Hoofdstuk 9: Bloedsomloop
9.1 Hart en bloedsomloop
Insecten hebben open bloedsomloop met een groot bloedvat aan de rugzijde. Dit bloedvat (hartbuis) heeft
een aantal gespierde delen (hartkamers). Die kamers pompen bloed, dat geen bloedcellen heeft, naar kop
toe. Vanaf kop gaat bloed door lichaamsholte en omspoelt het organen en weefsels. Door ritmisch bewegen
hartkamers ontstaat er pomp- en zuigbeweging die bloed wegpompt en weer aanzuigt via openingetjes in
hartbuis. O2-transport gaat niet via bloed, maar via tracheeën.
Gesloten bloedsomloop = bloed komt niet buiten bloedvaten.
Enkelvoudige bloedsomloop = bloed stroomt per omloop maar een keer door het hart.
Dubbele bloedsomloop = per omloop stroomt bloed twee keer door hart. Grote + kleine bloedsomloop.
Kleine bloedsomloop = route van hart - longen - hart.
Grote bloedsomloop = route van hart - organen (behalve longen) - hart.
Slagader = bloedvat waardoor bloed van hart wegstroomt. Bloeddruk in slagaders is hoog, wanden zijn dik,
stevig en elastisch.
Aders = bloedvat dat bloed terugvoert naar hart. Poortader = ader waardoor bloed van darmen naar lever
stroomt.
Haarvat = allerkleinste bloedvaatje in organen. Wand van haarvaten is dun zodat uitwisseling van stoffen
tussen bloed en weefsel kan optreden.
Boezem = afdeling van hart, die het bloed in een hartkamer stuwt.
Kamer = afdeling van hart, die het bloed in een slagader stuwt.
Hartslag kent drie fasen: Diastole = ontspanning hartspier.
1. Vullen kamers Systole = samentrekken hartspier.
2. Leegpersen kamers
3. Korte pauze
Hartkleppen = kleppen tussen boezem en kamer. Voorkomen terugstromen bloed naar boezem.
Als je met stethoscoop naar je hart luistert hoor je per hartslag twee tonen. Eerste toon ontstaat door
sluiten hartkleppen. Tweede toon door sluiten slagaderkleppen. Na tweede toon korte pauze.
In embryonale bloedsomloop spelen longen nog geen rol bij gaswisseling. Longhaarvaten geven weerstand
aan bloed. Omweg via longen kost onnodige energie. Ongeboren baby krijgt O 2 en voedingsstoffen via
navelstreng uit placenta. O2-rijke bloed uit navelstrengader mengt zich in lever en in onderste holle ader. In
rechterharthelft van embryo komt daardoor gemengd bloed met voldoende O 2 binnen.
Ovale venster = open verbinding tussen linker- en rechterboezem van het hart in foetale bloedsomloop.
Kleine en grote bloedsomloop zijn nog niet gescheiden. Foramen ovale sluit vlak na geboorte.
Ductus Botalli = verbinding tussen longslagader en aorta, van kleine naar grote bloedsomloop.
Na geboorte:
Bloedvaten tussen navelstrengader, holle ader en lever sluiten na afbinden navelstreng
Pasgeboren baby huilt: longen vullen zich met lucht en ontvouwen zich.
Druk in linkerharthelft stijgt boven die van rechterhartheld. Ovale venster sluit
Ductus Botalli sluit een paar dagen na geboorte
9.2 Bloeddruk
Bloeddruk = druk die bloed uitoefent op wand van een bloedvat. Ontstaat door samentrekken hartkamers.
9.1 Hart en bloedsomloop
Insecten hebben open bloedsomloop met een groot bloedvat aan de rugzijde. Dit bloedvat (hartbuis) heeft
een aantal gespierde delen (hartkamers). Die kamers pompen bloed, dat geen bloedcellen heeft, naar kop
toe. Vanaf kop gaat bloed door lichaamsholte en omspoelt het organen en weefsels. Door ritmisch bewegen
hartkamers ontstaat er pomp- en zuigbeweging die bloed wegpompt en weer aanzuigt via openingetjes in
hartbuis. O2-transport gaat niet via bloed, maar via tracheeën.
Gesloten bloedsomloop = bloed komt niet buiten bloedvaten.
Enkelvoudige bloedsomloop = bloed stroomt per omloop maar een keer door het hart.
Dubbele bloedsomloop = per omloop stroomt bloed twee keer door hart. Grote + kleine bloedsomloop.
Kleine bloedsomloop = route van hart - longen - hart.
Grote bloedsomloop = route van hart - organen (behalve longen) - hart.
Slagader = bloedvat waardoor bloed van hart wegstroomt. Bloeddruk in slagaders is hoog, wanden zijn dik,
stevig en elastisch.
Aders = bloedvat dat bloed terugvoert naar hart. Poortader = ader waardoor bloed van darmen naar lever
stroomt.
Haarvat = allerkleinste bloedvaatje in organen. Wand van haarvaten is dun zodat uitwisseling van stoffen
tussen bloed en weefsel kan optreden.
Boezem = afdeling van hart, die het bloed in een hartkamer stuwt.
Kamer = afdeling van hart, die het bloed in een slagader stuwt.
Hartslag kent drie fasen: Diastole = ontspanning hartspier.
1. Vullen kamers Systole = samentrekken hartspier.
2. Leegpersen kamers
3. Korte pauze
Hartkleppen = kleppen tussen boezem en kamer. Voorkomen terugstromen bloed naar boezem.
Als je met stethoscoop naar je hart luistert hoor je per hartslag twee tonen. Eerste toon ontstaat door
sluiten hartkleppen. Tweede toon door sluiten slagaderkleppen. Na tweede toon korte pauze.
In embryonale bloedsomloop spelen longen nog geen rol bij gaswisseling. Longhaarvaten geven weerstand
aan bloed. Omweg via longen kost onnodige energie. Ongeboren baby krijgt O 2 en voedingsstoffen via
navelstreng uit placenta. O2-rijke bloed uit navelstrengader mengt zich in lever en in onderste holle ader. In
rechterharthelft van embryo komt daardoor gemengd bloed met voldoende O 2 binnen.
Ovale venster = open verbinding tussen linker- en rechterboezem van het hart in foetale bloedsomloop.
Kleine en grote bloedsomloop zijn nog niet gescheiden. Foramen ovale sluit vlak na geboorte.
Ductus Botalli = verbinding tussen longslagader en aorta, van kleine naar grote bloedsomloop.
Na geboorte:
Bloedvaten tussen navelstrengader, holle ader en lever sluiten na afbinden navelstreng
Pasgeboren baby huilt: longen vullen zich met lucht en ontvouwen zich.
Druk in linkerharthelft stijgt boven die van rechterhartheld. Ovale venster sluit
Ductus Botalli sluit een paar dagen na geboorte
9.2 Bloeddruk
Bloeddruk = druk die bloed uitoefent op wand van een bloedvat. Ontstaat door samentrekken hartkamers.
