Arbeids- en Organisatiepsychologie deel 1
Cursusrooster:
Themaweek 1: Onderzoek naar gedrag in organisaties.
Themaweek 2: Individuele verschillen en personeelsbeslissingen.
Themaweek 3: Performance management.
Themaweek 4: Training en ontwikkeling.
Themaweek 5: Motivatie om te werken.
Themaweek 6: Emoties op het werk.
Themaweek 7: Stress en welzijn van de werknemer.
Deeltoets, 23 december, 8.30 uur (Thema's 1-7).
Week 1
Lecture 1: Organisatiepsychologie
Organisatiepsychologie is een tak van psychologie dat zich bezighoudt met de psychologie
van mensen op het werk. Organisatiepsychologen maken gebruik van principes en
onderzoeksmethoden om problemen op de werkplek op te lossen.
De geschiedenis van organisatiepsychologie
De grondlegger van organisatiepsychologie is Wilhelm Wundt. Hij deed onderzoek in een
laboratorium. In de jaren 1876-1930 werkte Wundt samen met Munsterberg.
Catell was de eerste die een test ontwikkelde om te testen wie van een grote groep van
proefpersonen de beste kandidaat zou kunnen zijn.
WO I speelde ook een grote rol in de ontwikkeling van organisatiepsychologie, omdat het
van belang was dat een persoon op een bepaalde positie ook beschikte over bepaalde
eigenschappen en vaardigheden (bijvoorbeeld kaartlezen).
Hawthorne effect
In de fabriek van Hawthorne wilde men begrijpen wat het effect is van licht op het werk van
de medewerkers. Ze lieten de mensen werken met licht, daarna deden ze het licht uit en na
een tijd deden ze het weer aan. Gedurende dit onderzoek ging de productiviteit omhoog.
Wat voor effect heeft licht dan op productiviteit? De conclusie was dat niet het licht ervoor
zorgde dat de productiviteit groter werd, maar dat het feit dat er onderzoek naar
productiviteit werd gedaan ervoor zorgde dat de productiviteit omhoogging.
Het Hawthorne effect is het effect van een interventie op een onderzocht persoon dat
uitsluitend te wijten is aan het feit dat deze aan een onderzoek meedoet. Het effect is
meestal positief en zo zouden de onderzochte werknemers meer gaan produceren of
minder klachten rapporteren Het Hawthorne effect is dus eigenlijk een verandering in
gedrag. Deze verandering in gedrag is het gevolg van verhoogde aandacht door interventie.
De menselijke relatie beweging
Het Hawthorne effect was eigenlijk het begin van de menselijke relatie beweging. De
menselijke relatie beweging houdt zich bezig met:
- Theorieën van motivatie
- De emotionele wereld van een arbeider
- Onderzoek naar werktevredenheid
,Industrieel en Organisatiepsychologie (IO-psychologie) vandaag: Thuiswerken.
Vandaag de dag werken veel mensen vanuit huis, omdat dit tijd, ruimte en energie bespaart.
Er zijn wel gemengde resultaten op prestaties en gemengde resultaten op welzijn. Dit omdat
er veel individuele verschillen zijn tussen mensen die thuis werken. De mensen die de
minste voordelen van thuiswerken hebben zijn de “zwakste” mensen, omdat deze mensen
juist de steun nodig hebben van hun omgeving.
QUIZZ: Wat is de grootste motivatie om te werken?
A. Financiële prikkels
B. Interpersoonlijke ondersteuning
C. Erkenning voor goed werk
D. Vooruitgang boeken
E. Duidelijke doelen
Vooruitgang boeken is waarschijnlijk de grootste motivatie om te werken. Mensen
worden namelijk vooral gedreven door de vooruitgang die ze maken om de beste versie van
zichzelf te worden = Het progressie principe.
Volgens Deci en Ryan (2002) zijn de basisbehoeftes van een medewerker vooruitgang,
autonomie en verbondenheid met anderen.
Thuiswerken (WFH = working from home)
De productiviteit is voor sommigen gestegen, voor anderen gedaald. Lichamelijke
gezondheid wordt voor sommigen beter, voor anderen slechter. Betrokkenheid is voor
sommigen gestegen, voor anderen gedaald.
,De mensen die het meeste last hadden van negatieve gevolgen waren medewerkers met
jonge kinderen, extraverten, alleenstaanden, jonge medewerkers en medewerkers met
problemen thuis.
De psychologie van thuiswerken
Werknemers zijn 'groepsdieren' en hebben behoefte aan: vooruitgang, autonomie en
verbondenheid. WFH heeft verschillende gevolgen gehad voor de bovenstaande drie punten
voor verschillende groepen. Organisaties hanteren een individuele benadering van WFH om
tegemoet te komen aan de behoeften van verschillende groepen. Echter, een individuele
oplossing werkt niet voor een collectief probleem. Een organisatie moet, net als een kudde,
rond de zwaksten worden gebouwd. De behoefte aan groei en verbondenheid van mensen
in nood moet op de eerste plaats komen.
Multiculturele en interculturele problemen in de IO-psychologie
Cultuur is een systeem waarin individuen betekenis delen en gemeenschappelijke manieren
om gebeurtenissen en objecten te bekijken. Cultuur op de werkplek kan vanuit verschillende
niveaus beoordeeld worden:
De theorie van culturele invloed (Hofstede)
Cultuur, inkomen en migratie
Een hoger inkomen leidt tot een hoger individualisme, en andersom leidt een lager inkomen
tot collectivisme. Europa en de VS zijn relatief rijk en kennen een individualistischer cultuur
dan bijvoorbeeld Zuid-Amerikaanse landen. Het mogelijke gevolg hiervan is migratie.
,
Cursusrooster:
Themaweek 1: Onderzoek naar gedrag in organisaties.
Themaweek 2: Individuele verschillen en personeelsbeslissingen.
Themaweek 3: Performance management.
Themaweek 4: Training en ontwikkeling.
Themaweek 5: Motivatie om te werken.
Themaweek 6: Emoties op het werk.
Themaweek 7: Stress en welzijn van de werknemer.
Deeltoets, 23 december, 8.30 uur (Thema's 1-7).
Week 1
Lecture 1: Organisatiepsychologie
Organisatiepsychologie is een tak van psychologie dat zich bezighoudt met de psychologie
van mensen op het werk. Organisatiepsychologen maken gebruik van principes en
onderzoeksmethoden om problemen op de werkplek op te lossen.
De geschiedenis van organisatiepsychologie
De grondlegger van organisatiepsychologie is Wilhelm Wundt. Hij deed onderzoek in een
laboratorium. In de jaren 1876-1930 werkte Wundt samen met Munsterberg.
Catell was de eerste die een test ontwikkelde om te testen wie van een grote groep van
proefpersonen de beste kandidaat zou kunnen zijn.
WO I speelde ook een grote rol in de ontwikkeling van organisatiepsychologie, omdat het
van belang was dat een persoon op een bepaalde positie ook beschikte over bepaalde
eigenschappen en vaardigheden (bijvoorbeeld kaartlezen).
Hawthorne effect
In de fabriek van Hawthorne wilde men begrijpen wat het effect is van licht op het werk van
de medewerkers. Ze lieten de mensen werken met licht, daarna deden ze het licht uit en na
een tijd deden ze het weer aan. Gedurende dit onderzoek ging de productiviteit omhoog.
Wat voor effect heeft licht dan op productiviteit? De conclusie was dat niet het licht ervoor
zorgde dat de productiviteit groter werd, maar dat het feit dat er onderzoek naar
productiviteit werd gedaan ervoor zorgde dat de productiviteit omhoogging.
Het Hawthorne effect is het effect van een interventie op een onderzocht persoon dat
uitsluitend te wijten is aan het feit dat deze aan een onderzoek meedoet. Het effect is
meestal positief en zo zouden de onderzochte werknemers meer gaan produceren of
minder klachten rapporteren Het Hawthorne effect is dus eigenlijk een verandering in
gedrag. Deze verandering in gedrag is het gevolg van verhoogde aandacht door interventie.
De menselijke relatie beweging
Het Hawthorne effect was eigenlijk het begin van de menselijke relatie beweging. De
menselijke relatie beweging houdt zich bezig met:
- Theorieën van motivatie
- De emotionele wereld van een arbeider
- Onderzoek naar werktevredenheid
,Industrieel en Organisatiepsychologie (IO-psychologie) vandaag: Thuiswerken.
Vandaag de dag werken veel mensen vanuit huis, omdat dit tijd, ruimte en energie bespaart.
Er zijn wel gemengde resultaten op prestaties en gemengde resultaten op welzijn. Dit omdat
er veel individuele verschillen zijn tussen mensen die thuis werken. De mensen die de
minste voordelen van thuiswerken hebben zijn de “zwakste” mensen, omdat deze mensen
juist de steun nodig hebben van hun omgeving.
QUIZZ: Wat is de grootste motivatie om te werken?
A. Financiële prikkels
B. Interpersoonlijke ondersteuning
C. Erkenning voor goed werk
D. Vooruitgang boeken
E. Duidelijke doelen
Vooruitgang boeken is waarschijnlijk de grootste motivatie om te werken. Mensen
worden namelijk vooral gedreven door de vooruitgang die ze maken om de beste versie van
zichzelf te worden = Het progressie principe.
Volgens Deci en Ryan (2002) zijn de basisbehoeftes van een medewerker vooruitgang,
autonomie en verbondenheid met anderen.
Thuiswerken (WFH = working from home)
De productiviteit is voor sommigen gestegen, voor anderen gedaald. Lichamelijke
gezondheid wordt voor sommigen beter, voor anderen slechter. Betrokkenheid is voor
sommigen gestegen, voor anderen gedaald.
,De mensen die het meeste last hadden van negatieve gevolgen waren medewerkers met
jonge kinderen, extraverten, alleenstaanden, jonge medewerkers en medewerkers met
problemen thuis.
De psychologie van thuiswerken
Werknemers zijn 'groepsdieren' en hebben behoefte aan: vooruitgang, autonomie en
verbondenheid. WFH heeft verschillende gevolgen gehad voor de bovenstaande drie punten
voor verschillende groepen. Organisaties hanteren een individuele benadering van WFH om
tegemoet te komen aan de behoeften van verschillende groepen. Echter, een individuele
oplossing werkt niet voor een collectief probleem. Een organisatie moet, net als een kudde,
rond de zwaksten worden gebouwd. De behoefte aan groei en verbondenheid van mensen
in nood moet op de eerste plaats komen.
Multiculturele en interculturele problemen in de IO-psychologie
Cultuur is een systeem waarin individuen betekenis delen en gemeenschappelijke manieren
om gebeurtenissen en objecten te bekijken. Cultuur op de werkplek kan vanuit verschillende
niveaus beoordeeld worden:
De theorie van culturele invloed (Hofstede)
Cultuur, inkomen en migratie
Een hoger inkomen leidt tot een hoger individualisme, en andersom leidt een lager inkomen
tot collectivisme. Europa en de VS zijn relatief rijk en kennen een individualistischer cultuur
dan bijvoorbeeld Zuid-Amerikaanse landen. Het mogelijke gevolg hiervan is migratie.
,
