Vermogensrecht
Inhoudsopgave
Les 1.............................................................................................................................................................. 1
Rechtshandeling, wilsontbreken, ontstaan:.................................................................................................... 1
Les 2.............................................................................................................................................................. 3
Wilsgebreken en inhoud overeenkomst:........................................................................................................ 3
Les 3.............................................................................................................................................................. 6
Nakoming van verbintenissen........................................................................................................................ 6
Les 4............................................................................................................................................................ 11
Onrechtmatige daad en schade.................................................................................................................... 11
Les 5............................................................................................................................................................ 14
Goederenrecht: begrippen........................................................................................................................... 14
Les 6............................................................................................................................................................ 19
Overdracht.................................................................................................................................................. 19
Les 1
Rechtshandeling, wilsontbreken, ontstaan:
Vermogensrecht: ‘alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan
juridische gevolgen verbonden zijn’
Tenietgaan van een verbintenis: als een verbintenis wordt nagekomen, houdt het op te
bestaan.
Overeenkomt = aanbod + aanvaarding (6:217, lid 1 BW).
Rechtshandelingen = wil + verklaring moet overeenstemmen. (3:33 BW)
• Verbintenis = iets wat je volgens het recht verplicht bent om te doen of laten.
• Prestatie = de verplichting tot doen of nalaten
• Prestatie moet op geld waardeerbaar zijn
Handelingsonbekwaam? (3:32 lid 2 BW)
• Minderjarigen (1:234 BW).
• Onder curatele gestelden (1:379 BW).
Rechtshandeling door handelingsonbekwame? vernietigbaar
,Wilsgebreken er is wel een verklaring, maar geen met de verklaring overeenstemmende
wil.
- Dwaling 6:228 BW
- Bedrog (opzettelijk! (vergeten is dus geen bedrog) 3:44 BW
- Bedreiging 3:44 BW
- Misbruik van omstandigheden 3:44 BW
• Wil en verklaring stemmen niet overeen
à Uitgangspunt: geen rechtshandeling (dus geen overeenkomst)
à Uitzondering: gerechtvaardigd vertrouwen (3:35 BW) er kan toch een
rechtshandeling tot stand komen als de tegenpartij niet hoefde te vermoede dat er
bij de verklaring sprake was van wilsontbreken. (Bladzijde 77 tot en met 79 voor
voorbeeld!).
Geestelijke stoornis (3:34 BW) (er kan worden beroepen op 3:35 BW).
Geestesvermogen tijdelijk of blijven gestoord.
Rechtsvermoeden ter bescherming geestelijk gestoorde.
Strijd met de wet, openbare orde of goede zeden (artikel 3:40 BW)
Lid 1: “Een rechtshandeling die door inhoud of strekking in strijd is met de goede zeden of de
openbare orde, is nietig.”
Lid 2: “Strijd met een dwingende wetsbepaling leidt tot nietigheid van de rechtshandeling,
doch…..”
Op vernietigbaarheid (bedreiging, bedrog, misbruik van omstandigheden) moet dus een
beroep worden gedaan, nietigheid (handelingsonbekwaam en in strijd met openbare orde)
bestaat vanwege rechtswege.
Haviltex-arrest (HR 13 maart 1981, NJ 1981, 635) (Bladzijde 143/144).
• Haviltex kocht snijmachine van Ermes
• In overeenkomst afspraak dat machine na een jaar mocht worden teruggegeven
bepaald bedrag retour
• Probleem in overeenkomst: mocht Haviltex de machine ook zonder goede reden
teruggeven?
Rb + hof: gaan uit van letterlijke tekst (er is niet bepaald dat alleen met goede reden mag
worden teruggegeven).
HR: zuiver taalkundige uitleg is niet beslissend. ‘Voor de beantwoording van die vraag komt
het immers aan op de zin die pp. in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs
aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van
elkaar mochten verwachten. Daarbij kan mede van belang zijn tot welke maatschappelijke
kringen pp. behoren en welke rechtskennis van zodanige pp. kan worden verwacht.’ =
Haviltex-criterium
Rechtsfeit
, Er verandert iets in de juridische wereld (Juridisch gevolg). Rechtsfeiten zijn feiten waar
het recht wel gevolgen aan verbindt.
Rechtshandeling
Is een bewuste menselijke handeling. Iemand die een rechtshandeling verricht, wil dus
dat er een rechtsgevolg tot stand komt.
- Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling. (Artikel 6:213 BW)
rechtsfeiten.
Een feitelijke handeling is een rechtsfeit, omdat er een rechtsgevolg aan verbonden is. Er is
echter, in tegenstelling tot bij een rechtshandeling, geen op gerechtsgevolg gerichte wil voor
nodig. (Bijvoorbeeld bij een onrechtmatige daad).
Rechtsfeitenschema bladzijde 59!
Herroepelijk kan ingenomen worden.
Onherroepelijk zonder mogelijkheid om ongedaan gemaakt te worden.
Les 2
Wilsgebreken en inhoud overeenkomst:
Wilsontbreken: geen met verklaring overeenstemmende wil. Bij wilsontbreken is de
overeenkomst nooit tot stand gekomen (tenzij gerechtvaardigd vertrouwen artikel 3:35 BW).
Wilsgebrek: wil en verklaring stemden overeen maar wil is gebrekkig gevormd. Bij
wilsgebrek is de overeenkomst tot stand gekomen en blijft deze in stand, tenzij sprake is van
vernietiging.
- Bedreiging (3:44 lid 2 BW)
1. Bedreiging is aanwezig, wanneer iemand een ander tot het verrichten van een
bepaalde rechtshandeling beweegt,
2. Door onrechtmatig deze of een derde met enig nadeel in persoon of goed te
bedreigen,
3. De bedreiging moet zodanig zijn, dat een redelijk oordelend mens daardoor kan
worden beïnvloed.
(Er moet bij een bedreiging een zekere instemming zijn, al komt die dan tot stand onder
invloed van de bedreiging. Anders is er namelijk niet gewild en is er ook geen
rechtshandeling die vernietigd kan worden. Bladzijde 94/95).
- Bedrog (3:44 lid 3 BW) (kwade opzet: expres, bewust of moedwillig)
Inhoudsopgave
Les 1.............................................................................................................................................................. 1
Rechtshandeling, wilsontbreken, ontstaan:.................................................................................................... 1
Les 2.............................................................................................................................................................. 3
Wilsgebreken en inhoud overeenkomst:........................................................................................................ 3
Les 3.............................................................................................................................................................. 6
Nakoming van verbintenissen........................................................................................................................ 6
Les 4............................................................................................................................................................ 11
Onrechtmatige daad en schade.................................................................................................................... 11
Les 5............................................................................................................................................................ 14
Goederenrecht: begrippen........................................................................................................................... 14
Les 6............................................................................................................................................................ 19
Overdracht.................................................................................................................................................. 19
Les 1
Rechtshandeling, wilsontbreken, ontstaan:
Vermogensrecht: ‘alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan
juridische gevolgen verbonden zijn’
Tenietgaan van een verbintenis: als een verbintenis wordt nagekomen, houdt het op te
bestaan.
Overeenkomt = aanbod + aanvaarding (6:217, lid 1 BW).
Rechtshandelingen = wil + verklaring moet overeenstemmen. (3:33 BW)
• Verbintenis = iets wat je volgens het recht verplicht bent om te doen of laten.
• Prestatie = de verplichting tot doen of nalaten
• Prestatie moet op geld waardeerbaar zijn
Handelingsonbekwaam? (3:32 lid 2 BW)
• Minderjarigen (1:234 BW).
• Onder curatele gestelden (1:379 BW).
Rechtshandeling door handelingsonbekwame? vernietigbaar
,Wilsgebreken er is wel een verklaring, maar geen met de verklaring overeenstemmende
wil.
- Dwaling 6:228 BW
- Bedrog (opzettelijk! (vergeten is dus geen bedrog) 3:44 BW
- Bedreiging 3:44 BW
- Misbruik van omstandigheden 3:44 BW
• Wil en verklaring stemmen niet overeen
à Uitgangspunt: geen rechtshandeling (dus geen overeenkomst)
à Uitzondering: gerechtvaardigd vertrouwen (3:35 BW) er kan toch een
rechtshandeling tot stand komen als de tegenpartij niet hoefde te vermoede dat er
bij de verklaring sprake was van wilsontbreken. (Bladzijde 77 tot en met 79 voor
voorbeeld!).
Geestelijke stoornis (3:34 BW) (er kan worden beroepen op 3:35 BW).
Geestesvermogen tijdelijk of blijven gestoord.
Rechtsvermoeden ter bescherming geestelijk gestoorde.
Strijd met de wet, openbare orde of goede zeden (artikel 3:40 BW)
Lid 1: “Een rechtshandeling die door inhoud of strekking in strijd is met de goede zeden of de
openbare orde, is nietig.”
Lid 2: “Strijd met een dwingende wetsbepaling leidt tot nietigheid van de rechtshandeling,
doch…..”
Op vernietigbaarheid (bedreiging, bedrog, misbruik van omstandigheden) moet dus een
beroep worden gedaan, nietigheid (handelingsonbekwaam en in strijd met openbare orde)
bestaat vanwege rechtswege.
Haviltex-arrest (HR 13 maart 1981, NJ 1981, 635) (Bladzijde 143/144).
• Haviltex kocht snijmachine van Ermes
• In overeenkomst afspraak dat machine na een jaar mocht worden teruggegeven
bepaald bedrag retour
• Probleem in overeenkomst: mocht Haviltex de machine ook zonder goede reden
teruggeven?
Rb + hof: gaan uit van letterlijke tekst (er is niet bepaald dat alleen met goede reden mag
worden teruggegeven).
HR: zuiver taalkundige uitleg is niet beslissend. ‘Voor de beantwoording van die vraag komt
het immers aan op de zin die pp. in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs
aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van
elkaar mochten verwachten. Daarbij kan mede van belang zijn tot welke maatschappelijke
kringen pp. behoren en welke rechtskennis van zodanige pp. kan worden verwacht.’ =
Haviltex-criterium
Rechtsfeit
, Er verandert iets in de juridische wereld (Juridisch gevolg). Rechtsfeiten zijn feiten waar
het recht wel gevolgen aan verbindt.
Rechtshandeling
Is een bewuste menselijke handeling. Iemand die een rechtshandeling verricht, wil dus
dat er een rechtsgevolg tot stand komt.
- Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling. (Artikel 6:213 BW)
rechtsfeiten.
Een feitelijke handeling is een rechtsfeit, omdat er een rechtsgevolg aan verbonden is. Er is
echter, in tegenstelling tot bij een rechtshandeling, geen op gerechtsgevolg gerichte wil voor
nodig. (Bijvoorbeeld bij een onrechtmatige daad).
Rechtsfeitenschema bladzijde 59!
Herroepelijk kan ingenomen worden.
Onherroepelijk zonder mogelijkheid om ongedaan gemaakt te worden.
Les 2
Wilsgebreken en inhoud overeenkomst:
Wilsontbreken: geen met verklaring overeenstemmende wil. Bij wilsontbreken is de
overeenkomst nooit tot stand gekomen (tenzij gerechtvaardigd vertrouwen artikel 3:35 BW).
Wilsgebrek: wil en verklaring stemden overeen maar wil is gebrekkig gevormd. Bij
wilsgebrek is de overeenkomst tot stand gekomen en blijft deze in stand, tenzij sprake is van
vernietiging.
- Bedreiging (3:44 lid 2 BW)
1. Bedreiging is aanwezig, wanneer iemand een ander tot het verrichten van een
bepaalde rechtshandeling beweegt,
2. Door onrechtmatig deze of een derde met enig nadeel in persoon of goed te
bedreigen,
3. De bedreiging moet zodanig zijn, dat een redelijk oordelend mens daardoor kan
worden beïnvloed.
(Er moet bij een bedreiging een zekere instemming zijn, al komt die dan tot stand onder
invloed van de bedreiging. Anders is er namelijk niet gewild en is er ook geen
rechtshandeling die vernietigd kan worden. Bladzijde 94/95).
- Bedrog (3:44 lid 3 BW) (kwade opzet: expres, bewust of moedwillig)
