Economie I samenvatting
Basisboek veiligheid en Economie
Hoofdstuk 7
7.1 Bedrijfscontinuïteit
Bedrijfscontinuïteit is het onderkennen van de belangrijkste bedrijfsprocessen, het
onderkennen van de risico’s die de voortgang van die processen kunnen bedreigen, en het
nemen van maatregelen die een effectief en efficiënt antwoord op deze bedreigingen zijn.
Business-continuïteitsplanning is een proces waarin noodzakelijke stappen ondernomen
worden om het effect van mogelijke verliezen te onderkennen. Hierna moeten de
strategieën en plannen worden opgesteld. Als managers business-continuïteitsplanning niet
ondersteunen, is het doorvoeren van awareness, bewustwording, op het gebied van
continuïteit en veiligheid onmogelijk.
7.2 transformatieproces
Om verschillende bedrijfsprocessen in
samenhang te zien gebruiken we het
transformatieproces, deze ziet er als
volgt uit -->
De volgende aspecten zijn van belang:
Vergunning
Imago
Personeel
Financiën
Informatie
Aspect ‘vergunningen’
Afhankelijk van de aard van de benodigde vergunning zal het ontbreken ervan invloed
hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering. Consequenties kunnen in beeld worden
gebracht door het risico van het aspect ‘vergunning’ verder in kaart te brengen en te
kwantificeren.
Aspect ‘imago’
Imago heeft betrekking op ‘de goede naam’, maar in veiligheidstermen heeft imago ook
betrekking op risico’s als vergiftiging, afpersing en rectificaties in media. Dat betekent
bijvoorbeeld dat vanuit de risicoanalyse traceerbaarheid van goederen een grote rol speelt,
met alle daarmee samenhangede kosten. Bij indirecte kosten speelt dit een grote rol. Imago
schade leidt indirect tot hogere kosten en lagere omzet.
Aspect ‘personeel’
Personeel is weer op te splitsen in deelprocessen:
Werven
Screenen
Aanstellen
Opleiden
Belonen
Ontslaan
,De invloed van de deelprocessen op het totale bedrijfsproces hang af van de aard en
omvang van het bedrijf en de fase waarin de organisatie zich bevindt. Stafafdeling personeel
en organisatie speelt een grote rol rond personeel. Zij houden zich bezig met het opstellen
van procedures rond het werven, aannemen en opleiden van personeel. De manager is
verantwoordelijk voor de keuze, de afdeling personeel faciliteert. De effecten van de
maatregelen die de afdeling personeel en organisatie treft, zijn van directe invloed op de
productie. De verwevenheid moet inzichtelijk zijn om de effecten van een stagnerende
afdeling personeel en organisatie zichtbaar maken.
Aspect ‘financiën’
Stakeholders bij deze processen zijn leveranciers, klanten, banken financiers en personeel.
Een voorbeeld is het faillissement van klanten, waardoor de inkomende geldstroom
onderbroken wordt. Deelprocessen hebben betrekking op processen die inkomende en
uitgaande geldstromen regelen en daarmee op de beschikbaarheid van liquide middelen. Er
moet geld beschikbaar zijn om de activiteiten op te starten en te continueren. Incidenten
kunnen continuïteitsproblemen opleveren, omdat er een verplichting tot levering bestaat.
Maar er zijn ook terugbetalings- en schadevergoedingsverplichtingen. Als door faillissement
hier niet meer aan kan worden voldaan, zitten daar grote risico’s aan vast voor de klant,
omdat deze een nieuwe leverancier moet zoeken en de vooruitbetalingen niet terug wordt
ontvangen.
Aspect ‘Informatie’
Informatie speelt een belangrijke rol binnen de bedrijfsprocessen, omdat aansturing van
processen zonder betrouwbare informatie onmogelijk is. Stuurinformatie is apart vernoemd
en daarmee wordt bedoeld: taken en verantwoordelijkheden. Ook kwaliteitsvoorschriften en
veiligheidsvoorschriften dienen bekend te zijn. Daarnaast is kennis van wet- en regelgeving
van belang zodat de organisatie daaraan kan voldoen, ook wel governance
7.3 bedrijfsprocessen
Bedrijfsprocessen vormen de basis
voor het transformatieproces.
Door het uitvoeren van dit
transformatieproces ontstaat een
waardekringloop, waarbij geld- en
goederenstromen ontstaan.
Porter spreekt van een value
Chain. Hierbij wordt onderscheidt
gemaakt tussen primaire
activiteiten die we in het
transformatieproces terugzien en
de ondersteunende activiteiten.
Als wij bedrijfsprocessen
inzichtelijk maken dan kunnen we
ook nagaan waar de mogelijk verstoringen kunnen voorkomen. Op die manier kunnen
gevaren en risico’s in beeld worden gebracht en kunnen deze met andere betrokkenen
binnen een organisatie worden besproken.
, Processchema
Een swim lane is een schematische weergave van bedrijfsprocessen waarin de actoren per
kolom of rij weergeven worden. Hierin wordt zichtbaar wanneer goederen of financiële
middelen van de ene actor naar de andere actor gaan. Dit zijn risicovolle momenten omdat
daar de kan bestaat dat deze producten op een onrechtmatige manier verloren gaan,
bijvoorbeeld door diefstal of omdat er te weinig wordt afgerekend in een winkel.
De symbolen geven het volgende aan:
Begin- en Keuzemo
Processen ment
eindpunt
Administratieve organisatie
Een aspect van ongestoorde bedrijfsvoering is gelegen in de omzetting van geld en goederen
en daarom is beheersing ervan belangrijk. Omdat het beheersen van risico’s behoort tot het
domein van de veiligheidskundige, zal deze kennis dienen te hebben van de risico’s die
samenhangen met de aardenkringloop. Het gaat hier het in beeld brengen weke
maatregelen geschikt zijn om de risico’s te beperken.
AO: interne beheersing
Beheersing binnen een organisatie bestaat uit het opstellen van een verwachting,
bijvoorbeeld over de omvang van de productie in een bepaalde periode, het meten van de
resultaten van de uitvoering, het evalueren van de werkelijkheid en het bijsturen op basis
van de geconstateerde verschillen. Elementen hiervan zijn: filosofie en werkwijze van het
management, de betrokkenheid van de met governance belaste personen, de
organisatiestructuur en de toewijzing van bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Een
bedrijfsrisico is een risico dat voorkomt uit significante voorwaarden, gebeurtenissen,
omstandigheden, handelingen of het achterwege laten van handelingen die een nadelig
effect kunnen hebben op de mogelijkheid van de entiteit om haar doelstellingen te bereiken
en haar strategieën uit te voeren, of dat voorkomt uit het vaststellen van ongepaste
doelstellingen en strategieën. De risicobeoordeling heeft betrekking om zowel de organisatie
als de omgeving. Bij interne beheersingsmaatregelen is het van belang welke
controlemechanismen door het management zijn ingevoerd om ervoor te zorgen dat het
management zich houdt op de activiteiten die de medewerkers en andere binnen de
organisatie uitvoeren. Daarnaast is het relevant om vast te stellen hoe het management
reageert als er afwijkingen optreden.
AO: interne controle
Interne controle is een onderdeel van interne beheersing en bestaat uit controle op de
activiteiten die door of namens de leiding worden uitgevoerd. Door maatregelen zorg je
ervoor dat informatie binnen een bedrijf aan de kwaliteitseisen voldoet en betrouwbaar is.
Er zijn verschillende maatregelen voor interne controle: Functiescheiding, het vastleggen van
processen en procedure en het gebruik van controle-instrumenten.
Er zijn overeenkomsten en verschillen tussen de account en de veiligheidskundige. De
risico’s die fysieke schade opleveren worden inhoudelijk niet door een accountant
Basisboek veiligheid en Economie
Hoofdstuk 7
7.1 Bedrijfscontinuïteit
Bedrijfscontinuïteit is het onderkennen van de belangrijkste bedrijfsprocessen, het
onderkennen van de risico’s die de voortgang van die processen kunnen bedreigen, en het
nemen van maatregelen die een effectief en efficiënt antwoord op deze bedreigingen zijn.
Business-continuïteitsplanning is een proces waarin noodzakelijke stappen ondernomen
worden om het effect van mogelijke verliezen te onderkennen. Hierna moeten de
strategieën en plannen worden opgesteld. Als managers business-continuïteitsplanning niet
ondersteunen, is het doorvoeren van awareness, bewustwording, op het gebied van
continuïteit en veiligheid onmogelijk.
7.2 transformatieproces
Om verschillende bedrijfsprocessen in
samenhang te zien gebruiken we het
transformatieproces, deze ziet er als
volgt uit -->
De volgende aspecten zijn van belang:
Vergunning
Imago
Personeel
Financiën
Informatie
Aspect ‘vergunningen’
Afhankelijk van de aard van de benodigde vergunning zal het ontbreken ervan invloed
hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering. Consequenties kunnen in beeld worden
gebracht door het risico van het aspect ‘vergunning’ verder in kaart te brengen en te
kwantificeren.
Aspect ‘imago’
Imago heeft betrekking op ‘de goede naam’, maar in veiligheidstermen heeft imago ook
betrekking op risico’s als vergiftiging, afpersing en rectificaties in media. Dat betekent
bijvoorbeeld dat vanuit de risicoanalyse traceerbaarheid van goederen een grote rol speelt,
met alle daarmee samenhangede kosten. Bij indirecte kosten speelt dit een grote rol. Imago
schade leidt indirect tot hogere kosten en lagere omzet.
Aspect ‘personeel’
Personeel is weer op te splitsen in deelprocessen:
Werven
Screenen
Aanstellen
Opleiden
Belonen
Ontslaan
,De invloed van de deelprocessen op het totale bedrijfsproces hang af van de aard en
omvang van het bedrijf en de fase waarin de organisatie zich bevindt. Stafafdeling personeel
en organisatie speelt een grote rol rond personeel. Zij houden zich bezig met het opstellen
van procedures rond het werven, aannemen en opleiden van personeel. De manager is
verantwoordelijk voor de keuze, de afdeling personeel faciliteert. De effecten van de
maatregelen die de afdeling personeel en organisatie treft, zijn van directe invloed op de
productie. De verwevenheid moet inzichtelijk zijn om de effecten van een stagnerende
afdeling personeel en organisatie zichtbaar maken.
Aspect ‘financiën’
Stakeholders bij deze processen zijn leveranciers, klanten, banken financiers en personeel.
Een voorbeeld is het faillissement van klanten, waardoor de inkomende geldstroom
onderbroken wordt. Deelprocessen hebben betrekking op processen die inkomende en
uitgaande geldstromen regelen en daarmee op de beschikbaarheid van liquide middelen. Er
moet geld beschikbaar zijn om de activiteiten op te starten en te continueren. Incidenten
kunnen continuïteitsproblemen opleveren, omdat er een verplichting tot levering bestaat.
Maar er zijn ook terugbetalings- en schadevergoedingsverplichtingen. Als door faillissement
hier niet meer aan kan worden voldaan, zitten daar grote risico’s aan vast voor de klant,
omdat deze een nieuwe leverancier moet zoeken en de vooruitbetalingen niet terug wordt
ontvangen.
Aspect ‘Informatie’
Informatie speelt een belangrijke rol binnen de bedrijfsprocessen, omdat aansturing van
processen zonder betrouwbare informatie onmogelijk is. Stuurinformatie is apart vernoemd
en daarmee wordt bedoeld: taken en verantwoordelijkheden. Ook kwaliteitsvoorschriften en
veiligheidsvoorschriften dienen bekend te zijn. Daarnaast is kennis van wet- en regelgeving
van belang zodat de organisatie daaraan kan voldoen, ook wel governance
7.3 bedrijfsprocessen
Bedrijfsprocessen vormen de basis
voor het transformatieproces.
Door het uitvoeren van dit
transformatieproces ontstaat een
waardekringloop, waarbij geld- en
goederenstromen ontstaan.
Porter spreekt van een value
Chain. Hierbij wordt onderscheidt
gemaakt tussen primaire
activiteiten die we in het
transformatieproces terugzien en
de ondersteunende activiteiten.
Als wij bedrijfsprocessen
inzichtelijk maken dan kunnen we
ook nagaan waar de mogelijk verstoringen kunnen voorkomen. Op die manier kunnen
gevaren en risico’s in beeld worden gebracht en kunnen deze met andere betrokkenen
binnen een organisatie worden besproken.
, Processchema
Een swim lane is een schematische weergave van bedrijfsprocessen waarin de actoren per
kolom of rij weergeven worden. Hierin wordt zichtbaar wanneer goederen of financiële
middelen van de ene actor naar de andere actor gaan. Dit zijn risicovolle momenten omdat
daar de kan bestaat dat deze producten op een onrechtmatige manier verloren gaan,
bijvoorbeeld door diefstal of omdat er te weinig wordt afgerekend in een winkel.
De symbolen geven het volgende aan:
Begin- en Keuzemo
Processen ment
eindpunt
Administratieve organisatie
Een aspect van ongestoorde bedrijfsvoering is gelegen in de omzetting van geld en goederen
en daarom is beheersing ervan belangrijk. Omdat het beheersen van risico’s behoort tot het
domein van de veiligheidskundige, zal deze kennis dienen te hebben van de risico’s die
samenhangen met de aardenkringloop. Het gaat hier het in beeld brengen weke
maatregelen geschikt zijn om de risico’s te beperken.
AO: interne beheersing
Beheersing binnen een organisatie bestaat uit het opstellen van een verwachting,
bijvoorbeeld over de omvang van de productie in een bepaalde periode, het meten van de
resultaten van de uitvoering, het evalueren van de werkelijkheid en het bijsturen op basis
van de geconstateerde verschillen. Elementen hiervan zijn: filosofie en werkwijze van het
management, de betrokkenheid van de met governance belaste personen, de
organisatiestructuur en de toewijzing van bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Een
bedrijfsrisico is een risico dat voorkomt uit significante voorwaarden, gebeurtenissen,
omstandigheden, handelingen of het achterwege laten van handelingen die een nadelig
effect kunnen hebben op de mogelijkheid van de entiteit om haar doelstellingen te bereiken
en haar strategieën uit te voeren, of dat voorkomt uit het vaststellen van ongepaste
doelstellingen en strategieën. De risicobeoordeling heeft betrekking om zowel de organisatie
als de omgeving. Bij interne beheersingsmaatregelen is het van belang welke
controlemechanismen door het management zijn ingevoerd om ervoor te zorgen dat het
management zich houdt op de activiteiten die de medewerkers en andere binnen de
organisatie uitvoeren. Daarnaast is het relevant om vast te stellen hoe het management
reageert als er afwijkingen optreden.
AO: interne controle
Interne controle is een onderdeel van interne beheersing en bestaat uit controle op de
activiteiten die door of namens de leiding worden uitgevoerd. Door maatregelen zorg je
ervoor dat informatie binnen een bedrijf aan de kwaliteitseisen voldoet en betrouwbaar is.
Er zijn verschillende maatregelen voor interne controle: Functiescheiding, het vastleggen van
processen en procedure en het gebruik van controle-instrumenten.
Er zijn overeenkomsten en verschillen tussen de account en de veiligheidskundige. De
risico’s die fysieke schade opleveren worden inhoudelijk niet door een accountant
