Probleem 1 – Interlandelijke adoptie
Interlandelijke adoptie: adoptie waarbij het geadopteerde of nog te adopteren kind wordt
overgebracht naar een ander land dan het land van zijn gewone verblijfsplaats.
➢ Inzendende landen
➢ Uitzendende landen
Wat is de achtergrondinformatie rondom interlandelijke adoptie op het gebied van
definitie, demografische trends, theorieën en interventies?
Statistisch overzicht interlandelijke adoptie (2013-2017) > zie analyse en trends
Haags Adoptie Verdrag (HAV) = Haags Verdrag inzake de bescherming van kinderen en
samenwerking op het gebied van interlandelijke adoptie waar NL zich bij heeft aangesloten.
➢ Procedure tot opneming van buitenlandse adoptiekinderen door Nederlandse gezinnen
Het beginseltoestemming is na lichte stijging in 2016, verder afgenomen in 2017. In 2017 iets
minder kinderen opgenomen dan 2016.
➢ Verdeling van aantal adoptieverzoeken om een beginseltoestemming
De verzoeken voor het eerste kind zijn veel meer dan tweede of volgende kind. Voor beide
geldt een daling voor 2016.
➢ Daadwerkelijke verleende beginseltoestemmingen
Het aantal verleende beginseltoestemmingen lag in 2016 een stuk lager dan voorgaande
jaren als gevolg van het meer prioriteit geven door de Raad voor de Kinderbescherming aan
beschermingszaken.
In 2017 stijging als gevolg van inhaalslag Raad van de Kinderbescherming.
Er is een daling verleende beginseltoestemmingen in lijn met minder verzoeken voor
beginseltoestemmingen.
NL aansluiting HAV = stijging verzoeken, afgegeven beginseltoestemmingen en geplaatste kinderen.
China aansluiting HAV = daling verzoeken, afgegeven beginseltoestemmingen en geplaatste
kinderen.
Het aantal adopties nemen af gedurende de jaren → Prognose: in NL zal adoptie op laag niveau
blijven.
Algemene trends
➢ Daling van adoptie
→ Subsidiariteitprincipe (Haagse adoptieverdrag) = houdt in dat kinderen die geen ouders
hebben op de een of andere manier, eerst in familie, dan in het land gekeken wordt naar
adoptiemogelijkheden en dan daarna pas naar interlandelijke adoptie.
➢ Stijging special needs kinderen
International Adoption Comes of Age: Development of International Adoptees from a Longitudinal
and Meta-analytical Perspective (Juffer en IJzendoorn)
Adoptie = legale plaatsing van het verlaten en afstaan van kinderen of weeskinderen binnen een
adoptiegezin. Dit gaat samen met risicofactoren en beschermende factoren.
o Bowlby (Juffer en IJzendoorn, 2009)
Hechtingstheorie; kinderen moeten zich hechten aan een ouder. De institutionele zorg is niet
goed voor de hechting en daar moest onderzoek naar komen. De voorkeur gaat naar
alternatieve manieren om de hechting te stimuleren. Adoptie is hiervoor een goede manier.
Adoptie is een beter alternatief dan institutionele zorg geworden wat betreft hechting.
1
, o Model van Juffer & IJzendoorn, catch-up model
Het gaat over de inhaalslag.
Van een instituut word je geadopteerd en dan maak je een inhaalslag, maar er zijn ook lange
termijn consequenties (zelfwaardering en gedragsproblemen → (hangt wel van het
onderzoek af) voor het feit dat je niet bij je biologische ouders bent gebleven. Hoger risico op
achterstanden door het verblijf in een instituut.
Deprivatie: nalating in slechte institutionele zorg waardoor kinderen tekorten hebben. Deprivatie
speelt op alle gebieden van de ontwikkeling een grote rol.
o Theorie van risico en protectieve factor (Juffer & IJzendoorn, 2009)
Risicofactoren = trauma
Beschermende factoren = adoptieouders die een veilige relatie opbouwen, sensitiviteit.
→ Deze twee dingen kunnen tegen elkaar opwegen, dus risicofactoren kunnen door
beschermende factoren worden ontkracht. (Mits deze risicofactoren zwaarder wegen).
- Aanvulling (bron waar we niet bij kunnen): historische trends in onderzoek (drie
manieren van onderzoek), gericht op 3 vragen/trends in onderzoek die zorgen voor
andere uitkomsten:
1. Ontwikkeling adoptiekinderen in vergelijking met hun huidige leeftijdsgenoten.
→ Adoptie is een risico factor (door de ontwikkelingsachterstand).
2. Adoptiekinderen in vergelijking met achtergebleven leeftijdsgenoten in instituut.
→ Deprivatie
→ Adoptie als beschermende factor (want deze kinderen ontwikkelen zich beter)
3. Waarom het ene adoptiekind wel en het andere geen problemen ervaren.
Interventies
Zorg vanuit organisaties/institutionele zorg/overheid =
➢ Verplichte voorlichtingscursus: adoptieouders moeten deze cursus volgen voordat ze een
kind gaan adopteren. Deze cursus is verplicht vanuit de helft van de landen (Europa).
→ De nazorg is nog problematisch, maar dit komt wel uit een bron van 2011, dus niet meer
recent.
➢ Videofeedback (VIB Video Interactie Begeleiding): adoptieouders worden middels
videobeelden getraind in sensitief ouderschap en bevorderen interacties en hechting tussen
de ouder en het kind.
(Pinderhughes & Brodzinsky, 2019)
Trends en nieuwe contextrealiteiten die adoptieprocessen vormgeven
- Evoluerende sociale mores (normen en waarden)
Adoptie kwam vanuit de behoefte van de ouders en de gemeenschap → Kinderen werden
gebruikt voor de arbeid.
Anticonceptie, adoptiemogelijkheden en alleenstaand ouderschap zorgde voor vermindering
adoptie.
Financieel belang → gezinnen kunnen het opvoeden van een kind niet veroorloven.
2
, - Verschuivende publieke opinie
Seksuele minderheidsrelaties werden vaker afgewezen voor adoptie oordeel van de
maatschappij, het stigma.
- Goedkeuring van verschillende wetten en internationaal verdrag
The Hague Convention on the Protection of Children and Cooperation in Respect of
Intercountry Adoption (The Hague Convention) = elk land is aangespoord om zijn eigen
wetten aan te nemen, uniforme principes te vormen en waarborgen voor de bescherming
van kinderen, biologische ouders en adoptieouders bij de overdracht van kinderen voor
adoptie. Dit zorgt voor consistente service en procedures rondom interlandelijke adoptie.
- Sociale media
Het internet → tegenwoordig veel mogelijkheden om adoptiemogelijkheden te verkennen
en contact met elkaar te maken.
Adoptie ouders zijn erg divers geworden qua achtergrond, leeftijd en SES.
Top 5 achtergrond voor adoptie mogelijkheden in Amerika waren: China, Ethiopia, South Korea,
Ukraine en Uganda. De meeste geadopteerde kinderen aren ouder.
Demografische achtergronden = de SES is bepalend voor de grootste groep mensen die kinderen
adopteren en dat zijn mensen met midden / hoog inkomen → adoptie is een financiële investering.
Transraciaal / transethisch = adoptiegezinnen die ongeacht het ras of etniciteit adopteren.
(Juffer & Palacios, 2011)
Vroeger waren vele achtergrond kenmerken niet bekend of incorrect voor de adoptieouders.
→ Dit wordt nu geregeld door adoptiebureaus zoals Hague Adoption Convention, waardoor alle
informatie wordt vergeven voor adoptie.
Meer informatie over pre-adoptie en post-adoptie zorgde voor verandering en meer adequate en
passende zorg voor de kinderen die geadopteerd worden.
Veel kinderen ervaren institutionele zorg voor adoptie.
De landen waaruit de kinderen kwamen veranderen en er is nu meer baat aan special need adoptie.
De institutionele zorg ging van:
- Globale deprivatie
- Goede fysieke zorg, slechte stimulatie en relaties
- Goede fysieke zorg en stimulatie maar gebrek aan adequate en stabiele relaties
Pre-adoptie activiteiten = gebeurtenissen voorafgaand aan de adoptie die invloed hebben op de
ontwikkeling van het geadopteerde kind. Voorbeeld: verwaarlozing, misbruik
Post-adoptie activiteiten = gebeurtennissen tijdens de adoptie die van invloed zijn op de
ontwikkeling van het geadopteerde kind. Voorbeeld: familiekenmerken, interacties en relaties,
gevoel over adoptie.
Antwoord leerdoel 1:
Demografische trends → adoptie is afgenomen, door meer regels en restricties.
Subsidiariteitsprincipe en Haagse adoptieverdrag. Vaker special needs kinderen geadopteerd.
3
Interlandelijke adoptie: adoptie waarbij het geadopteerde of nog te adopteren kind wordt
overgebracht naar een ander land dan het land van zijn gewone verblijfsplaats.
➢ Inzendende landen
➢ Uitzendende landen
Wat is de achtergrondinformatie rondom interlandelijke adoptie op het gebied van
definitie, demografische trends, theorieën en interventies?
Statistisch overzicht interlandelijke adoptie (2013-2017) > zie analyse en trends
Haags Adoptie Verdrag (HAV) = Haags Verdrag inzake de bescherming van kinderen en
samenwerking op het gebied van interlandelijke adoptie waar NL zich bij heeft aangesloten.
➢ Procedure tot opneming van buitenlandse adoptiekinderen door Nederlandse gezinnen
Het beginseltoestemming is na lichte stijging in 2016, verder afgenomen in 2017. In 2017 iets
minder kinderen opgenomen dan 2016.
➢ Verdeling van aantal adoptieverzoeken om een beginseltoestemming
De verzoeken voor het eerste kind zijn veel meer dan tweede of volgende kind. Voor beide
geldt een daling voor 2016.
➢ Daadwerkelijke verleende beginseltoestemmingen
Het aantal verleende beginseltoestemmingen lag in 2016 een stuk lager dan voorgaande
jaren als gevolg van het meer prioriteit geven door de Raad voor de Kinderbescherming aan
beschermingszaken.
In 2017 stijging als gevolg van inhaalslag Raad van de Kinderbescherming.
Er is een daling verleende beginseltoestemmingen in lijn met minder verzoeken voor
beginseltoestemmingen.
NL aansluiting HAV = stijging verzoeken, afgegeven beginseltoestemmingen en geplaatste kinderen.
China aansluiting HAV = daling verzoeken, afgegeven beginseltoestemmingen en geplaatste
kinderen.
Het aantal adopties nemen af gedurende de jaren → Prognose: in NL zal adoptie op laag niveau
blijven.
Algemene trends
➢ Daling van adoptie
→ Subsidiariteitprincipe (Haagse adoptieverdrag) = houdt in dat kinderen die geen ouders
hebben op de een of andere manier, eerst in familie, dan in het land gekeken wordt naar
adoptiemogelijkheden en dan daarna pas naar interlandelijke adoptie.
➢ Stijging special needs kinderen
International Adoption Comes of Age: Development of International Adoptees from a Longitudinal
and Meta-analytical Perspective (Juffer en IJzendoorn)
Adoptie = legale plaatsing van het verlaten en afstaan van kinderen of weeskinderen binnen een
adoptiegezin. Dit gaat samen met risicofactoren en beschermende factoren.
o Bowlby (Juffer en IJzendoorn, 2009)
Hechtingstheorie; kinderen moeten zich hechten aan een ouder. De institutionele zorg is niet
goed voor de hechting en daar moest onderzoek naar komen. De voorkeur gaat naar
alternatieve manieren om de hechting te stimuleren. Adoptie is hiervoor een goede manier.
Adoptie is een beter alternatief dan institutionele zorg geworden wat betreft hechting.
1
, o Model van Juffer & IJzendoorn, catch-up model
Het gaat over de inhaalslag.
Van een instituut word je geadopteerd en dan maak je een inhaalslag, maar er zijn ook lange
termijn consequenties (zelfwaardering en gedragsproblemen → (hangt wel van het
onderzoek af) voor het feit dat je niet bij je biologische ouders bent gebleven. Hoger risico op
achterstanden door het verblijf in een instituut.
Deprivatie: nalating in slechte institutionele zorg waardoor kinderen tekorten hebben. Deprivatie
speelt op alle gebieden van de ontwikkeling een grote rol.
o Theorie van risico en protectieve factor (Juffer & IJzendoorn, 2009)
Risicofactoren = trauma
Beschermende factoren = adoptieouders die een veilige relatie opbouwen, sensitiviteit.
→ Deze twee dingen kunnen tegen elkaar opwegen, dus risicofactoren kunnen door
beschermende factoren worden ontkracht. (Mits deze risicofactoren zwaarder wegen).
- Aanvulling (bron waar we niet bij kunnen): historische trends in onderzoek (drie
manieren van onderzoek), gericht op 3 vragen/trends in onderzoek die zorgen voor
andere uitkomsten:
1. Ontwikkeling adoptiekinderen in vergelijking met hun huidige leeftijdsgenoten.
→ Adoptie is een risico factor (door de ontwikkelingsachterstand).
2. Adoptiekinderen in vergelijking met achtergebleven leeftijdsgenoten in instituut.
→ Deprivatie
→ Adoptie als beschermende factor (want deze kinderen ontwikkelen zich beter)
3. Waarom het ene adoptiekind wel en het andere geen problemen ervaren.
Interventies
Zorg vanuit organisaties/institutionele zorg/overheid =
➢ Verplichte voorlichtingscursus: adoptieouders moeten deze cursus volgen voordat ze een
kind gaan adopteren. Deze cursus is verplicht vanuit de helft van de landen (Europa).
→ De nazorg is nog problematisch, maar dit komt wel uit een bron van 2011, dus niet meer
recent.
➢ Videofeedback (VIB Video Interactie Begeleiding): adoptieouders worden middels
videobeelden getraind in sensitief ouderschap en bevorderen interacties en hechting tussen
de ouder en het kind.
(Pinderhughes & Brodzinsky, 2019)
Trends en nieuwe contextrealiteiten die adoptieprocessen vormgeven
- Evoluerende sociale mores (normen en waarden)
Adoptie kwam vanuit de behoefte van de ouders en de gemeenschap → Kinderen werden
gebruikt voor de arbeid.
Anticonceptie, adoptiemogelijkheden en alleenstaand ouderschap zorgde voor vermindering
adoptie.
Financieel belang → gezinnen kunnen het opvoeden van een kind niet veroorloven.
2
, - Verschuivende publieke opinie
Seksuele minderheidsrelaties werden vaker afgewezen voor adoptie oordeel van de
maatschappij, het stigma.
- Goedkeuring van verschillende wetten en internationaal verdrag
The Hague Convention on the Protection of Children and Cooperation in Respect of
Intercountry Adoption (The Hague Convention) = elk land is aangespoord om zijn eigen
wetten aan te nemen, uniforme principes te vormen en waarborgen voor de bescherming
van kinderen, biologische ouders en adoptieouders bij de overdracht van kinderen voor
adoptie. Dit zorgt voor consistente service en procedures rondom interlandelijke adoptie.
- Sociale media
Het internet → tegenwoordig veel mogelijkheden om adoptiemogelijkheden te verkennen
en contact met elkaar te maken.
Adoptie ouders zijn erg divers geworden qua achtergrond, leeftijd en SES.
Top 5 achtergrond voor adoptie mogelijkheden in Amerika waren: China, Ethiopia, South Korea,
Ukraine en Uganda. De meeste geadopteerde kinderen aren ouder.
Demografische achtergronden = de SES is bepalend voor de grootste groep mensen die kinderen
adopteren en dat zijn mensen met midden / hoog inkomen → adoptie is een financiële investering.
Transraciaal / transethisch = adoptiegezinnen die ongeacht het ras of etniciteit adopteren.
(Juffer & Palacios, 2011)
Vroeger waren vele achtergrond kenmerken niet bekend of incorrect voor de adoptieouders.
→ Dit wordt nu geregeld door adoptiebureaus zoals Hague Adoption Convention, waardoor alle
informatie wordt vergeven voor adoptie.
Meer informatie over pre-adoptie en post-adoptie zorgde voor verandering en meer adequate en
passende zorg voor de kinderen die geadopteerd worden.
Veel kinderen ervaren institutionele zorg voor adoptie.
De landen waaruit de kinderen kwamen veranderen en er is nu meer baat aan special need adoptie.
De institutionele zorg ging van:
- Globale deprivatie
- Goede fysieke zorg, slechte stimulatie en relaties
- Goede fysieke zorg en stimulatie maar gebrek aan adequate en stabiele relaties
Pre-adoptie activiteiten = gebeurtenissen voorafgaand aan de adoptie die invloed hebben op de
ontwikkeling van het geadopteerde kind. Voorbeeld: verwaarlozing, misbruik
Post-adoptie activiteiten = gebeurtennissen tijdens de adoptie die van invloed zijn op de
ontwikkeling van het geadopteerde kind. Voorbeeld: familiekenmerken, interacties en relaties,
gevoel over adoptie.
Antwoord leerdoel 1:
Demografische trends → adoptie is afgenomen, door meer regels en restricties.
Subsidiariteitsprincipe en Haagse adoptieverdrag. Vaker special needs kinderen geadopteerd.
3
