3.1 Leenheren, leenmannen en horigen
Het vroegmiddeleeuwse koningschap
De Germaanse volkeren die in de tijd van de volksverhuizingen het Romeinse Rijk binnendrongen,
werden aangevoerd door krijgsheren. Een krijgsheer is een legeraanvoerder die zijn militaire gezag
gebruikt om in de politiek macht uit te oefenen.
Feodale verhoudingen
Germaanse koningen omringden zich met krijgers die hen trouw hadden gezworen, deze krijgers
noemen we vazallen. Ze beschermden en vochten voor de koning. Hun beloning was: Sieraden,
wapens, paarden en tot slaaf gemaakte krijgsgevangen. Een hofmeier kon ook zijn vazallen belonen
door middel van landgoederen, de vazal had wel die grond slechts te leen.
De deling van het rijk
In 843 werd het Frankische Rijk onder de drie kleinzonen verdeeld van Karel de Grote. De oudste
zoon werd keizer en was leider bij het Middenrijk, dit rijk viel al snel uit elkaar. Ook viel hierdoor de
macht uiteen. Dit proces werd versterkt doordat hertogen en graven gebruik maakten van de
verdeeldheid en zelfstandig dingen meer deden. Dit was mogelijk doordat er steeds nieuwe invallen
werden gedaan door onder andere Noormannen, Hongaren en moslimpiraten. In de tiende eeuw
kwamen er andere adellijke families aan de troon die niet zo machtig waren en ze werden even hoog
gezien als de mensen die hun op de troon hadden gezet.
Landbouwsamenleving
De landbouw was het belangrijkste middel van bestaan, maar er waren ook steden, die centra waren
van handel, nijverheid en bestuur. Maar er kwam een economische crisis in West-Romeinse Rijk,
hierdoor nam de handel en nijverheid af. Niemand onderhield de wegen en bruggen, dus reizen werd
moeilijk en gevaarlijk. Hierdoor nam het aantal inwoners sterk af en veranderde de
landbouwstedelijke samenleving in een landbouwsamenleving, dit was kenmerkend voor de vroege
Middeleeuwen.
Boeren gebonden aan de grond
De meeste boeren waren gebonden aan de grond die ze bewerkten, dit hield in dat ze zonder
toestemming van de landheer zijn land niet mochten verlaten. Veel pachtboeren lieten hun akkers in
de steek, waardoor de landbouwproductie daalde en voedseltekort dreigde te komen. Daarom
mochten de pachtboeren hun grond niet meer verlaten. Een horige boer is iemand die is gebonden
aan de grond waar hij werkt. Hij moest daarentegen wel pacht (huur) betalen en meestal een deel
van zijn oogst. Ook allerlei diensten verrichten.
Het domein
Het landgoed van de heer of het klooster waaraan de horigen waren gebonden noemen we een
domein. Het hofstelsel is een systeem waarbij het ene deel van een domein direct door de heer
, wordt gebruikt en de andere deel wordt verpacht (verhuren) aan horige boeren. Het deel van het
domein dat direct wordt gebruikt door de heer noemen we vroonland.
3.2 Het christendom in Europa
Een onwillige bekeerling
Koning Clovis liet zich in 464 bekeren tot het christendom. Niet omdat hij geïnteresseerd was in het
geloof, maar het ging meer om politieke redenen. De vrouw van koning Clovis (Clothilde) had hem
vele malen voorgeboden om zich te bekeren tot het christendom, Clovis trok hier niets van aan en
bleef maar zijn eigen god vereren. Totdat Clovis en zijn leger op het punt stonden een belangrijke
veldslag te verliezen. Clovis had zich uiteindelijk toch laten dopen en beloofde de god hem te helpen
in het winnen van de veldslag. Onmiddellijk na de doping van Clovis sloegen de vijanden op de vlucht
en liet Clovis zijn aanhangers ook dopen.
De bekering van de Franken
In de 4e en 5e eeuw was het christendom over heel het romeinse rijk verspreid, maar na de val
van het west romeinse rijk verloor het christendom terrein. Grote delen van noord en west Europa
Werden beheerst door Germaanse koningen die geen christen waren. Enkele Germaanse stammen
Die al vroeg het romeinse rijk waren binnengedrongen, waren wel christenen geweest. Ze hadden
echter een andere versie van het christendom vereerd die afweek van de belangrijkste stroming
binnen de kerk.
Toen Clovis zich liet dopen bekeerde hij wel tot die belangrijkste stroming. Dit leverde steun op van
de machtige bisschoppen mede dankzij hun versloeg Clovis zijn vijanden en kreeg hij in heel Gallië in
zijn macht. Daarna liet Clovis zich dopen samen met zijn volgelingen. De rest van de franken werd
daarop gedwongen om ook zich te laten dopen.
De verspreiding van het christendom
Het vroegmiddeleeuwse koningschap
De Germaanse volkeren die in de tijd van de volksverhuizingen het Romeinse Rijk binnendrongen,
werden aangevoerd door krijgsheren. Een krijgsheer is een legeraanvoerder die zijn militaire gezag
gebruikt om in de politiek macht uit te oefenen.
Feodale verhoudingen
Germaanse koningen omringden zich met krijgers die hen trouw hadden gezworen, deze krijgers
noemen we vazallen. Ze beschermden en vochten voor de koning. Hun beloning was: Sieraden,
wapens, paarden en tot slaaf gemaakte krijgsgevangen. Een hofmeier kon ook zijn vazallen belonen
door middel van landgoederen, de vazal had wel die grond slechts te leen.
De deling van het rijk
In 843 werd het Frankische Rijk onder de drie kleinzonen verdeeld van Karel de Grote. De oudste
zoon werd keizer en was leider bij het Middenrijk, dit rijk viel al snel uit elkaar. Ook viel hierdoor de
macht uiteen. Dit proces werd versterkt doordat hertogen en graven gebruik maakten van de
verdeeldheid en zelfstandig dingen meer deden. Dit was mogelijk doordat er steeds nieuwe invallen
werden gedaan door onder andere Noormannen, Hongaren en moslimpiraten. In de tiende eeuw
kwamen er andere adellijke families aan de troon die niet zo machtig waren en ze werden even hoog
gezien als de mensen die hun op de troon hadden gezet.
Landbouwsamenleving
De landbouw was het belangrijkste middel van bestaan, maar er waren ook steden, die centra waren
van handel, nijverheid en bestuur. Maar er kwam een economische crisis in West-Romeinse Rijk,
hierdoor nam de handel en nijverheid af. Niemand onderhield de wegen en bruggen, dus reizen werd
moeilijk en gevaarlijk. Hierdoor nam het aantal inwoners sterk af en veranderde de
landbouwstedelijke samenleving in een landbouwsamenleving, dit was kenmerkend voor de vroege
Middeleeuwen.
Boeren gebonden aan de grond
De meeste boeren waren gebonden aan de grond die ze bewerkten, dit hield in dat ze zonder
toestemming van de landheer zijn land niet mochten verlaten. Veel pachtboeren lieten hun akkers in
de steek, waardoor de landbouwproductie daalde en voedseltekort dreigde te komen. Daarom
mochten de pachtboeren hun grond niet meer verlaten. Een horige boer is iemand die is gebonden
aan de grond waar hij werkt. Hij moest daarentegen wel pacht (huur) betalen en meestal een deel
van zijn oogst. Ook allerlei diensten verrichten.
Het domein
Het landgoed van de heer of het klooster waaraan de horigen waren gebonden noemen we een
domein. Het hofstelsel is een systeem waarbij het ene deel van een domein direct door de heer
, wordt gebruikt en de andere deel wordt verpacht (verhuren) aan horige boeren. Het deel van het
domein dat direct wordt gebruikt door de heer noemen we vroonland.
3.2 Het christendom in Europa
Een onwillige bekeerling
Koning Clovis liet zich in 464 bekeren tot het christendom. Niet omdat hij geïnteresseerd was in het
geloof, maar het ging meer om politieke redenen. De vrouw van koning Clovis (Clothilde) had hem
vele malen voorgeboden om zich te bekeren tot het christendom, Clovis trok hier niets van aan en
bleef maar zijn eigen god vereren. Totdat Clovis en zijn leger op het punt stonden een belangrijke
veldslag te verliezen. Clovis had zich uiteindelijk toch laten dopen en beloofde de god hem te helpen
in het winnen van de veldslag. Onmiddellijk na de doping van Clovis sloegen de vijanden op de vlucht
en liet Clovis zijn aanhangers ook dopen.
De bekering van de Franken
In de 4e en 5e eeuw was het christendom over heel het romeinse rijk verspreid, maar na de val
van het west romeinse rijk verloor het christendom terrein. Grote delen van noord en west Europa
Werden beheerst door Germaanse koningen die geen christen waren. Enkele Germaanse stammen
Die al vroeg het romeinse rijk waren binnengedrongen, waren wel christenen geweest. Ze hadden
echter een andere versie van het christendom vereerd die afweek van de belangrijkste stroming
binnen de kerk.
Toen Clovis zich liet dopen bekeerde hij wel tot die belangrijkste stroming. Dit leverde steun op van
de machtige bisschoppen mede dankzij hun versloeg Clovis zijn vijanden en kreeg hij in heel Gallië in
zijn macht. Daarna liet Clovis zich dopen samen met zijn volgelingen. De rest van de franken werd
daarop gedwongen om ook zich te laten dopen.
De verspreiding van het christendom
