Probleem 2
1. Wat is belangenverstrengeling en wat zijn de gevolgen?
2. Welke organen kennen we en wat zijn de bevoegdheden per orgaan (bijv.
AVA)? Let hierbij ook op met welke meerderheid zij besluiten kunnen
nemen.
3. Hoe vergadering op te roepen (kort: wetsartikelen lezen)?
4. Wat zijn de gevolgen als er iets mis gaat omtrent het besluit wat is
genomen (nietig, vernietigbaar etc.)?
Voor leerdoel 4 is het boek: Van de BV en de NV, Van Schilfgaarde/Winter
handig.
Hoofdstuk 5 – Organisatie
2. Welke organen kennen we en wat zijn de bevoegdheden per orgaan (bijv.
AVA)? Let hierbij ook op met welke meerderheid zij besluiten kunnen
nemen.
Bevoegdheidsverdeling bij een BV
Organisatie Een BV kent een tweeledige organisatiestructuur >2 verplichte organen:
aandeelhoudersvergadering en het bestuur. Met eventueel:
1. Ondernemingsraad (officieel geen orgaan art. 2:189a BW): bij meer dan 50 werknemers
verplicht op grond van de Wet op ondernemingsraden.
2. Raad van Commissarissen (art. 2:263 lid 2, 2:264 lid 1, 2:268, 2:272 en 2:274 BW),
als 3 jaar voldoen aan structuurcriteria (=ondernemingsraad, 100 werknemers en
geplaatst kapitaal + reserves van 16 miljoen. )
>Mag ook bij gewone BV, met als taak: toezicht houden en adviseren (art. 2:250
BW).
regels art. 2:217 BW en art. 2:239 BW: Hoofdregels voor aandeelhoudersvergadering en
bestuur.
>Art. 2:239 lid 1 BW bepaalt dat het bestuur is belast met het besturen van de
vennootschap, behoudens beperkingen volgens de statuten= leiding geven aan de
dagelijkse gang van zaken.
>Art. 2:217 lid 1 BW bepaalt dat de door de wet en statuten gestelde grenzen aan de
aandeelhoudersvergadering alle bevoegdheid toekomt die niet aan het bestuur of
anderen is toegekend. De aandeelhoudersvergadering heeft een restbevoegdheid.
Niet- One-tier board: deze maakt het mogelijk dat de statuten het toezicht op de bestuurders in
,uitvoerende plaats van aan een raad van commissarissen opdragen aan speciaal daarvoor benoemde
bestuurders bestuurders= ‘Niet-uitvoerende bestuurders ‘ deze maken deel uit van het bestuur maar
hebben een iets andere taak: toezicht houden en adviseren van de gewone (uitvoerende)
bestuurders.
art. 2:129a en 2:239a BW :Het verschil met een commissaris is dat niet-uitvoerende
bestuurders in beginsel deel uit maken van alle vergaderingen.
Het nieuwe model One-tier board is met name in Angelsaksische landen (UK&VS)
gebruikelijk>meer eenheid. Ons klassieke model van een bestuur en een afzonderlijke
Raad van Commissarissen wordt het Two-tier board genoemd>meer onafhankelijkheid.
Bevoegdheden 1. art. 2:206 BW : Beslist over uitgifte van aandelen
aandeelhouders De AV kan deze bevoegdheid overdragen aan het bestuur, maar kan de overdracht ook
te allen tijd herroepen
vergadering
2. art. 2:208 BW : Vermindering van het aandelenkapitaal
3. art. 2:210 lid 3 BW : Vaststellen jaarrekening
4. art. 2:231 BW : Bevoegdheid tot wijzigen van statuten
5. art. 2:242 en 244 BW : Benoeming en ontslag van bestuurders >machtsmiddel !
Bij structuurregime komt deze bevoegdheid toe aan de RvC (art. 2:272 BW)
6. art. 2:252 en 254 lid 1 BW: Benoeming en ontslag van commissarissen
Bij structuurvennootschappen geldt dit ook, echter alleen dan voordracht door RvC die
van de ondernemingsraad weer een voordracht hebben gehad (art. 2:268 BW). De AV
kan de voordracht afwijzen, waarna er een nieuwe voordracht moet volgen (art. 2:268
lid 4, 6 en 9 BW).
Bij opzeggen van vertrouwen door de AV, volgt automatisch ontslag voor de gehele
RvC op grond van art. 2:271a BW
7. art. 2:317 en 2:334m lid 1 BW : Juridische fusie en splitsing
8. art. 2:18 lid 2 onder a BW : Omzetting BV in andere rechtspersoonsvorm
9. art 2:19 lid 1 onder a BW : Ontbinding
*2:243 lid 2/ 2:252 BW*
Forum-bank-
Forumbank
arrest Rechtsvraag: Een veel besproken vraag is, of de aandeelhoudersvergadering aan het
bestuur bindende aanwijzingen kan geven hoe het zijn taak dient uit te oefenen.
rechtsregel: uitgesproken dat de aandeelhoudersvergadering de in de wet en
statuten vastgelegde verdeling van bevoegdheden dient te respecteren. Zij kan
zonder specifieke wettelijke of statutaire grondslag geen bindende aanwijzingen
geven aan het bestuur.
De Hoge Raad heeft de Forumbank-regel in 2007 bevestigd in de ABN AMRO
Holdingbeschikking
(HR 13 juli 2007, JOR 2007, 138). De Hoge Raad verwoordde dit als volgt:
‘De ondernemingskamer heeft (…) terecht en in cassatie onbestreden vooropgesteld
(i) dat het bepalen van de strategie van een vennootschap en de daaraan verbonden
onderneming in beginsel een aangelegenheid is van het bestuur van de vennootschap,
(ii) dat de raad van commissarissen daarop toezicht houdt en
, (iii) dat de algemene vergadering van aandeelhouders haar opvattingen terzake tot
uitdrukking kan brengen door uitoefening van de haar in wet en statuten toegekende
rechten.’ De Hoge instructies
Raad bevestigde het beginsel van de bestuursautonomie nogmaals in ASMI. Deze
autonomie brengt ook mee dat het aan het bestuur is te beoordelen of, en in hoeverre,
het wenselijk is over het gevoerde en te voeren beleid in overleg te treden met de
aandeelhouders. Het bestuur hoeft de aandeelhoudersvergadering
niet vooraf in zijn beleidsvorming te betrekken.
Echter, sinds het nieuwe BV-recht vanaf 1 oktober 2012, dient het bestuur zich te
gedragen naar de aanwijzingen van een in de statuten daartoe aangewezen orgaan
(meestal aandeelhoudersvergadering) zie art. 239 lid 4 BW.
Verplichtingen 1. art. 2:9 BW : Behoorlijke vervulling van zijn taak
bestuurder 2. art. 2:8 BW : Gedragen overeenkomstig redelijkheid en billijkheid
3. art. 2:227 lid 7 BW : Bestuurder heeft een raadgevende stem in de
aandeelhoudersvergadering
4. Tussen de BV en de bestuurder geldt ook een contractuele rechtsverhouding,
: de arbeidsovereenkomst. Naast de vennootschapsrechtelijke verhouding
Unidek Rechtsvraag: Het is lang onduidelijk geweest of het ontslag van een
Volumebouw bestuurder op grond
van art. 2:244 BWalleen zijn vennootschapsrechtelijke positie beëindigde of
ook (na afloop van de arbeidsrechtelijke opzegtermijn) het einde van de
arbeidsovereenkomst tussen de bv en de bestuurder inhield.
Casus: De bestuurder-werknemer stelde dat hij weliswaar als bestuurder was
ontslagen en dus geen functionaris van de vennootschap meer was, maar dat
dit niet betekende dat ook zijn arbeidsovereenkomst met de vennootschap
was geëindigd.
Rechtsregel: De Hoge Raad steunde deze stelling niet en overwoog als volgt:
‘Naar mede blijkt uit de wetsgeschiedenis van (de voorloper van)
de art. 2:134 en 2:244 BW (…), strekken deze bepalingen ertoe te
bewerkstelligen
dat door een ontslagbesluit ook een einde wordt gemaakt aan de
arbeidsrechtelijke verhouding.’ Het is wel mogelijk dat de
aandeelhoudersvergadering
bij het nemen van het ontslagbesluit expliciet bepaalt dat het
ontslag niet zal leiden tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst tussen
de vennootschap en de bestuurder.
Aandeelhoudersvergadering en besluitvorming bij een BV
, Besluitvorming in Zie de artikel 2:217 – 2:230 BW >
vergadering – artt. -2:219 BW in beginsel door AV
2:217-2:230 BW -2:220 t/m 2:222 kan ook door andere etc. artikelen gekleurd
Besluitvorming buiten Dit is een algemene vergadering die plaatsvindt buiten de formele
vergadering – art. bijeenroepingsvoorschriften om. Alleen geoorloofd als alle vergadergerechtigden
2:227, lid 2 BW van de BV hiermee hebben ingestemd.
+ bestuur heeft hierin raadgevende stem zie lid 7
Stemrecht Een aandeelhouder heeft in beginsel één stem per aandeel. art. 2:228 lid 2 en 3
BW :Verschilt de nominale waarde, dan heeft de aandeelhouder stemrecht naar
rato van die waarde. De statuten kunnen van deze hoofdregels afwijken. Een
dergelijke statutaire regeling dient voor alle besluiten te gelden en kan alleen
worden ingevoerd (of nadien gewijzigd) in een met algemene stemmen genomen
besluit, in een vergadering waarin het gehele kapitaal vertegenwoordigd is art.
2:228 lid 4 BW.
>lid 5 stemrechtloze aandelen
Besluitvorming op art. 2:230 lid 1 BW : Besluiten worden in beginsel met ‘volstrekte’ meerderheid
van stemmen genomen. Dat wil zeggen: de helft plus 1.
een
aandeelhoudersverg Soms schrijft de wet een versterkte/gekwalificeerde meerderheid voor,
adering bijvoorbeeld art. 2:18 lid 2 onder a BW en art. 2:330 lid 1 BW.
art. 2:230 lid 2 BW : Daarnaast kan in de statuten worden opgenomen, dat
bepaalde besluiten alleen kunnen worden genomen, indien op de
aandeelhoudersvergadering een zeker gedeelte van het kapitaal is
vertegenwoordigd. Dat wordt het quorum vereiste genoemd. Vb. 2:243 lid 2 BW
>art. 2:24d BW: Deze bepaling regelt of aandelen waarvoor geen stem kan worden
uitgebracht (art. 2:228 lid 5 BW) wel of niet mogen worden meegeteld voor de
berekening van een quorum.
art. 2:227 lid 7 BW : Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende
stem in de aandeelhoudersvergadering. 2:230 lid 4 BW houdt aantekening van
besluiten het bestuur.
Een aandeelhouder (niet verplicht te stemmen) moet altijd rekening houden met
de belangen van een vennootschap en van de andere bij de vennootschap
betrokkenen. Deze zo belangrijke regel vloeit voort uit art. 2:8 BW redelijkheid
en billijkheid en 3:13 BW misbruik van bevoegdheid.
>mag stemovereenkomsten sluiten hoeft niet aan te houden stem geld dan
gewoon wel eventueel boete ivm toerekenbare tekortkoming
bijv 2:24a lid 1 sub a BW gaat ervan uit stemovk sluit
>stemovk kan ook nietig zijn door bijv strijd met goede zeden of op aanwijzing van
een derde
Besluitvormingen De wetgever heeft veel aandacht geschonken aan besluitvorming door de
aandeelhouders-vergadering. Voor andere organen, kunnen deze onderwerpen
door het bestuur
worden geregeld in statuten of reglementen.
Daarbij moet rekening worden gehouden met een op 1 januari 2013 door de Wet
bestuur en toezicht ingevoerde dwingende regel: een bestuurder mag niet
deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming van het bestuur voor zover
1. Wat is belangenverstrengeling en wat zijn de gevolgen?
2. Welke organen kennen we en wat zijn de bevoegdheden per orgaan (bijv.
AVA)? Let hierbij ook op met welke meerderheid zij besluiten kunnen
nemen.
3. Hoe vergadering op te roepen (kort: wetsartikelen lezen)?
4. Wat zijn de gevolgen als er iets mis gaat omtrent het besluit wat is
genomen (nietig, vernietigbaar etc.)?
Voor leerdoel 4 is het boek: Van de BV en de NV, Van Schilfgaarde/Winter
handig.
Hoofdstuk 5 – Organisatie
2. Welke organen kennen we en wat zijn de bevoegdheden per orgaan (bijv.
AVA)? Let hierbij ook op met welke meerderheid zij besluiten kunnen
nemen.
Bevoegdheidsverdeling bij een BV
Organisatie Een BV kent een tweeledige organisatiestructuur >2 verplichte organen:
aandeelhoudersvergadering en het bestuur. Met eventueel:
1. Ondernemingsraad (officieel geen orgaan art. 2:189a BW): bij meer dan 50 werknemers
verplicht op grond van de Wet op ondernemingsraden.
2. Raad van Commissarissen (art. 2:263 lid 2, 2:264 lid 1, 2:268, 2:272 en 2:274 BW),
als 3 jaar voldoen aan structuurcriteria (=ondernemingsraad, 100 werknemers en
geplaatst kapitaal + reserves van 16 miljoen. )
>Mag ook bij gewone BV, met als taak: toezicht houden en adviseren (art. 2:250
BW).
regels art. 2:217 BW en art. 2:239 BW: Hoofdregels voor aandeelhoudersvergadering en
bestuur.
>Art. 2:239 lid 1 BW bepaalt dat het bestuur is belast met het besturen van de
vennootschap, behoudens beperkingen volgens de statuten= leiding geven aan de
dagelijkse gang van zaken.
>Art. 2:217 lid 1 BW bepaalt dat de door de wet en statuten gestelde grenzen aan de
aandeelhoudersvergadering alle bevoegdheid toekomt die niet aan het bestuur of
anderen is toegekend. De aandeelhoudersvergadering heeft een restbevoegdheid.
Niet- One-tier board: deze maakt het mogelijk dat de statuten het toezicht op de bestuurders in
,uitvoerende plaats van aan een raad van commissarissen opdragen aan speciaal daarvoor benoemde
bestuurders bestuurders= ‘Niet-uitvoerende bestuurders ‘ deze maken deel uit van het bestuur maar
hebben een iets andere taak: toezicht houden en adviseren van de gewone (uitvoerende)
bestuurders.
art. 2:129a en 2:239a BW :Het verschil met een commissaris is dat niet-uitvoerende
bestuurders in beginsel deel uit maken van alle vergaderingen.
Het nieuwe model One-tier board is met name in Angelsaksische landen (UK&VS)
gebruikelijk>meer eenheid. Ons klassieke model van een bestuur en een afzonderlijke
Raad van Commissarissen wordt het Two-tier board genoemd>meer onafhankelijkheid.
Bevoegdheden 1. art. 2:206 BW : Beslist over uitgifte van aandelen
aandeelhouders De AV kan deze bevoegdheid overdragen aan het bestuur, maar kan de overdracht ook
te allen tijd herroepen
vergadering
2. art. 2:208 BW : Vermindering van het aandelenkapitaal
3. art. 2:210 lid 3 BW : Vaststellen jaarrekening
4. art. 2:231 BW : Bevoegdheid tot wijzigen van statuten
5. art. 2:242 en 244 BW : Benoeming en ontslag van bestuurders >machtsmiddel !
Bij structuurregime komt deze bevoegdheid toe aan de RvC (art. 2:272 BW)
6. art. 2:252 en 254 lid 1 BW: Benoeming en ontslag van commissarissen
Bij structuurvennootschappen geldt dit ook, echter alleen dan voordracht door RvC die
van de ondernemingsraad weer een voordracht hebben gehad (art. 2:268 BW). De AV
kan de voordracht afwijzen, waarna er een nieuwe voordracht moet volgen (art. 2:268
lid 4, 6 en 9 BW).
Bij opzeggen van vertrouwen door de AV, volgt automatisch ontslag voor de gehele
RvC op grond van art. 2:271a BW
7. art. 2:317 en 2:334m lid 1 BW : Juridische fusie en splitsing
8. art. 2:18 lid 2 onder a BW : Omzetting BV in andere rechtspersoonsvorm
9. art 2:19 lid 1 onder a BW : Ontbinding
*2:243 lid 2/ 2:252 BW*
Forum-bank-
Forumbank
arrest Rechtsvraag: Een veel besproken vraag is, of de aandeelhoudersvergadering aan het
bestuur bindende aanwijzingen kan geven hoe het zijn taak dient uit te oefenen.
rechtsregel: uitgesproken dat de aandeelhoudersvergadering de in de wet en
statuten vastgelegde verdeling van bevoegdheden dient te respecteren. Zij kan
zonder specifieke wettelijke of statutaire grondslag geen bindende aanwijzingen
geven aan het bestuur.
De Hoge Raad heeft de Forumbank-regel in 2007 bevestigd in de ABN AMRO
Holdingbeschikking
(HR 13 juli 2007, JOR 2007, 138). De Hoge Raad verwoordde dit als volgt:
‘De ondernemingskamer heeft (…) terecht en in cassatie onbestreden vooropgesteld
(i) dat het bepalen van de strategie van een vennootschap en de daaraan verbonden
onderneming in beginsel een aangelegenheid is van het bestuur van de vennootschap,
(ii) dat de raad van commissarissen daarop toezicht houdt en
, (iii) dat de algemene vergadering van aandeelhouders haar opvattingen terzake tot
uitdrukking kan brengen door uitoefening van de haar in wet en statuten toegekende
rechten.’ De Hoge instructies
Raad bevestigde het beginsel van de bestuursautonomie nogmaals in ASMI. Deze
autonomie brengt ook mee dat het aan het bestuur is te beoordelen of, en in hoeverre,
het wenselijk is over het gevoerde en te voeren beleid in overleg te treden met de
aandeelhouders. Het bestuur hoeft de aandeelhoudersvergadering
niet vooraf in zijn beleidsvorming te betrekken.
Echter, sinds het nieuwe BV-recht vanaf 1 oktober 2012, dient het bestuur zich te
gedragen naar de aanwijzingen van een in de statuten daartoe aangewezen orgaan
(meestal aandeelhoudersvergadering) zie art. 239 lid 4 BW.
Verplichtingen 1. art. 2:9 BW : Behoorlijke vervulling van zijn taak
bestuurder 2. art. 2:8 BW : Gedragen overeenkomstig redelijkheid en billijkheid
3. art. 2:227 lid 7 BW : Bestuurder heeft een raadgevende stem in de
aandeelhoudersvergadering
4. Tussen de BV en de bestuurder geldt ook een contractuele rechtsverhouding,
: de arbeidsovereenkomst. Naast de vennootschapsrechtelijke verhouding
Unidek Rechtsvraag: Het is lang onduidelijk geweest of het ontslag van een
Volumebouw bestuurder op grond
van art. 2:244 BWalleen zijn vennootschapsrechtelijke positie beëindigde of
ook (na afloop van de arbeidsrechtelijke opzegtermijn) het einde van de
arbeidsovereenkomst tussen de bv en de bestuurder inhield.
Casus: De bestuurder-werknemer stelde dat hij weliswaar als bestuurder was
ontslagen en dus geen functionaris van de vennootschap meer was, maar dat
dit niet betekende dat ook zijn arbeidsovereenkomst met de vennootschap
was geëindigd.
Rechtsregel: De Hoge Raad steunde deze stelling niet en overwoog als volgt:
‘Naar mede blijkt uit de wetsgeschiedenis van (de voorloper van)
de art. 2:134 en 2:244 BW (…), strekken deze bepalingen ertoe te
bewerkstelligen
dat door een ontslagbesluit ook een einde wordt gemaakt aan de
arbeidsrechtelijke verhouding.’ Het is wel mogelijk dat de
aandeelhoudersvergadering
bij het nemen van het ontslagbesluit expliciet bepaalt dat het
ontslag niet zal leiden tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst tussen
de vennootschap en de bestuurder.
Aandeelhoudersvergadering en besluitvorming bij een BV
, Besluitvorming in Zie de artikel 2:217 – 2:230 BW >
vergadering – artt. -2:219 BW in beginsel door AV
2:217-2:230 BW -2:220 t/m 2:222 kan ook door andere etc. artikelen gekleurd
Besluitvorming buiten Dit is een algemene vergadering die plaatsvindt buiten de formele
vergadering – art. bijeenroepingsvoorschriften om. Alleen geoorloofd als alle vergadergerechtigden
2:227, lid 2 BW van de BV hiermee hebben ingestemd.
+ bestuur heeft hierin raadgevende stem zie lid 7
Stemrecht Een aandeelhouder heeft in beginsel één stem per aandeel. art. 2:228 lid 2 en 3
BW :Verschilt de nominale waarde, dan heeft de aandeelhouder stemrecht naar
rato van die waarde. De statuten kunnen van deze hoofdregels afwijken. Een
dergelijke statutaire regeling dient voor alle besluiten te gelden en kan alleen
worden ingevoerd (of nadien gewijzigd) in een met algemene stemmen genomen
besluit, in een vergadering waarin het gehele kapitaal vertegenwoordigd is art.
2:228 lid 4 BW.
>lid 5 stemrechtloze aandelen
Besluitvorming op art. 2:230 lid 1 BW : Besluiten worden in beginsel met ‘volstrekte’ meerderheid
van stemmen genomen. Dat wil zeggen: de helft plus 1.
een
aandeelhoudersverg Soms schrijft de wet een versterkte/gekwalificeerde meerderheid voor,
adering bijvoorbeeld art. 2:18 lid 2 onder a BW en art. 2:330 lid 1 BW.
art. 2:230 lid 2 BW : Daarnaast kan in de statuten worden opgenomen, dat
bepaalde besluiten alleen kunnen worden genomen, indien op de
aandeelhoudersvergadering een zeker gedeelte van het kapitaal is
vertegenwoordigd. Dat wordt het quorum vereiste genoemd. Vb. 2:243 lid 2 BW
>art. 2:24d BW: Deze bepaling regelt of aandelen waarvoor geen stem kan worden
uitgebracht (art. 2:228 lid 5 BW) wel of niet mogen worden meegeteld voor de
berekening van een quorum.
art. 2:227 lid 7 BW : Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende
stem in de aandeelhoudersvergadering. 2:230 lid 4 BW houdt aantekening van
besluiten het bestuur.
Een aandeelhouder (niet verplicht te stemmen) moet altijd rekening houden met
de belangen van een vennootschap en van de andere bij de vennootschap
betrokkenen. Deze zo belangrijke regel vloeit voort uit art. 2:8 BW redelijkheid
en billijkheid en 3:13 BW misbruik van bevoegdheid.
>mag stemovereenkomsten sluiten hoeft niet aan te houden stem geld dan
gewoon wel eventueel boete ivm toerekenbare tekortkoming
bijv 2:24a lid 1 sub a BW gaat ervan uit stemovk sluit
>stemovk kan ook nietig zijn door bijv strijd met goede zeden of op aanwijzing van
een derde
Besluitvormingen De wetgever heeft veel aandacht geschonken aan besluitvorming door de
aandeelhouders-vergadering. Voor andere organen, kunnen deze onderwerpen
door het bestuur
worden geregeld in statuten of reglementen.
Daarbij moet rekening worden gehouden met een op 1 januari 2013 door de Wet
bestuur en toezicht ingevoerde dwingende regel: een bestuurder mag niet
deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming van het bestuur voor zover
