Ontwikkelingspsycopatho
logie
Bij kinderen en jeugdigen
,Hoofdstuk 1: Introductie
Ontwikkelingspsycopathologie: benadering die verschillende inzichten uit verschillende disciplines en theorieën combine
integreert. Wetenschappelijke discipline die onderzoekt hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.
Inzichten van verschillende disciplines:
• Ontwikkelingspsychopathologie (normale ontwikkeling)
• Pedagogie (opvoeding)
• Klinische psychologie (afwijkende ontwikkeling)
• Kinderpsychiatrie
• Biologie (erfelijkheid en lichamelijke rijping)
• Sociologie (maatschappelijke processen)
• Antropologie (culturele waarden en normen)
• Epidemiologie (voorkomen ziektes en stoornissen onder bevolking)
Dynamisch gezichtspunt: gedrag in bepaalde leeftijdsfase normaal-> latere leeftijd abnormaal. Gedrag normaal-> hangt sa
ontwikkelingsopgave die kind op bepaalde leeftijd heeft.
Factoren beïnvloeden op verschillende momenten zowel ontstaan als beloop van gedrag: kindgebonden factoren, ouder-
gezinsfactoren, maatschappelijke en omgevingsgebonden factoren.
• Risicofactor: negatieve invloed ‘normale’ ontwikkeling kind.
• Beschermde factor: doet in riskante situatie de negatieve effect geheel of gedeeltelijk in het niet.
Nadruk-> vroegtijdig herkennen van risicofactoren.
,Hst 2: Classificatie, diagnostiek en epidemiologie
• Classificatiesystemen: om gedragingen van kinderen te beschrijven, te onderscheiden en in te delen in
verschillende categorieën. Diagnose gesteld-> kijken hoe stoornis is ontstaan.
Hoeveel kinderen hebben een stoornis-> epidemiologisch onderzoek: onderzoek naar voorkomen en verspreidin
psychische en lichamelijke klachten onder bevolking. Samenhang van oorzaken.
• Classificatie: een persoon herkennen, er een naam aan geven, en indelen in een categorie.
•(Ontwikkelings)psychopathologie doel afwijkend of ‘vreemd’ gedrag in kaart brengen: psychische stoorniss
herkend, van elkaar onderscheiden en ingedeeld.
•Classificatiesysteem: helpt onderscheid maken tussen verschillen, overeenkomsten te signaleren en oude +
nieuwe verschijnselen in te delen.
•Lastig bij psychische aandoeningen-> geen duidelijke oorzaak en culturele en persoonlijke opvattingen spele
grote rol bij beoordeling gedrag.
Nadeel categoriseren-> kan stigmatiseren.
, DSM: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders -> handboek psychiaters uitgegeven door APA, American Psychiatric Association -> classificatiesysteem voor psychische
stoornissen, kan helpen bij stellen diagnoses.
Geschiedenis DSM: Duitse Psychiater Emil Kraepelin -> grondlegger moderne classificatiesysteem. Indeling psych
stoornissen vooral lichamelijk georiënteerd, en gebaseerd op psychiatrische patiënten met ernstige stoornissen.
- DSM-|: psychoanalystische theorieen. Minder aandacht ernstige stoornissen.
- DSM- |||: uitgaan waarneembare kenmerken gedrag. Dezelfde criteria gebruiken om stoornissen te
categoriseren.
- DSM- |V -> DSM-5: gebaseerd op afspraken die specialisten maken voor elke groep stoornissen.
Uitgangspunten DSM: Bepalen of iemand een stoornis heeft -> welke symptomen kenmerken de stoornis. Gaat o
observeerbaar gedrag en/of innerlijke kenmerken. Symptomen beschrijven de stoornis, verklaren ze niet. Beschr
ook welk aantal symptomen in welke mate en gedurende welke termijn aanwezig moet zijn voor een stoornis.
Symptomen bepaalde tijd of vanaf bepaald moment aanwezig zijn. In welke mate de stoornis iemand functioner
negatief beïnvloed, en last is voor hemzelf en/of omgeving.
Groepen stoornissen in DSM-5: Ruim 300 stoornissen beschreven. Geen categorie stoornissen bij vooral
kinderen/jeugdigen-> stoornis verdwijnt niet zomaar.
Comorbiditeit: meerder stoornissen tegelijk.
Kanttekeningen opzet DSM-systeem: Houdt volstrekt onvoldoende rekening met de ontwikkelingscontext waari
stoornis is ontstaan. Psychische stoornissen voor iedereen anders. Classificatiesysteem Zero to Three ontwikkeld
gebrek aandacht voor ontwikkeling van kinderen tot 3jaar te compenseren. DSM houdt weinig rekening met cult
context. Culturele normen en opvattingen hebben invloed op definitie en voorkomen psychische stoornissen.
logie
Bij kinderen en jeugdigen
,Hoofdstuk 1: Introductie
Ontwikkelingspsycopathologie: benadering die verschillende inzichten uit verschillende disciplines en theorieën combine
integreert. Wetenschappelijke discipline die onderzoekt hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.
Inzichten van verschillende disciplines:
• Ontwikkelingspsychopathologie (normale ontwikkeling)
• Pedagogie (opvoeding)
• Klinische psychologie (afwijkende ontwikkeling)
• Kinderpsychiatrie
• Biologie (erfelijkheid en lichamelijke rijping)
• Sociologie (maatschappelijke processen)
• Antropologie (culturele waarden en normen)
• Epidemiologie (voorkomen ziektes en stoornissen onder bevolking)
Dynamisch gezichtspunt: gedrag in bepaalde leeftijdsfase normaal-> latere leeftijd abnormaal. Gedrag normaal-> hangt sa
ontwikkelingsopgave die kind op bepaalde leeftijd heeft.
Factoren beïnvloeden op verschillende momenten zowel ontstaan als beloop van gedrag: kindgebonden factoren, ouder-
gezinsfactoren, maatschappelijke en omgevingsgebonden factoren.
• Risicofactor: negatieve invloed ‘normale’ ontwikkeling kind.
• Beschermde factor: doet in riskante situatie de negatieve effect geheel of gedeeltelijk in het niet.
Nadruk-> vroegtijdig herkennen van risicofactoren.
,Hst 2: Classificatie, diagnostiek en epidemiologie
• Classificatiesystemen: om gedragingen van kinderen te beschrijven, te onderscheiden en in te delen in
verschillende categorieën. Diagnose gesteld-> kijken hoe stoornis is ontstaan.
Hoeveel kinderen hebben een stoornis-> epidemiologisch onderzoek: onderzoek naar voorkomen en verspreidin
psychische en lichamelijke klachten onder bevolking. Samenhang van oorzaken.
• Classificatie: een persoon herkennen, er een naam aan geven, en indelen in een categorie.
•(Ontwikkelings)psychopathologie doel afwijkend of ‘vreemd’ gedrag in kaart brengen: psychische stoorniss
herkend, van elkaar onderscheiden en ingedeeld.
•Classificatiesysteem: helpt onderscheid maken tussen verschillen, overeenkomsten te signaleren en oude +
nieuwe verschijnselen in te delen.
•Lastig bij psychische aandoeningen-> geen duidelijke oorzaak en culturele en persoonlijke opvattingen spele
grote rol bij beoordeling gedrag.
Nadeel categoriseren-> kan stigmatiseren.
, DSM: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders -> handboek psychiaters uitgegeven door APA, American Psychiatric Association -> classificatiesysteem voor psychische
stoornissen, kan helpen bij stellen diagnoses.
Geschiedenis DSM: Duitse Psychiater Emil Kraepelin -> grondlegger moderne classificatiesysteem. Indeling psych
stoornissen vooral lichamelijk georiënteerd, en gebaseerd op psychiatrische patiënten met ernstige stoornissen.
- DSM-|: psychoanalystische theorieen. Minder aandacht ernstige stoornissen.
- DSM- |||: uitgaan waarneembare kenmerken gedrag. Dezelfde criteria gebruiken om stoornissen te
categoriseren.
- DSM- |V -> DSM-5: gebaseerd op afspraken die specialisten maken voor elke groep stoornissen.
Uitgangspunten DSM: Bepalen of iemand een stoornis heeft -> welke symptomen kenmerken de stoornis. Gaat o
observeerbaar gedrag en/of innerlijke kenmerken. Symptomen beschrijven de stoornis, verklaren ze niet. Beschr
ook welk aantal symptomen in welke mate en gedurende welke termijn aanwezig moet zijn voor een stoornis.
Symptomen bepaalde tijd of vanaf bepaald moment aanwezig zijn. In welke mate de stoornis iemand functioner
negatief beïnvloed, en last is voor hemzelf en/of omgeving.
Groepen stoornissen in DSM-5: Ruim 300 stoornissen beschreven. Geen categorie stoornissen bij vooral
kinderen/jeugdigen-> stoornis verdwijnt niet zomaar.
Comorbiditeit: meerder stoornissen tegelijk.
Kanttekeningen opzet DSM-systeem: Houdt volstrekt onvoldoende rekening met de ontwikkelingscontext waari
stoornis is ontstaan. Psychische stoornissen voor iedereen anders. Classificatiesysteem Zero to Three ontwikkeld
gebrek aandacht voor ontwikkeling van kinderen tot 3jaar te compenseren. DSM houdt weinig rekening met cult
context. Culturele normen en opvattingen hebben invloed op definitie en voorkomen psychische stoornissen.
