je moet oppassen

Bekende gevarensymbolen met hun betekenis:


LEREN!

, 1.2 Zuivere stoffen en mengsels

Er zijn zuivere stoffen en mengsels. Meeste producten bestaan uit mengsels. Kijk je op de verpakking dan
zie je een lijst van ingrediënten. Het ingrediënt waar het meeste van in zit, staan bovenaan in de lijst.
Ingrediënten: de verschillende stoffen die in het product zitten.

Welke ingrediënten (stoffen) kunnen er allemaal in een product zoals bijvoorbeeld icetea zitten?
- water bijvoorbeeld
- een conserveermiddel: een stof dat ervoor zorgt dat een product langer houdbaar blijft
- zoetstoffen
- geurstoffen
- smaakstoffen
 icetea is een mengsel want het bestaat uit meerdere stoffen!

Wat is het verschil tussen een zuivere stof en een mengsel?
 Zuivere stof:
Één soort stof met één soort stofeigenschap (kan dus nooit een mengsel zijn!).
Voorbeelden zuivere stoffen:
Kristalsuiker, keukenzout (zonder toegevoegde jodium)
 Mengsel:
Bestaat uit 2 of meer stoffen met meerdere stofeigenschappen.
Voorbeelden mengsels:
icetea, cola, thee

Hoe herken je een zuivere stof/mengsel?
Aan zijn stofeigenschap(pen)! Zie paragraaf 1.1

Een mengsel in vloeibare vorm kan een oplossing zijn of een suspensie.

Wat is een oplossing?
NTMENG
NOOIT!
Een oplossing: een helder mengsel van een vloeistof met een vaste stof  een stof die in een andere
stof is opgelost en niet meer te zien is.
Voorbeeld: suikerkorreltjes in (heet) water
Uiterlijk: is helder, doorzichtig, kan kleurloos zijn of gekleurd. Maar nooit wit. BLIJFT PERFECT
GEMENGD!
Vloeistof waarin je vaste stof oplost heet: oplosmiddel (water)
Vaste stof die oplost heet: opgeloste stof (suiker)

Wat is een suspensie?
ONTMEN
GT ! Een suspensie: een troebel en ondoorzichtig mengsel van een vaste stof in een vloeistof. De vaste
stof (zweeft in kleine korreltjes) is niet goed opgelost in de vloeistof
Voorbeeld: verf (poeder zakt naar onderen in blik).
Uiterlijk: troebel, ondoorzichtig, kan gekleurd zijn of wit maar ALTIJD kleur, nooit kleurloos.
ONTMENGT NA VERLOOP VAN TIJD! Daarom moet je een blik verf altijd GOED
ROEREN.