MEDISCHE
KENNIS
ORGAANSTELSELS
DEEL 2
2021-2022
HANZEHOGESCHOOL
GRONINGEN
HOORCOLLEGES
, Het zenuwstelsel
HC 1 Anatomie en functie centrale zenuwstelsel
Anatomische indeling
Centraal zenuwstelsel (CZS) versus perifeer zenuwstelsel (PZS)
CZS:
Hersenen
Ruggenmerg
PZS:
Hersenzenuwen
Ruggenmergzenuwen
Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
Hersenvliezen (meninges)
Dura mater (harde vlies) (6)
Arachnoidea mater (spinnenwebvlies) (7)
pia mater (zachte vlies) (8)
Bij achterhoofdsgat gaan hersenvliezen over in
ruggenmergvliezen.
Hersenventrikels en liquor
In de 4 hersenventrikels (“binnenkamers”) wordt hersenvocht aangemaakt
Het hersenvocht= liquor cerebrospinalis
Liquor (cerebrospinalis)
Liquor:
Weefselvocht (afkomstig uit bloed)
Vorming in plexus choroïdeus (ventrikelwand-Pia mater)
500ml/dag • Afvoer via granulationes arachnoideales
,Functies liquor:
Aanvoeren O2, voedingsstoffen (m.n. glucose)
Afvoeren afvalstoffen
Constante inwendige druk
Bescherming tegen stoten en schokken
Ondersteunt gewicht van hersenweefsel
Bloed-hersenbarrière:
Selectief doorlaten van stoffen
Liquor heeft constante samenstelling
Doorbloeding - aanvoer
Hoog zuurstof- en glucoseverbruik
750ml bloed/min naar hersenen
Lastig: tegen zwaartekracht in
Aanvoer:
– Via aa. carotis interna (inwendige halsslagaders)
– Via aa. vertebralis (wervelslagaders)
Collaterale circulatie: cirkel van Willis (slechts bij 25-30% compleet)
Hersenen (cerebrum)
Bestaande uit twee hemisferen; gescheiden door fissura longitudinalis
De functies van de grote hersenen bestaan uit:
Motoriek
Sensoriek
Bewustzijn
Dromen
Denken
Emoties
Geheugen
Intelligentie
Creativiteit
De uitwendige bouw van de hersenkwabben zijn:
Frontaal
Willekeurige motoriek. (frontaal)
Executieve functies: plannen, impulsbeheersing, doelgericht handelen. (prefrontraal)
Inleven (empathie), rem op gedrag (inhibitie). (prefrontaal)
, Pariëtaal
Zintuigen/cognitieve functies (lezen/rekenen/aandacht)
Temporaal
Geheugen/herkenning
Occipitaal
Zicht
De inwendige bouw - schorsgebieden
Verdeling in:
Motorisch
Sensorisch
Primaire schors
Secundaire schors (op afbeelding
vermeld als associatiegebieden)
De inwendige bouw - spraakgebieden
Deze twee spraakgebieden bevinden zich
meestal in de linkerhersenhelft (bij alle
rechtshandigen en sommige linkshandigen)
Brocacentrum
Motorisch spraakcentrum
Besturing van spieren mond/keelholte
Wernickecentrum
Begrip van taal/spraak
Inwendige bouw - motoriek
Rechter hemisfeer bestuurt linker lichaamshelft en andersom
Zenuwbaan kruist in verlengde merg of in ruggenmerg
Piramidebanen:
Kruizen in hersenstam (homolateraal), fijne, willekeurige motoriek
Extrapiramidale banen:
Kruizen in ruggenmerg (heterolateraal), grove motoriek en bijstellen fijne motoriek
• Basale ganglia
• Cerebellum
• Evenwichtsorgaan
KENNIS
ORGAANSTELSELS
DEEL 2
2021-2022
HANZEHOGESCHOOL
GRONINGEN
HOORCOLLEGES
, Het zenuwstelsel
HC 1 Anatomie en functie centrale zenuwstelsel
Anatomische indeling
Centraal zenuwstelsel (CZS) versus perifeer zenuwstelsel (PZS)
CZS:
Hersenen
Ruggenmerg
PZS:
Hersenzenuwen
Ruggenmergzenuwen
Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
Hersenvliezen (meninges)
Dura mater (harde vlies) (6)
Arachnoidea mater (spinnenwebvlies) (7)
pia mater (zachte vlies) (8)
Bij achterhoofdsgat gaan hersenvliezen over in
ruggenmergvliezen.
Hersenventrikels en liquor
In de 4 hersenventrikels (“binnenkamers”) wordt hersenvocht aangemaakt
Het hersenvocht= liquor cerebrospinalis
Liquor (cerebrospinalis)
Liquor:
Weefselvocht (afkomstig uit bloed)
Vorming in plexus choroïdeus (ventrikelwand-Pia mater)
500ml/dag • Afvoer via granulationes arachnoideales
,Functies liquor:
Aanvoeren O2, voedingsstoffen (m.n. glucose)
Afvoeren afvalstoffen
Constante inwendige druk
Bescherming tegen stoten en schokken
Ondersteunt gewicht van hersenweefsel
Bloed-hersenbarrière:
Selectief doorlaten van stoffen
Liquor heeft constante samenstelling
Doorbloeding - aanvoer
Hoog zuurstof- en glucoseverbruik
750ml bloed/min naar hersenen
Lastig: tegen zwaartekracht in
Aanvoer:
– Via aa. carotis interna (inwendige halsslagaders)
– Via aa. vertebralis (wervelslagaders)
Collaterale circulatie: cirkel van Willis (slechts bij 25-30% compleet)
Hersenen (cerebrum)
Bestaande uit twee hemisferen; gescheiden door fissura longitudinalis
De functies van de grote hersenen bestaan uit:
Motoriek
Sensoriek
Bewustzijn
Dromen
Denken
Emoties
Geheugen
Intelligentie
Creativiteit
De uitwendige bouw van de hersenkwabben zijn:
Frontaal
Willekeurige motoriek. (frontaal)
Executieve functies: plannen, impulsbeheersing, doelgericht handelen. (prefrontraal)
Inleven (empathie), rem op gedrag (inhibitie). (prefrontaal)
, Pariëtaal
Zintuigen/cognitieve functies (lezen/rekenen/aandacht)
Temporaal
Geheugen/herkenning
Occipitaal
Zicht
De inwendige bouw - schorsgebieden
Verdeling in:
Motorisch
Sensorisch
Primaire schors
Secundaire schors (op afbeelding
vermeld als associatiegebieden)
De inwendige bouw - spraakgebieden
Deze twee spraakgebieden bevinden zich
meestal in de linkerhersenhelft (bij alle
rechtshandigen en sommige linkshandigen)
Brocacentrum
Motorisch spraakcentrum
Besturing van spieren mond/keelholte
Wernickecentrum
Begrip van taal/spraak
Inwendige bouw - motoriek
Rechter hemisfeer bestuurt linker lichaamshelft en andersom
Zenuwbaan kruist in verlengde merg of in ruggenmerg
Piramidebanen:
Kruizen in hersenstam (homolateraal), fijne, willekeurige motoriek
Extrapiramidale banen:
Kruizen in ruggenmerg (heterolateraal), grove motoriek en bijstellen fijne motoriek
• Basale ganglia
• Cerebellum
• Evenwichtsorgaan
