Samenvatting alle hoorcolleges CNA & RCA Extramuraal
Introductie(hoor)college 1
o Wat is de eerste lijn?
- Eerste lijn fysiotherapie is toegankelijk voor iedereen zonder
verwijzing van bijvoorbeeld een arts (dit in tegenstelling tot in het
ziekenhuis (tweede lijn))
- Nulde lijn zorg = sportcentra, gemeente
o Hoe veel fysiotherapeuten zijn er in Nederland en hoe veel daarvan zijn werkzaam
in eerste lijn?
- Er zijn in Nederland ongeveer 30.000 fysiotherapeuten waarvan er
ongeveer 17-18.000 werkzaam zijn in de eerstelijns zorg
o Hoe veel fysiotherapeuten zijn gespecialiseerd? → 3e lijn
- Er zijn ongeveer zo’n …. gespecialiseerde fysiotherapeuten
o Wanneer ben je een 'gespecialiseerde fysiotherapeut'?
- Je bent pas een gespecialiseerde fysiotherapeut als …
o Mag/ kan iedere fysiotherapeut in Nederland bijvoorbeeld een COPD patiënt of
een patiënt met sPAV behandelen?
- Ja, maar de vraag is dan altijd of de patiënt het wel vergoed krijgt en
of het niet beter is om de patiënt naar een specialist te sturen
o Hoe is 'verzekeringstechnisch' chronische fysiotherapeutische zorg in Nederland
geregeld?
- Sommige aandoeningen zitten in het basispakket en sommige in een
aanvullende verzekering
, Hoorcollege 2 – Neuropathalogie
Cortex cerebri (hersenschors)
De cortex cerebri verzorgt vooral de hogere functies voor de mens, bijvoorbeeld:
- Keuzes maken →Frontale cortex (voorkant)
- Bewegen
- Spreken
= Sulcus Centralis
- Voelen
- Taal (alleen links)
- Horen
- Zien
Vooraan is voornamelijk motorisch en achter is
voornamelijk sensorisch.
Primaire motorische cortex
In de primaire motorische schors wordt het uitvoerende gedeelte van het bewegen
gereguleerd. Hierbij stuurt de linker schors de rechter lichaamshelft aan en andersom. In de
primaire motorische schors (M1) zit voor elk deel dat bestuurt moet worden (bijv. handen,
mond, armen, benen, etc.) een plekje. Dit ziet eruit als op het volgende plaatje (links):
Voor het visualiseren hiervan is er de homunculus (plaatje rechts). Hierin wordt van klein tot
groot gevisualiseerd hoe veel beslag welke lichaamsdelen nemen op de primaire motorische
cortex.
,Sensomotorische kring
Buiten de homunculus van de primaire motorische cortex is er ook een homunculus van de
primaire sensorische cortex. Deze twee werken nauw samen om alle informatie te
verwerken om vervolgens weer te kunnen bewegen. Dit heet de sensomotorische kring. Dit
ziet er als volgt uit:
Voorbeeld:
- S1 (informatie) → Tastsensoren in je hand
- Limbisch systeem → Honger Starten sensomotorische kring
- M3 → ik moet naar school
- S2 (analyse) → bijv. je voelt iets kriebelen
o Bekende prikkel? (Bijv. blaadje valt op je hand dus je schudt dit er af) → Gelijk
door naar M2
o Onbekende prikkel? → Door naar S3
- S3 (koppeling) → Je kent de tastprikkel nog niet
o Je kijkt, luistert, en ruikt evt. naar wat er gebeurt (veilig of gevaarlijk) → bijv.
er zit een spin op je hand
- M3 (keuze maken)
o Je kiest ervoor om de spin rustig op te pakken en hem buiten te zetten
- M2 (programmeren)
o Sommige bewegingen bestaan voor een deel uit handelingen die al
automatisch gaan. bijv. het opstaan uit een stoel gebeurt niet in M2 maar in
de basale kernen
o Bewegingen die je wél bewust moet uitvoeren, bijv. het vangen van de spin,
gebeuren in M2
- M1 (uitvoeren)
o Samen met M2 en de basale kernen wordt M1 vertelt welke spieren
geactiveerd moeten worden om te kunnen bewegen. Vervolgens geeft deze
het signaal door aan het ruggenmerg
Het cerebellum zorgt ervoor dat al deze deelstapjes vloeiend verlopen tot een soepele
beweging.
, Het signaal van M1 naar het ruggenmerg wordt verzorgd door twee verschillende soorten
neuronen:
- Centraal motorische neuronen (CMN)
o Neuronen boven op de primaire motorische cortex die de geprogrammeerde
berichten door stuurt naar het ruggenmerg waar de perifeer motorische
neuronen zich bevinden
- Perifeer motorische neuronen (PMN)
o Liggen in het ruggenmerg
Om die signalen door te geven is er een baansysteem. De PMN (alpha-motor neuron)
faciliteren (activeren van spieren) en inhiberen (remmen van spieren). De baan die van die
tussen deze neuronen (CMN en PMN) loop is de Tractus Corticospinalis (= Baan van de
Cortex en Medula Spinalis (ofwel piramidesysteem)). Dit is een directe verbinding.
Tractus Corticospinalis
Gaat van de cortex direct naar het ruggenmerg.
- Lateralis: Het grootste gedeelte hiervan (85%) kruist achter de hersenstam naar de
heupen, schouders en extremiteiten. 10% gaat direct naar de hand.
- Anterior: 15% gaat ongekruist naar axiale spieren (nek en romp)
- Overige banen gaan (uit de hersenstam of basale kernen) ongekruist en indirect naar
de axiale spieren
Terugkoppeling
Bijsturing via somatosensorische cortex (S1)
- Na je hand geschud te hebben zit de spin nog steeds op je hand → nog eens
schudden
- Cerebellum stuurt bij
o Feedback: Kijkt naar de instructie en vergelijkt of dit nog steeds goed gaat
(langzaam)
o Feedforward: Onderschept de instructies en stuurt bij op basis van
verwachting (snel) → spin loopt bijv. omhoog naar je arm
Neurologische functiestoornissen
Er zijn verschillende cognitieve en sensorische functiestoornissen. De belangrijkste zijn:
- Spierkracht
- Spiertonus
- Sturing
- Sensibiliteit
Functiestoornissen cortex cerebri
Afhankelijk van de plaats van een laesie zal er een bepaald beeld optreden. Ligt het laesie
bijv. hoog op de cortex zijn voornamelijk been en arm aangedaan (op basis van de
homunculus).
- Spierkracht
o Parese/ paralyse
o Distaal voornamelijk meer uitval dan proximaal
o Fijne motoriek meer aangedaan dan de grove motoriek
o De romp blijft vaak relatief gespaard
Introductie(hoor)college 1
o Wat is de eerste lijn?
- Eerste lijn fysiotherapie is toegankelijk voor iedereen zonder
verwijzing van bijvoorbeeld een arts (dit in tegenstelling tot in het
ziekenhuis (tweede lijn))
- Nulde lijn zorg = sportcentra, gemeente
o Hoe veel fysiotherapeuten zijn er in Nederland en hoe veel daarvan zijn werkzaam
in eerste lijn?
- Er zijn in Nederland ongeveer 30.000 fysiotherapeuten waarvan er
ongeveer 17-18.000 werkzaam zijn in de eerstelijns zorg
o Hoe veel fysiotherapeuten zijn gespecialiseerd? → 3e lijn
- Er zijn ongeveer zo’n …. gespecialiseerde fysiotherapeuten
o Wanneer ben je een 'gespecialiseerde fysiotherapeut'?
- Je bent pas een gespecialiseerde fysiotherapeut als …
o Mag/ kan iedere fysiotherapeut in Nederland bijvoorbeeld een COPD patiënt of
een patiënt met sPAV behandelen?
- Ja, maar de vraag is dan altijd of de patiënt het wel vergoed krijgt en
of het niet beter is om de patiënt naar een specialist te sturen
o Hoe is 'verzekeringstechnisch' chronische fysiotherapeutische zorg in Nederland
geregeld?
- Sommige aandoeningen zitten in het basispakket en sommige in een
aanvullende verzekering
, Hoorcollege 2 – Neuropathalogie
Cortex cerebri (hersenschors)
De cortex cerebri verzorgt vooral de hogere functies voor de mens, bijvoorbeeld:
- Keuzes maken →Frontale cortex (voorkant)
- Bewegen
- Spreken
= Sulcus Centralis
- Voelen
- Taal (alleen links)
- Horen
- Zien
Vooraan is voornamelijk motorisch en achter is
voornamelijk sensorisch.
Primaire motorische cortex
In de primaire motorische schors wordt het uitvoerende gedeelte van het bewegen
gereguleerd. Hierbij stuurt de linker schors de rechter lichaamshelft aan en andersom. In de
primaire motorische schors (M1) zit voor elk deel dat bestuurt moet worden (bijv. handen,
mond, armen, benen, etc.) een plekje. Dit ziet eruit als op het volgende plaatje (links):
Voor het visualiseren hiervan is er de homunculus (plaatje rechts). Hierin wordt van klein tot
groot gevisualiseerd hoe veel beslag welke lichaamsdelen nemen op de primaire motorische
cortex.
,Sensomotorische kring
Buiten de homunculus van de primaire motorische cortex is er ook een homunculus van de
primaire sensorische cortex. Deze twee werken nauw samen om alle informatie te
verwerken om vervolgens weer te kunnen bewegen. Dit heet de sensomotorische kring. Dit
ziet er als volgt uit:
Voorbeeld:
- S1 (informatie) → Tastsensoren in je hand
- Limbisch systeem → Honger Starten sensomotorische kring
- M3 → ik moet naar school
- S2 (analyse) → bijv. je voelt iets kriebelen
o Bekende prikkel? (Bijv. blaadje valt op je hand dus je schudt dit er af) → Gelijk
door naar M2
o Onbekende prikkel? → Door naar S3
- S3 (koppeling) → Je kent de tastprikkel nog niet
o Je kijkt, luistert, en ruikt evt. naar wat er gebeurt (veilig of gevaarlijk) → bijv.
er zit een spin op je hand
- M3 (keuze maken)
o Je kiest ervoor om de spin rustig op te pakken en hem buiten te zetten
- M2 (programmeren)
o Sommige bewegingen bestaan voor een deel uit handelingen die al
automatisch gaan. bijv. het opstaan uit een stoel gebeurt niet in M2 maar in
de basale kernen
o Bewegingen die je wél bewust moet uitvoeren, bijv. het vangen van de spin,
gebeuren in M2
- M1 (uitvoeren)
o Samen met M2 en de basale kernen wordt M1 vertelt welke spieren
geactiveerd moeten worden om te kunnen bewegen. Vervolgens geeft deze
het signaal door aan het ruggenmerg
Het cerebellum zorgt ervoor dat al deze deelstapjes vloeiend verlopen tot een soepele
beweging.
, Het signaal van M1 naar het ruggenmerg wordt verzorgd door twee verschillende soorten
neuronen:
- Centraal motorische neuronen (CMN)
o Neuronen boven op de primaire motorische cortex die de geprogrammeerde
berichten door stuurt naar het ruggenmerg waar de perifeer motorische
neuronen zich bevinden
- Perifeer motorische neuronen (PMN)
o Liggen in het ruggenmerg
Om die signalen door te geven is er een baansysteem. De PMN (alpha-motor neuron)
faciliteren (activeren van spieren) en inhiberen (remmen van spieren). De baan die van die
tussen deze neuronen (CMN en PMN) loop is de Tractus Corticospinalis (= Baan van de
Cortex en Medula Spinalis (ofwel piramidesysteem)). Dit is een directe verbinding.
Tractus Corticospinalis
Gaat van de cortex direct naar het ruggenmerg.
- Lateralis: Het grootste gedeelte hiervan (85%) kruist achter de hersenstam naar de
heupen, schouders en extremiteiten. 10% gaat direct naar de hand.
- Anterior: 15% gaat ongekruist naar axiale spieren (nek en romp)
- Overige banen gaan (uit de hersenstam of basale kernen) ongekruist en indirect naar
de axiale spieren
Terugkoppeling
Bijsturing via somatosensorische cortex (S1)
- Na je hand geschud te hebben zit de spin nog steeds op je hand → nog eens
schudden
- Cerebellum stuurt bij
o Feedback: Kijkt naar de instructie en vergelijkt of dit nog steeds goed gaat
(langzaam)
o Feedforward: Onderschept de instructies en stuurt bij op basis van
verwachting (snel) → spin loopt bijv. omhoog naar je arm
Neurologische functiestoornissen
Er zijn verschillende cognitieve en sensorische functiestoornissen. De belangrijkste zijn:
- Spierkracht
- Spiertonus
- Sturing
- Sensibiliteit
Functiestoornissen cortex cerebri
Afhankelijk van de plaats van een laesie zal er een bepaald beeld optreden. Ligt het laesie
bijv. hoog op de cortex zijn voornamelijk been en arm aangedaan (op basis van de
homunculus).
- Spierkracht
o Parese/ paralyse
o Distaal voornamelijk meer uitval dan proximaal
o Fijne motoriek meer aangedaan dan de grove motoriek
o De romp blijft vaak relatief gespaard
