Blok 1. Geneesmiddelenkennis.
Belangrijke begrippen.
Indicaties: waarvoor het geneesmiddel gebruikt kan worden.
Voor welke aandoening(en) is het middel geschikt.
Dosering: hoeveel je van het geneesmiddel moet gebruiken.
Hoeveelheid medicijn die per 24u moet worden ingenomen of gebruikt
Bijwerkingen: waar je rekening mee moet houden wanneer je het geneesmiddel gebruikt. Soms kan
dit andere klachten veroorzaken. Er wordt ook bij een bepaalde bijwerking vermeldt hoe vaak dit
voorkomt.
Onbedoelde effect van het medicijn
Interacties: wanneer je het niet mag gebruiken of met welke medicatie het niet gecombineerd kan
worden.
Wisselwerkingen met andere medicijnen of voeding die het effect van het medicijn versterken of
verminderen.
Bijv een bepaald medicijn kan de werking verminderen bij de anticonceptiepil.
Lactatie: borstvoeding. Of je het kan gebruiken wanneer je borstvoeding geeft.
Contraindicatie: bij welke aandoening je een geneesmiddel niet mag gebruiken.
Aandoeningen waarbij het geneesmiddel niet of alleen onder voorwaarden veilig gebruikt kan
worden
Absolute contra-indicatie: middel mag niet gebruikt worden
Relatieve contra-indicatie: middel mag onder voorwaarden worden gebruikt
(voordelen/nadelen afwegen)
Overdosering: wat moet je doen bij overdosering, welke klachten krijg je dan.
Wanneer meer medicijn wordt gebruikt dan door de arts of in de bijsluiter is voorgeschreven.
Inname-adviezen: Advies over hoe een medicijn moet worden ingenomen, bijvoorbeeld in
de ochtend, staand, met water.
Placebo: Toedieningsvorm waar geen werkzame stof in zit.
Placebo-effect: positief effect door verwachting (verbetering klachten)
Nocebo-effect: negatief effect door verwachting (ervaring bijwerkingen)
Recept: Voorschrift voor een geneesmiddel van een voorschrijver.
Herhalingsrecept: recept voor een middel dat iemand eerder heeft gehad
Intolerantie: (allergische) overgevoeligheid voor een stof
Kruisovergevoeligheid: Vergrote kans op overgevoeligheid soortgelijke stof als iemand al allergisch
is voor een andere stof.
, Polymorbiditeit: Als iemand 2 of meer chronische of acute aandoeningen heeft
Polyfarmacie: Als iemand langere tijd 5 of meer medicijnen gebruikt.
Medicatiebeoordeling: Een periodieke controle van het medicijngebruik door de apotheker en
arts (samen) bij een patiënt met polyfarmacie.
Hoe ziet een bijsluiter eruit?
Een bijsluiter is hetzelfde als een farmacotherapeutischkompas, echter is dit geschreven zodat het
begrepen kan worden door een patiënt.
1. Wat is het middel en waarvoor wordt dit middel gebruikt?
2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?
3. Hoe gebruikt u dit middel?
4. Mogelijke bijwerkingen
5. Hoe bewaart u dit middel?
6. Inhoud van de verpakking en overige informatie
WAAR MOET HET GENEESMIDDEL WERKEN?
Lokaal:
Geneesmiddel toedienen direct op de plaats van werking
Je hebt dan minder dosering nodig.
Voordelen
minder kans op bijwerkingen elders in het lichaam
minder medicijn nodig
Sneller effect
Nadelen
Werkt dus (bijna) niet op andere plekken
Toediening kan lastiger zijn dan bijv. een tablet innemen
Cutaan = op de huid
Oppassen bij kinderen: huid van kinderen is beter doorlaatbaar
Inhalatie
Via de luchtpijp naar de longen (tracheaal) of neusholte (nasaal)
Via slijmvliezen
Mond (oromucosaal), oren (auriculair), ogen (oculair), vagina (vaginaal)
Systemisch
Via bloedsomloop naar plaats waar het moet werken
Inname via mond > maag > dunne darm
Belangrijke begrippen.
Indicaties: waarvoor het geneesmiddel gebruikt kan worden.
Voor welke aandoening(en) is het middel geschikt.
Dosering: hoeveel je van het geneesmiddel moet gebruiken.
Hoeveelheid medicijn die per 24u moet worden ingenomen of gebruikt
Bijwerkingen: waar je rekening mee moet houden wanneer je het geneesmiddel gebruikt. Soms kan
dit andere klachten veroorzaken. Er wordt ook bij een bepaalde bijwerking vermeldt hoe vaak dit
voorkomt.
Onbedoelde effect van het medicijn
Interacties: wanneer je het niet mag gebruiken of met welke medicatie het niet gecombineerd kan
worden.
Wisselwerkingen met andere medicijnen of voeding die het effect van het medicijn versterken of
verminderen.
Bijv een bepaald medicijn kan de werking verminderen bij de anticonceptiepil.
Lactatie: borstvoeding. Of je het kan gebruiken wanneer je borstvoeding geeft.
Contraindicatie: bij welke aandoening je een geneesmiddel niet mag gebruiken.
Aandoeningen waarbij het geneesmiddel niet of alleen onder voorwaarden veilig gebruikt kan
worden
Absolute contra-indicatie: middel mag niet gebruikt worden
Relatieve contra-indicatie: middel mag onder voorwaarden worden gebruikt
(voordelen/nadelen afwegen)
Overdosering: wat moet je doen bij overdosering, welke klachten krijg je dan.
Wanneer meer medicijn wordt gebruikt dan door de arts of in de bijsluiter is voorgeschreven.
Inname-adviezen: Advies over hoe een medicijn moet worden ingenomen, bijvoorbeeld in
de ochtend, staand, met water.
Placebo: Toedieningsvorm waar geen werkzame stof in zit.
Placebo-effect: positief effect door verwachting (verbetering klachten)
Nocebo-effect: negatief effect door verwachting (ervaring bijwerkingen)
Recept: Voorschrift voor een geneesmiddel van een voorschrijver.
Herhalingsrecept: recept voor een middel dat iemand eerder heeft gehad
Intolerantie: (allergische) overgevoeligheid voor een stof
Kruisovergevoeligheid: Vergrote kans op overgevoeligheid soortgelijke stof als iemand al allergisch
is voor een andere stof.
, Polymorbiditeit: Als iemand 2 of meer chronische of acute aandoeningen heeft
Polyfarmacie: Als iemand langere tijd 5 of meer medicijnen gebruikt.
Medicatiebeoordeling: Een periodieke controle van het medicijngebruik door de apotheker en
arts (samen) bij een patiënt met polyfarmacie.
Hoe ziet een bijsluiter eruit?
Een bijsluiter is hetzelfde als een farmacotherapeutischkompas, echter is dit geschreven zodat het
begrepen kan worden door een patiënt.
1. Wat is het middel en waarvoor wordt dit middel gebruikt?
2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?
3. Hoe gebruikt u dit middel?
4. Mogelijke bijwerkingen
5. Hoe bewaart u dit middel?
6. Inhoud van de verpakking en overige informatie
WAAR MOET HET GENEESMIDDEL WERKEN?
Lokaal:
Geneesmiddel toedienen direct op de plaats van werking
Je hebt dan minder dosering nodig.
Voordelen
minder kans op bijwerkingen elders in het lichaam
minder medicijn nodig
Sneller effect
Nadelen
Werkt dus (bijna) niet op andere plekken
Toediening kan lastiger zijn dan bijv. een tablet innemen
Cutaan = op de huid
Oppassen bij kinderen: huid van kinderen is beter doorlaatbaar
Inhalatie
Via de luchtpijp naar de longen (tracheaal) of neusholte (nasaal)
Via slijmvliezen
Mond (oromucosaal), oren (auriculair), ogen (oculair), vagina (vaginaal)
Systemisch
Via bloedsomloop naar plaats waar het moet werken
Inname via mond > maag > dunne darm
