Samenvatting economie LWEO lesbrief werk en werkloosheid 4 vwo

Economie leerdoelen hoofdstuk 1 t/m 5
- Hoofdstuk 1 Een verkenning van de arbeidsmarkt
De beroepsbevolking indelen in werknemers in loondienst, zelfstandigen met
en zonder personeel en werklozen.
● Beroepsbevolking = alle personen tussen de 15 jaar en de
pensioengerechtigde leeftijd die willen en kunnen werken. Zij bieden hun
arbeid (= alle mogelijke prestaties die een bijdrage leveren aan het
voortbrengen van producten) aan op de arbeidsmarkt
➔ Werknemers in loondienst = vast contract (contract voor onbepaalde
tijd), of tijdelijk / flexibel contract (contract voor bepaalde tijd), werken
werkzame voor een onderneming of niet-commerciële organisatie
beroepsbevolking
➔ Zelfstandigen met personeel (Zmp’ers)
➔ Zelfstandigen zonder personeel (Zzp’ers)
➔ Werklozen = de personen van 15 jaar tot de pensioenleeftijd zonder
werk, die tenminste 1 uur per week willen en kunnen werken en
daarvoor direct beschikbaar zijn.
Voordelen en nadelen benoemen van vaste en flexibele contracten voor de
werkgever en de werknemer.
Vaste Flexibele
contracten contracten
Voordelen Nadelen Voordelen Nadelen

Werkgevers De werknemer Ook als er Als er geen Het kan zijn
zal altijd op geen werk is werk is hoeft dat de
vaste tijden voor de de werkgever, werknemer
beschikbaar werknemer de werknemer een keer niet
zijn en dus moet de ook niet te beschikbaar is
kunnen werkgever betalen. als hij nodig is.
werken. deze toch
betalen.

Werknemers Er is zekerheid De werknemer De werknemer Er is geen
van een vast moet altijd hoeft niet altijd zekerheid van
inkomen. werken op de beschikbaar te een vast
afgesproken zijn. inkomen, en
tijden. vaste
werktijden.
De vraag op de arbeidsmarkt indelen in werkgelegenheid en vacatures.
● Vraag naar arbeid = alle particuliere bedrijven en overheden die mensen in
betaalde dienst hebben, of willen hebben, voor meer dan 1 uur per week
● werkgelegenheid
➔ Banen die door werknemers worden vervuld
➔ Banen die door zelfstandigen worden vervuld




1

, ● Vacatures = openstaande banen / arbeidsplaatsen waarvoor personeel wordt
gezocht
Benoemen door wie de vraag naar arbeid wordt uitgeoefend.
● Particuliere bedrijven
● Overheden
De begrippen krapte en ruimte toepassen op de arbeidsmarkt.
● Krappe arbeidsmarkt = de vraag naar arbeid is hoger of groeit harder dan het
aanbod van arbeid: hoog aantal vacatures, maar weinig werklozen / tekort
aan personeel
➔ lonen hebben de neiging te gaan stijgen
● Ruime arbeidsmarkt = het aanbod van arbeid is hoger of groeit harder dan de
vraag naar arbeid: weinig vacatures, maar veel werklozen
➔ lonen hebben de neiging te gaan dalen
De arbeidsmarkt indelen in deelmarkten per beroep en regio.
● Beroep = bijvoorbeeld markt voor docenten, markt voor accountants etc.
● Geografie = bijvoorbeeld arbeidsmarkt in de regio Breda, regio Randstad etc.
De arbeidsmarkt indelen in deelmarkten per functie.
● Lagere functies
● Midden functies
● Hogere functies
Het gelijktijdig bestaan van werkloosheid en vacatures verklaren.
● Als er vacatures openstaan, hoeft dit niet te betekenen dat dit precies
vacatures zijn voor de banen die geschikt zijn voor de werklozen (wat ze
kunnen, leuk vinden etc.), zo kunnen er dus vacatures maar ook werkloosheid
bestaan.
Uitleggen dat een stijging van de werkgelegenheid niet per se leidt tot een
daling van de werkloosheid.
● Het kan zo zijn dat de totale beroepsbevolking gestegen is.
Het verschil uitleggen tussen een concrete markt en een abstracte markt.
● Concrete markt = een tastbare, zichtbare plaats waar vragers en aanbieders
elkaar fysiek ontmoeten
➔ winkel, marktkraam, veiling, supermarkt
● Abstracte markt = een ontastbare, onzichtbare plaats waar vragers en
aanbieders elkaar niet fysiek ontmoeten
➔ valutamarkt, arbeidsmarkt, woningmarkt



- Hoofdstuk 2 Het aanbod van arbeid
Beschrijven door welke factoren de omvang en samenstelling van de
potentiële beroepsbevolking wordt beïnvloed.
● Potentiële beroepsbevolking = alle mensen tussen de 15 jaar en de
pensioenleeftijd, deze mensen zouden kunnen werken




2