Filosofie – H3
3.1 – kennen en weten
Afwijkingen
- We vinden het niet gek als iemand een pak melk vergeet te kopen, maar wel als
iemand niet meer weet wat bv. Een pak melk is.
- De herkenning van een vertrouwd voorwerp of persoon (inclusief jezelf) blijkt een
uiterst ingewikkeld proces.
Homo sapiens (‘de wetende mens’)
- Ik kan slechts functioneren in onze op mensen afgestemde omgeving, voor zover ik
in staat ben tot deze omgeving door te dringen. Ik moet de dingen die ik tegenkom tot
op zekere hoogte kunnen kennen en herkennen, wil ik niet volkomen verloren
rondlopen.
Kunnen kennen – en wat is dat anders dan: kunnen herkennen – is een
basisvermogen. Geen mens kan zonder dit vermogen naar behoren
functioneren.
- Aristotels: ‘alle mensen streven van nature naar kennis’
- We moeten gevaren kunnen herkennen en de signalen die ons daarvoor
waarschuwen.
Kenleer
- Wat is kennis? Wat kunnen we eigenlijk weten? Wat betekent ‘weten’? hoe komt
kennis tot stand? Hoe komt herkenning tot stand? Of vergissing?
Dit zijn enkele vragen waarmee de kenleer of kennisleer zich bezighoudt.
De oudste definitiepoging
- Plato schrijft een dialoog over de vraag wat kennis inhoudt.
Theaetetus en Socrates voeren het dialoog. Socrates daagt Theaetetus uit om uit te
leggen wat datgene is waarin hij blijkbaar zo uitblinkt: kennis. Socrates neemt de
‘verloskundige’ rol op zich: hij zal door middel van vragen de ‘zwangere’ Theaetetus
helpen om het antwoord te ‘baren’ dat deze geleerde jongeling ongetwijfeld ergens in
zich draagt. Wat houdt kennis in? Theaetetus: kennis is waarneming, een zaak van
de zintuigen. Na het gesprek weten ze wat kennis niet is.
Het begin van het vervolg
- Het gesprek heeft aspecten van de kenniskwestie in kaar gebracht. Maar er is geen
definitief antwoord.
- Iedereen snakt naar wat kennis nou eigenlijk echt inhoudt.
Kunnen, kennen en weten
- Ik kan van alles van iemand weten doordat ik haar ken, maar ook, en soms zelfs
meer, zonder haar persoonlijk te kennen.
Het omgekeerde geldt niet: als ik van alles van haar weet, heb ik weliswaar
kennis van haar, maar ik ken haar daardoor nog niet. Iets weten over iemand
is niet hetzelfde als iemand kennen.
Beide houden kennis in, maar het gaat daarbij om verschillende soorten
kennis. We kunnen een onderheid maken:
1. Kennis van dingen of personen op basis van een directe bekendheid
of vertrouwdheid met deze dingen of personen
2. Kennis van feiten omtrent deze dingen of personen, al dan niet op
basis van directe bekendheid of vertrouwdheid
- Feitenkennis is te onderscheiden van de bekendheid: de eerste soort van kennis is
intussen deels overgedragen op de aandachtige lezer, de laatste niet. Bekendheid
3.1 – kennen en weten
Afwijkingen
- We vinden het niet gek als iemand een pak melk vergeet te kopen, maar wel als
iemand niet meer weet wat bv. Een pak melk is.
- De herkenning van een vertrouwd voorwerp of persoon (inclusief jezelf) blijkt een
uiterst ingewikkeld proces.
Homo sapiens (‘de wetende mens’)
- Ik kan slechts functioneren in onze op mensen afgestemde omgeving, voor zover ik
in staat ben tot deze omgeving door te dringen. Ik moet de dingen die ik tegenkom tot
op zekere hoogte kunnen kennen en herkennen, wil ik niet volkomen verloren
rondlopen.
Kunnen kennen – en wat is dat anders dan: kunnen herkennen – is een
basisvermogen. Geen mens kan zonder dit vermogen naar behoren
functioneren.
- Aristotels: ‘alle mensen streven van nature naar kennis’
- We moeten gevaren kunnen herkennen en de signalen die ons daarvoor
waarschuwen.
Kenleer
- Wat is kennis? Wat kunnen we eigenlijk weten? Wat betekent ‘weten’? hoe komt
kennis tot stand? Hoe komt herkenning tot stand? Of vergissing?
Dit zijn enkele vragen waarmee de kenleer of kennisleer zich bezighoudt.
De oudste definitiepoging
- Plato schrijft een dialoog over de vraag wat kennis inhoudt.
Theaetetus en Socrates voeren het dialoog. Socrates daagt Theaetetus uit om uit te
leggen wat datgene is waarin hij blijkbaar zo uitblinkt: kennis. Socrates neemt de
‘verloskundige’ rol op zich: hij zal door middel van vragen de ‘zwangere’ Theaetetus
helpen om het antwoord te ‘baren’ dat deze geleerde jongeling ongetwijfeld ergens in
zich draagt. Wat houdt kennis in? Theaetetus: kennis is waarneming, een zaak van
de zintuigen. Na het gesprek weten ze wat kennis niet is.
Het begin van het vervolg
- Het gesprek heeft aspecten van de kenniskwestie in kaar gebracht. Maar er is geen
definitief antwoord.
- Iedereen snakt naar wat kennis nou eigenlijk echt inhoudt.
Kunnen, kennen en weten
- Ik kan van alles van iemand weten doordat ik haar ken, maar ook, en soms zelfs
meer, zonder haar persoonlijk te kennen.
Het omgekeerde geldt niet: als ik van alles van haar weet, heb ik weliswaar
kennis van haar, maar ik ken haar daardoor nog niet. Iets weten over iemand
is niet hetzelfde als iemand kennen.
Beide houden kennis in, maar het gaat daarbij om verschillende soorten
kennis. We kunnen een onderheid maken:
1. Kennis van dingen of personen op basis van een directe bekendheid
of vertrouwdheid met deze dingen of personen
2. Kennis van feiten omtrent deze dingen of personen, al dan niet op
basis van directe bekendheid of vertrouwdheid
- Feitenkennis is te onderscheiden van de bekendheid: de eerste soort van kennis is
intussen deels overgedragen op de aandachtige lezer, de laatste niet. Bekendheid
