Doelstellingen
De student beschrijft een veiligheidsmanagementsysteem volgens ISO 45001 zodanig dat
beleid kan worden vastgesteld, geëvalueerd en bijgesteld en daarbij kritische succesfactoren
vaststellen.
- de 6 kernelementen en -eisen
- integraal Systeem :HLS
- de kritische succesfactoren
Praktijkgids Arbeidsveiligheid
Beleid- veiligheid en gezondheidsmanagement
VGM- veiligheid, gezondheid en milieu
Een managementsysteem (zorgsysteem) is een hulpmiddel om op een systematische en
gestructureerde manier de doelen van eenbedrijf of organisatie te verwezenlijken. Veel bedrijven
werken met 1 managementsysteem waarin verschillende thema’s zijn opgenomen: geïntegreerd
managementsysteem. De integratie vindt met name plaats op het uitvoerende niveau: in een
werkvoorschrift worden kwaliteits-, milieu- en veiligheidsaspecten gecombineerd.
De international Standard Organization (ISO) werkt aan een integratie van managementsystemen:
High Level Structure (HLS) wordt gepubliceerd. Hier zijn kernelementen en -eisen opgenomen.
Aan deze kern kunnen verschillende normen en richtlijnen worden opgehangen. ISO 9001
(kwaliteit), ISO 14001 (milieu) en ISO 54001 (arbeidsomstandigheden)
Het biedt een onderneming die voor het eerst het systeem gaat gebruiken houvast en
uniformiteit. Het werken er mee verzekert voortdurend aandacht en bezig met doelen , waar
specifiek aandacht anders snel sneuvelt in de dagelijkse drukte. Belangrijke aanleiding om het te
gebruiken is dat het dwingt om te kiezen tussen wat belangrijk is en dat wat aan het vrije spel der
krachten kan worden overgelaten.
Uitbouw naar risicomanagement en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)
Als een onderneming langer werkt met een managementsysteem neemt de flexibiliteit toe en er
wordt een groter beroep gedaan op de kwaliteit van de medewerkers. Het blijft een hulpmiddel
om te waken over dat de echte doelen voorop blijven staan.
De doelen die worden nagestreefd met een managementsysteem kunnen betrekking hebben op
kwaliteit van geleverde producten of diensten, maar ook op arbeidsomstandigheden,
milieuprestaties, personeel, voedselveiligheid of financiën. Risicomanagement (31000) is door de
ISO-organisatie ook als kernelement in HLS opgenomen.
Integratie van managementsystemen - de High Level Structure (HLS)
Door de invoering van de High Level Structure (HLS) vindt integratie van meerdere
managementsystemen automatisch plaats. Binnen HLS zijn de kernelementen en -eisen
opgenomen, die de kern vormen voor alle generieke en specifieke managementsystemen en van
de generieke en specifieke richtlijnen (bijv ISO 31000)
De generieke managementsystemen 9001, 14001 en 54001 zijn nomen waartegen een organisatie
zich kan certificeren, heft bedrijf kan aantonen dat zij aan alle eisen voldoen.
,Binnen de HLS komen als kerneisen van corporate governance (bestuur) de volgende onderdelen
voor:
- Leiderschap
- Risicomanagement
- Complaince-management
- Verbetermanagement
- Boring en aantoonbaarheid
Voordelen Integratie
Verbeteren van de synergie en de inzichtelijkheid, eenduidige aanpak
Bevorderen van het gebruikersgemak in de uitvoering
Besparen van kosten
Obstakels integratie
Een faseverschil in de ontwikkeling van de individuele zorgsystemen.
De overheidsbemoeienis bij milieu, arbeidsomstandigheden en BRZO door wet-en
regelgeving
De betrokkenheid van verschillende deskundige zoals arbodienst, milieudienst
Invoering en ontwikkeling
Procesmanagement
Het managementsysteem wordt bij voorkeur ontworpen op basis van:
De processen in de organisatie
De diverse functies binnen die processen
Het primaire proces is het proces dat het bestaansrecht van een organisatie vormt. Naast het
primaire proces zijn er ook ondersteunende (administratieve afdeling) en sturende (doelen
stellen) processen aanwezig. Het is van belang om het managementsysteem op te bouwen rond
deze processen.
Managementsystemen in organisaties met professionals
Van complexe organisaties met eenvoudige functies eenvoudige organisaties met complexe
functies. Dergelijke complexe functies worden vervuld door professionals (kenniswerkers). Het
managementsysteem moet meegroeien met deze ontwikkeling en deze bij voorkeur stimuleren.
Bij kenniswerkers worden in toenemende mate alleen het resultaat, benodigde competenties en
ervaring en de noodzakelijke coördinatie-mechanismen vastgelegd, hierdoor krijgen ze meer
vrijheid en grote verantwoordelijkheid voor het resultaat.
Zo is voor het hebben en ontwikkelen van de juiste competenties competentiemanagement een
noodzakelijke functie binnen de onderneming
Ontwikkelingsfasen van managementsystemen
Het doorlopen van een fase kan enkele jaren duren. De ontwikkelingsfasen zijn:
1. De organisatie kiest ervoor een managementsysteem te hanteren. Vaak wordt hier een
externe adviseur ingehuurd.
2. Houden zich nog erg vast aan de normen. Er wordt een start gemaakt met het
systematisch beoordelen en verbeteren van de eigen prestaties.
3. Managementsysteem ‘herontwerpen’ en volledig afgestemd op het eigen proces. Beleid
en doel- en taakstellingen opnieuw vastgesteld. Accent ligt op zelf keuzes maken.
4. Keuze wordt gemaakt om het werkingsgebied van het managementsysteem (verder) te
verbreden. Fase 3 en 4 kunnen worden omgewisseld.
5. Uitbreiden tot alle aandachtsgebieden en daarbij het management van haar processen
hierop af te stemmen
, Gedurende het doorlopen van de fasen verschuift het accent van reactief via preventief naar
proactief.
Het managementsysteem kan zich ontwikkelen tot een natuurlijk deel van de organisatie.
Ontwikkeling van veiligheidssystemen naar pro-activiteit
Bij pro-activiteit zijn de processen in het managementsysteem zodanig ingericht dat de
organisatie effectief voorbereid is op ontwikkelingen en veranderingen in de markt en in de
technologie. Voor alle hoogontwikkelde managementsystemen geldt dat voor een goede werking
meer nodig is dan alleen implementatie van het systeem. Voor een ontwikkeling naar pro-
activiteit zijn aanvullend de volgende aspecten van belang.
Voortdurend zichtbare betrokkenheid van de hoogste leidinggevende en zichtbare
aanwezigheid en betrokkenheid van personen bij de
problemen op de werkvloer
Aandacht voor de belangen van alle bij de organisatie
betrokken partijen.
Verbetering van cultuur en houding/gedrag, Slechts in
een bedrijfscultuur die medewerkers veel
mogelijkheden tot opleiding en ontplooiing biedt, een
ruime ‘span of control’ toekent en consequent bezig is
met verbetering en vernieuwing kan echte pro-activiteit
worden ontwikkeld.
Verbeteren binnen managementsystemen
Binnen een managementsysteem worden drie sturingsniveaus onderscheiden: beleid, beheersing
en uitvoering. Op ieder niveau is er sprake van een regelkring (PDCA).
Naast het hanteren van deze cyclus wordt ook voortdurend verbetering nagestreefd. Voor
voortdurend verbetering is het noodzakelijk aan de volgende voorwaarden te voldoen:
Zichtbaar commitment van en vertrouwen in de leiding van het bedrijf en actieve
betrokkenheid van de mederwerkers.
Een lerende organisatie en een flexibele bedrijfscultuur (open staan voor
verbeteringen en kritisch naar eigen processen kijken.)
Naast de PDCA wordt ook de IMWR- cirkel gebruikt om daarmee de hierboven genoemde
aspecten te benadrukken (inspireren, Mobiliseren, Waarderen, Reflecteren)
Omgeving van de organisatie
De issues en risico’s
Bij de opzet van het V&G-MS zijn daarom de volgende aspecten van belang:
Wat is het type organisatie en wat zijn de belangrijkste arbeid gerelateerde gevaren en
risico’s?
Welke eisen stellen opdrachtgevers en hoe en wie houdt er toezicht?
Welke inventarisaties zijn in de branche beschikbaar? (bijv arbocatalogus)
Welke informatie is beschikbaar over het veiligheidsniveau, het ziekteverzuim en
eventuele beroepsziekten?
Eisen en verwachtingen van belanghebbenden
Welke eisen en verwachtingen de belanghebbende hebben, bepaald in hoge mate de wijze
waarop het werk is georganiseerd. Bij de opzet en implementatie van het managementsysteem
zijn daarom de volgende aspecten van belang:
De organisatie kan ook opdrachtgevers hebben, die eisen kunnen stellen aan het V&G-
management, zeker als de organisatie werkt binnen de organisatie van de opdrachtgever.
De student beschrijft een veiligheidsmanagementsysteem volgens ISO 45001 zodanig dat
beleid kan worden vastgesteld, geëvalueerd en bijgesteld en daarbij kritische succesfactoren
vaststellen.
- de 6 kernelementen en -eisen
- integraal Systeem :HLS
- de kritische succesfactoren
Praktijkgids Arbeidsveiligheid
Beleid- veiligheid en gezondheidsmanagement
VGM- veiligheid, gezondheid en milieu
Een managementsysteem (zorgsysteem) is een hulpmiddel om op een systematische en
gestructureerde manier de doelen van eenbedrijf of organisatie te verwezenlijken. Veel bedrijven
werken met 1 managementsysteem waarin verschillende thema’s zijn opgenomen: geïntegreerd
managementsysteem. De integratie vindt met name plaats op het uitvoerende niveau: in een
werkvoorschrift worden kwaliteits-, milieu- en veiligheidsaspecten gecombineerd.
De international Standard Organization (ISO) werkt aan een integratie van managementsystemen:
High Level Structure (HLS) wordt gepubliceerd. Hier zijn kernelementen en -eisen opgenomen.
Aan deze kern kunnen verschillende normen en richtlijnen worden opgehangen. ISO 9001
(kwaliteit), ISO 14001 (milieu) en ISO 54001 (arbeidsomstandigheden)
Het biedt een onderneming die voor het eerst het systeem gaat gebruiken houvast en
uniformiteit. Het werken er mee verzekert voortdurend aandacht en bezig met doelen , waar
specifiek aandacht anders snel sneuvelt in de dagelijkse drukte. Belangrijke aanleiding om het te
gebruiken is dat het dwingt om te kiezen tussen wat belangrijk is en dat wat aan het vrije spel der
krachten kan worden overgelaten.
Uitbouw naar risicomanagement en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)
Als een onderneming langer werkt met een managementsysteem neemt de flexibiliteit toe en er
wordt een groter beroep gedaan op de kwaliteit van de medewerkers. Het blijft een hulpmiddel
om te waken over dat de echte doelen voorop blijven staan.
De doelen die worden nagestreefd met een managementsysteem kunnen betrekking hebben op
kwaliteit van geleverde producten of diensten, maar ook op arbeidsomstandigheden,
milieuprestaties, personeel, voedselveiligheid of financiën. Risicomanagement (31000) is door de
ISO-organisatie ook als kernelement in HLS opgenomen.
Integratie van managementsystemen - de High Level Structure (HLS)
Door de invoering van de High Level Structure (HLS) vindt integratie van meerdere
managementsystemen automatisch plaats. Binnen HLS zijn de kernelementen en -eisen
opgenomen, die de kern vormen voor alle generieke en specifieke managementsystemen en van
de generieke en specifieke richtlijnen (bijv ISO 31000)
De generieke managementsystemen 9001, 14001 en 54001 zijn nomen waartegen een organisatie
zich kan certificeren, heft bedrijf kan aantonen dat zij aan alle eisen voldoen.
,Binnen de HLS komen als kerneisen van corporate governance (bestuur) de volgende onderdelen
voor:
- Leiderschap
- Risicomanagement
- Complaince-management
- Verbetermanagement
- Boring en aantoonbaarheid
Voordelen Integratie
Verbeteren van de synergie en de inzichtelijkheid, eenduidige aanpak
Bevorderen van het gebruikersgemak in de uitvoering
Besparen van kosten
Obstakels integratie
Een faseverschil in de ontwikkeling van de individuele zorgsystemen.
De overheidsbemoeienis bij milieu, arbeidsomstandigheden en BRZO door wet-en
regelgeving
De betrokkenheid van verschillende deskundige zoals arbodienst, milieudienst
Invoering en ontwikkeling
Procesmanagement
Het managementsysteem wordt bij voorkeur ontworpen op basis van:
De processen in de organisatie
De diverse functies binnen die processen
Het primaire proces is het proces dat het bestaansrecht van een organisatie vormt. Naast het
primaire proces zijn er ook ondersteunende (administratieve afdeling) en sturende (doelen
stellen) processen aanwezig. Het is van belang om het managementsysteem op te bouwen rond
deze processen.
Managementsystemen in organisaties met professionals
Van complexe organisaties met eenvoudige functies eenvoudige organisaties met complexe
functies. Dergelijke complexe functies worden vervuld door professionals (kenniswerkers). Het
managementsysteem moet meegroeien met deze ontwikkeling en deze bij voorkeur stimuleren.
Bij kenniswerkers worden in toenemende mate alleen het resultaat, benodigde competenties en
ervaring en de noodzakelijke coördinatie-mechanismen vastgelegd, hierdoor krijgen ze meer
vrijheid en grote verantwoordelijkheid voor het resultaat.
Zo is voor het hebben en ontwikkelen van de juiste competenties competentiemanagement een
noodzakelijke functie binnen de onderneming
Ontwikkelingsfasen van managementsystemen
Het doorlopen van een fase kan enkele jaren duren. De ontwikkelingsfasen zijn:
1. De organisatie kiest ervoor een managementsysteem te hanteren. Vaak wordt hier een
externe adviseur ingehuurd.
2. Houden zich nog erg vast aan de normen. Er wordt een start gemaakt met het
systematisch beoordelen en verbeteren van de eigen prestaties.
3. Managementsysteem ‘herontwerpen’ en volledig afgestemd op het eigen proces. Beleid
en doel- en taakstellingen opnieuw vastgesteld. Accent ligt op zelf keuzes maken.
4. Keuze wordt gemaakt om het werkingsgebied van het managementsysteem (verder) te
verbreden. Fase 3 en 4 kunnen worden omgewisseld.
5. Uitbreiden tot alle aandachtsgebieden en daarbij het management van haar processen
hierop af te stemmen
, Gedurende het doorlopen van de fasen verschuift het accent van reactief via preventief naar
proactief.
Het managementsysteem kan zich ontwikkelen tot een natuurlijk deel van de organisatie.
Ontwikkeling van veiligheidssystemen naar pro-activiteit
Bij pro-activiteit zijn de processen in het managementsysteem zodanig ingericht dat de
organisatie effectief voorbereid is op ontwikkelingen en veranderingen in de markt en in de
technologie. Voor alle hoogontwikkelde managementsystemen geldt dat voor een goede werking
meer nodig is dan alleen implementatie van het systeem. Voor een ontwikkeling naar pro-
activiteit zijn aanvullend de volgende aspecten van belang.
Voortdurend zichtbare betrokkenheid van de hoogste leidinggevende en zichtbare
aanwezigheid en betrokkenheid van personen bij de
problemen op de werkvloer
Aandacht voor de belangen van alle bij de organisatie
betrokken partijen.
Verbetering van cultuur en houding/gedrag, Slechts in
een bedrijfscultuur die medewerkers veel
mogelijkheden tot opleiding en ontplooiing biedt, een
ruime ‘span of control’ toekent en consequent bezig is
met verbetering en vernieuwing kan echte pro-activiteit
worden ontwikkeld.
Verbeteren binnen managementsystemen
Binnen een managementsysteem worden drie sturingsniveaus onderscheiden: beleid, beheersing
en uitvoering. Op ieder niveau is er sprake van een regelkring (PDCA).
Naast het hanteren van deze cyclus wordt ook voortdurend verbetering nagestreefd. Voor
voortdurend verbetering is het noodzakelijk aan de volgende voorwaarden te voldoen:
Zichtbaar commitment van en vertrouwen in de leiding van het bedrijf en actieve
betrokkenheid van de mederwerkers.
Een lerende organisatie en een flexibele bedrijfscultuur (open staan voor
verbeteringen en kritisch naar eigen processen kijken.)
Naast de PDCA wordt ook de IMWR- cirkel gebruikt om daarmee de hierboven genoemde
aspecten te benadrukken (inspireren, Mobiliseren, Waarderen, Reflecteren)
Omgeving van de organisatie
De issues en risico’s
Bij de opzet van het V&G-MS zijn daarom de volgende aspecten van belang:
Wat is het type organisatie en wat zijn de belangrijkste arbeid gerelateerde gevaren en
risico’s?
Welke eisen stellen opdrachtgevers en hoe en wie houdt er toezicht?
Welke inventarisaties zijn in de branche beschikbaar? (bijv arbocatalogus)
Welke informatie is beschikbaar over het veiligheidsniveau, het ziekteverzuim en
eventuele beroepsziekten?
Eisen en verwachtingen van belanghebbenden
Welke eisen en verwachtingen de belanghebbende hebben, bepaald in hoge mate de wijze
waarop het werk is georganiseerd. Bij de opzet en implementatie van het managementsysteem
zijn daarom de volgende aspecten van belang:
De organisatie kan ook opdrachtgevers hebben, die eisen kunnen stellen aan het V&G-
management, zeker als de organisatie werkt binnen de organisatie van de opdrachtgever.
