Orthopedagogiek: theorieën &
modellen
Samenvatti ng Pedagogische Wetenschappen – Jaar 2
, 2
Inhoudsopgave
College 1: introductie & omgaan met risico’s........................................................................................3
Reader hoofdstuk 1...........................................................................................................................3
Hoe risico’s beheersbaar maken?......................................................................................................4
Artikel Dishion et al. – when interventions harm...............................................................................5
College 2: theorieën voor pedagogisch handelen..................................................................................6
Reader hoofdstuk 2 – klassieke theorieën.........................................................................................6
Reader hoofdstuk 3 – ontwikkelingstheorieën..................................................................................9
Reader hoofdstuk 4 – kracht-georiënteerde theorieën...................................................................13
College 3: diagnostiek..........................................................................................................................14
Hoofdstuk 1 – psychodiagnostiek....................................................................................................14
Reader hoofdstuk 5; diagnostische modellen & processen.............................................................19
Artikel Borsboom - netwerkbenadering...........................................................................................21
College 4: diagnostische modellen......................................................................................................22
Hoofdstuk 2 – psychodiagnostiek....................................................................................................22
Hoofdstuk 3 – psychodiagnostiek....................................................................................................22
Hoofdstuk 4 – psychodiagnostiek....................................................................................................24
College 5: psychometrie & behandeling..............................................................................................25
Hoofdstuk 5 – psychodiagnostiek....................................................................................................25
Hoofdstuk 6 – psychodiagnostiek....................................................................................................25
Reader hoofdstuk 6.........................................................................................................................26
Reader hoofdstuk 7.........................................................................................................................27
Artikel Pameijer...............................................................................................................................28
College 6: maatschappelijke uitdagingen............................................................................................29
Reader hoofdstuk 8.........................................................................................................................29
Artikel wegwijzer.............................................................................................................................30
Tentamen
MC-tentamen – 40 vierkeuze vragen
6 hoorcolleges
, 3
College 1: introductie & omgaan met risico’s
Reader hoofdstuk 1
(Ortho)pedagogen/professionals in education/prof-ed. proberen het functioneren en de
ontwikkeling van het kind door en in de opvoeding en het onderwijs te verbeteren en te
optimaliseren. streven naar gezondheid = volgens de WHO een staat van complete fysieke, mentale
en sociale welzijn en niet meer enkel de afwezigheid van een ziekte.
Dit zijn vrij normatieve begrippen (wat is optimaal?) en kunnen variëren van alledaagse
opvoedingsvraagstukken tot complexe problemen.
Het doel van pedagogen is het direct en indirect veranderen van de leefomgeving
(opvoeding en onderwijs) van het kind.
Een cliënt is een kind of ouder persoon die cognitief en emotioneel functioneert alsof het
nog een kind is.
Ze handelen op basis van kennis over de pedagogische relatie, opvoedingsdoelen,
opvoedingswijzen en de pedagogische- en maatschappelijke context.
de norm van wat normaal/abnormaal is verschilt per land en tijd (maatschappij).
Een bepaalde aanpak kan met de tijd veranderen door bijv. nieuwe kennis en
inzichten.
de norm van wat normaal/abnormaal is verschilt per cultuur, groep. Elke cultuur
heeft zijn eigen tradities en ideeën over wat normaal en gezond is/sociale regels.
Vaak hangt dit samen met een religie. Orthopedagogen proberen de tradities of
normen van cliënten te aanvaarden, omdat bij afwijzing de kans groot is dat cliënten
niet zullen meewerken aan evidence-based interventies.
Elke groep/community heeft regels waar consensus over bestaat. Er kunnen
daardoor verschillen zijn tussen groepen over wat gezondheid is. Drie verschillende
consensus strategieën:
o groep: eigen kracht conferenties/family social network; groep of
gemeenschap lost eigen problemen op.
o pedagogen: gaan uit van wetgeving in combinatie met gewoontes en in
combinatie met haalbaarheid.
o experts: bepalen de standaard over wat gezondheid is/wetenschappelijk
bewijs/DSM/SDQ/richtlijn.
Pedagogisch werk is dus risicovol/uitdagend:
besluiten over wat goed en niet goed is.
onduidelijke situaties, gevoelens en conflicten die geduid moeten worden.
niet perfecte hulpmiddelen.
weerbarstige, niet-coöperatieve cliënten
afhankelijk van collega’s die soms een ander belang hebben.
verlangens over maatwerk.
veranderlijke situaties, klachten en oplossingen.
Competenties orthopedagoog (NVO):
orthopedagogisch handelen (veranderingsgericht/systemisch).
professionaliteit (ontwikkeling en bewuwstzijn).
communicatie (aansluiting).
samenwerking (collega’s, disciplines).
kennis en wetenschap (verantwoord).
maatschappelijk handelen.
organisatie.
modellen
Samenvatti ng Pedagogische Wetenschappen – Jaar 2
, 2
Inhoudsopgave
College 1: introductie & omgaan met risico’s........................................................................................3
Reader hoofdstuk 1...........................................................................................................................3
Hoe risico’s beheersbaar maken?......................................................................................................4
Artikel Dishion et al. – when interventions harm...............................................................................5
College 2: theorieën voor pedagogisch handelen..................................................................................6
Reader hoofdstuk 2 – klassieke theorieën.........................................................................................6
Reader hoofdstuk 3 – ontwikkelingstheorieën..................................................................................9
Reader hoofdstuk 4 – kracht-georiënteerde theorieën...................................................................13
College 3: diagnostiek..........................................................................................................................14
Hoofdstuk 1 – psychodiagnostiek....................................................................................................14
Reader hoofdstuk 5; diagnostische modellen & processen.............................................................19
Artikel Borsboom - netwerkbenadering...........................................................................................21
College 4: diagnostische modellen......................................................................................................22
Hoofdstuk 2 – psychodiagnostiek....................................................................................................22
Hoofdstuk 3 – psychodiagnostiek....................................................................................................22
Hoofdstuk 4 – psychodiagnostiek....................................................................................................24
College 5: psychometrie & behandeling..............................................................................................25
Hoofdstuk 5 – psychodiagnostiek....................................................................................................25
Hoofdstuk 6 – psychodiagnostiek....................................................................................................25
Reader hoofdstuk 6.........................................................................................................................26
Reader hoofdstuk 7.........................................................................................................................27
Artikel Pameijer...............................................................................................................................28
College 6: maatschappelijke uitdagingen............................................................................................29
Reader hoofdstuk 8.........................................................................................................................29
Artikel wegwijzer.............................................................................................................................30
Tentamen
MC-tentamen – 40 vierkeuze vragen
6 hoorcolleges
, 3
College 1: introductie & omgaan met risico’s
Reader hoofdstuk 1
(Ortho)pedagogen/professionals in education/prof-ed. proberen het functioneren en de
ontwikkeling van het kind door en in de opvoeding en het onderwijs te verbeteren en te
optimaliseren. streven naar gezondheid = volgens de WHO een staat van complete fysieke, mentale
en sociale welzijn en niet meer enkel de afwezigheid van een ziekte.
Dit zijn vrij normatieve begrippen (wat is optimaal?) en kunnen variëren van alledaagse
opvoedingsvraagstukken tot complexe problemen.
Het doel van pedagogen is het direct en indirect veranderen van de leefomgeving
(opvoeding en onderwijs) van het kind.
Een cliënt is een kind of ouder persoon die cognitief en emotioneel functioneert alsof het
nog een kind is.
Ze handelen op basis van kennis over de pedagogische relatie, opvoedingsdoelen,
opvoedingswijzen en de pedagogische- en maatschappelijke context.
de norm van wat normaal/abnormaal is verschilt per land en tijd (maatschappij).
Een bepaalde aanpak kan met de tijd veranderen door bijv. nieuwe kennis en
inzichten.
de norm van wat normaal/abnormaal is verschilt per cultuur, groep. Elke cultuur
heeft zijn eigen tradities en ideeën over wat normaal en gezond is/sociale regels.
Vaak hangt dit samen met een religie. Orthopedagogen proberen de tradities of
normen van cliënten te aanvaarden, omdat bij afwijzing de kans groot is dat cliënten
niet zullen meewerken aan evidence-based interventies.
Elke groep/community heeft regels waar consensus over bestaat. Er kunnen
daardoor verschillen zijn tussen groepen over wat gezondheid is. Drie verschillende
consensus strategieën:
o groep: eigen kracht conferenties/family social network; groep of
gemeenschap lost eigen problemen op.
o pedagogen: gaan uit van wetgeving in combinatie met gewoontes en in
combinatie met haalbaarheid.
o experts: bepalen de standaard over wat gezondheid is/wetenschappelijk
bewijs/DSM/SDQ/richtlijn.
Pedagogisch werk is dus risicovol/uitdagend:
besluiten over wat goed en niet goed is.
onduidelijke situaties, gevoelens en conflicten die geduid moeten worden.
niet perfecte hulpmiddelen.
weerbarstige, niet-coöperatieve cliënten
afhankelijk van collega’s die soms een ander belang hebben.
verlangens over maatwerk.
veranderlijke situaties, klachten en oplossingen.
Competenties orthopedagoog (NVO):
orthopedagogisch handelen (veranderingsgericht/systemisch).
professionaliteit (ontwikkeling en bewuwstzijn).
communicatie (aansluiting).
samenwerking (collega’s, disciplines).
kennis en wetenschap (verantwoord).
maatschappelijk handelen.
organisatie.
