CHRONOLOGIE STRAFPROCESRECHT
1) Toezicht en controle
SFEEROVERGANG
- Geweerarrest (HR 1935): toezichthouder die strafbaar feit
constateert kan een opsporingsonderzoek beginnen, dit geldt
zowel voor de door hem gecontroleerde wet als een andere.
SFEERCUMMULATIE
RECHTM. TOEZICHT/ CONTR. BEVOEGDHEDEN GEBR. BIJ OPSPOREN:
1. Let op het risico van détournement de pouvoir
2. De rechten van de verdachte dienen te worden gerespecteerd
3. Er mag niet etnisch geprofileerd worden
- Arrest Controle Zigeunerdames (HR 2006):
controlebevoegdheden voor opsporing gebruiken mag, mits
er ook toezichthoudende elementen zijn.
- Arrest Dynamische verkeerscontrole (HR 2016):
verkeerscontroles van de Gemeente Amsterdam waren toch
geen det. de p. omdat er aan art. 160 WVW was voldaan.
Selectie alléén op basis van etniciteit mag niet.
- Arrest Moelander (HR 2018): indirect onderscheid maken
op etniciteit mag ook niet, tenzij grensoverschrijdende
criminaliteit wordt bestreden.
2) Opsporing START OPSPORING BIJ ZIJN VAN VERDACHTE:
art. 132a Sv. jo.
art. 141 jo. 142 Sv. Red. verm. schuld enig strafbaar feit (mat. def. art. 27 Sv.)
Objectiveerbaar/ individualiseerbaar/ concretiseerbaar
- Arrest Anonieme Bronnen (HR 2010): specifiek/ verificatie
- Arrest Stormsteeg (HR 1988): ernstige bezwaren, in dit
arrest eigen ogen gezien en achtergrondinformatie
Redelijk vermoeden dat in organiserend verband strafbare
Muilkorfarrest
-feiten (HR 1897):
worden beraamd legalisatiebeginsel
of gepleegd (art. 126o houdt
Sv) in dat
alleen formele wetgever regels van strafprocesrecht opstelt
Aanwijzingen van terroristisch misdrijf (art. 126zd Sv.
- Arrest Braak bij binnentreden (HR 1978): beginselen van
goede procesorde zijn ongeschreven te toetsen a.d.h.v.:
- Was het handelen proportioneel?
- Was er geen lichtere optie mogelijk?
[- Gelijkheids-/ vertrouwensbeginsel/ det. de p.]
- Arrest Zwolsman (HR 1995): het Zwolsman-criterium stelt
dat het OM slechts niet ontvankelijk verklaard kan worden als
er grote stelselmatige inbreuk is gemaakt op grondrechten.
Anders biedt art. 2 PW jo. 141 jo. 142 Sv. voldoende basis.
, - Arrest Stille SMS (HR 2014): expliciete wettelijke basis voor
het maken van inbreuk op grondrechten is vereist indien:
- Ernstige stelselmatige inbreuk (met duur/ freq./int.
mogelijk om volledig beeld van privéleven te krijgen)
- De methoden risicovol zijn voor de integriteit en
beheersbaarheid van de opsporing (goedk. OvJ?)
- Er onvoldoende duidelijkheid is over de inzet
[- Er nog geen uitvoering is van door OvJ gegeven
bevelen en machtiging van R-C nog niet is verstrekt]
Anders is art. 141/ 142 jo. Art 3 PW voldoende!
VERHOREN VERDACHTE:
- Arrest Plastic Boodschappentasje (HR 1981): er is sprake
van een verhoor op het moment dat iemand verdachte is.
De verdachte dient cautie te worden verleend.
- Arrest Nalatige Inspecteur (HR 1979): alle vragen aan een
door een opsporingsambtenaar als verdachte aangemerkt
persoon betreffende diens betrokkenheid bij een
geconstateerd strafbaar feit, is verhoor.
Vragen om een verhoorsituatie vast te stellen:
- Was de opsporing rechtmatig?
- Is de persoon als verdachte aangemerkt (art. 27 Sv.)?
- Heeft aard van vragen betrekking op strafbaar feit?
RECHTEN BIJ VERHOOR:
- Cautie verlenen (art. 29 lid 2 Sv.)
- Verdachte over rechten informeren (art. 27c Sv.)
- Arrest Nieuwe Salduz (HR 2016): een verdachte komt
verschillende rechten toe: een consultatierecht (art. 28c lid
1 Sv.) en recht op verhoorbijstand (art. 28d lid 1 Sv.).
Er kan vrijwillig en ondubbelzinnig afstand worden gedaan
van de rechten, maar soms is het recht op consultatie
verplicht (art. 28a Sv.).
---------------------------------------------------------------------------------------------------
RECHTM. INZETTEN VAN DWANGMIDDELEN
De wet biedt meerdere dwangmiddelen, zoals inbeslagname, doorzoeken etc. Om
te kijken of methode van dwangmiddel rechtmatig is toegepast, is dit schema:
1. Is er een specifiek wettelijke basis?
- JA: 1. Voorwaarden (subject, autoriteit, geval en grond)
2. Artikelen
3. Elders in de wet
4. Jurisprudentie
- NEE: 1. Artikel 141/ 142 Sv. jo. Art. 3 PW
2. Arrest Stille SMS (beperkte inbreuk en geen risico)
1) Toezicht en controle
SFEEROVERGANG
- Geweerarrest (HR 1935): toezichthouder die strafbaar feit
constateert kan een opsporingsonderzoek beginnen, dit geldt
zowel voor de door hem gecontroleerde wet als een andere.
SFEERCUMMULATIE
RECHTM. TOEZICHT/ CONTR. BEVOEGDHEDEN GEBR. BIJ OPSPOREN:
1. Let op het risico van détournement de pouvoir
2. De rechten van de verdachte dienen te worden gerespecteerd
3. Er mag niet etnisch geprofileerd worden
- Arrest Controle Zigeunerdames (HR 2006):
controlebevoegdheden voor opsporing gebruiken mag, mits
er ook toezichthoudende elementen zijn.
- Arrest Dynamische verkeerscontrole (HR 2016):
verkeerscontroles van de Gemeente Amsterdam waren toch
geen det. de p. omdat er aan art. 160 WVW was voldaan.
Selectie alléén op basis van etniciteit mag niet.
- Arrest Moelander (HR 2018): indirect onderscheid maken
op etniciteit mag ook niet, tenzij grensoverschrijdende
criminaliteit wordt bestreden.
2) Opsporing START OPSPORING BIJ ZIJN VAN VERDACHTE:
art. 132a Sv. jo.
art. 141 jo. 142 Sv. Red. verm. schuld enig strafbaar feit (mat. def. art. 27 Sv.)
Objectiveerbaar/ individualiseerbaar/ concretiseerbaar
- Arrest Anonieme Bronnen (HR 2010): specifiek/ verificatie
- Arrest Stormsteeg (HR 1988): ernstige bezwaren, in dit
arrest eigen ogen gezien en achtergrondinformatie
Redelijk vermoeden dat in organiserend verband strafbare
Muilkorfarrest
-feiten (HR 1897):
worden beraamd legalisatiebeginsel
of gepleegd (art. 126o houdt
Sv) in dat
alleen formele wetgever regels van strafprocesrecht opstelt
Aanwijzingen van terroristisch misdrijf (art. 126zd Sv.
- Arrest Braak bij binnentreden (HR 1978): beginselen van
goede procesorde zijn ongeschreven te toetsen a.d.h.v.:
- Was het handelen proportioneel?
- Was er geen lichtere optie mogelijk?
[- Gelijkheids-/ vertrouwensbeginsel/ det. de p.]
- Arrest Zwolsman (HR 1995): het Zwolsman-criterium stelt
dat het OM slechts niet ontvankelijk verklaard kan worden als
er grote stelselmatige inbreuk is gemaakt op grondrechten.
Anders biedt art. 2 PW jo. 141 jo. 142 Sv. voldoende basis.
, - Arrest Stille SMS (HR 2014): expliciete wettelijke basis voor
het maken van inbreuk op grondrechten is vereist indien:
- Ernstige stelselmatige inbreuk (met duur/ freq./int.
mogelijk om volledig beeld van privéleven te krijgen)
- De methoden risicovol zijn voor de integriteit en
beheersbaarheid van de opsporing (goedk. OvJ?)
- Er onvoldoende duidelijkheid is over de inzet
[- Er nog geen uitvoering is van door OvJ gegeven
bevelen en machtiging van R-C nog niet is verstrekt]
Anders is art. 141/ 142 jo. Art 3 PW voldoende!
VERHOREN VERDACHTE:
- Arrest Plastic Boodschappentasje (HR 1981): er is sprake
van een verhoor op het moment dat iemand verdachte is.
De verdachte dient cautie te worden verleend.
- Arrest Nalatige Inspecteur (HR 1979): alle vragen aan een
door een opsporingsambtenaar als verdachte aangemerkt
persoon betreffende diens betrokkenheid bij een
geconstateerd strafbaar feit, is verhoor.
Vragen om een verhoorsituatie vast te stellen:
- Was de opsporing rechtmatig?
- Is de persoon als verdachte aangemerkt (art. 27 Sv.)?
- Heeft aard van vragen betrekking op strafbaar feit?
RECHTEN BIJ VERHOOR:
- Cautie verlenen (art. 29 lid 2 Sv.)
- Verdachte over rechten informeren (art. 27c Sv.)
- Arrest Nieuwe Salduz (HR 2016): een verdachte komt
verschillende rechten toe: een consultatierecht (art. 28c lid
1 Sv.) en recht op verhoorbijstand (art. 28d lid 1 Sv.).
Er kan vrijwillig en ondubbelzinnig afstand worden gedaan
van de rechten, maar soms is het recht op consultatie
verplicht (art. 28a Sv.).
---------------------------------------------------------------------------------------------------
RECHTM. INZETTEN VAN DWANGMIDDELEN
De wet biedt meerdere dwangmiddelen, zoals inbeslagname, doorzoeken etc. Om
te kijken of methode van dwangmiddel rechtmatig is toegepast, is dit schema:
1. Is er een specifiek wettelijke basis?
- JA: 1. Voorwaarden (subject, autoriteit, geval en grond)
2. Artikelen
3. Elders in de wet
4. Jurisprudentie
- NEE: 1. Artikel 141/ 142 Sv. jo. Art. 3 PW
2. Arrest Stille SMS (beperkte inbreuk en geen risico)
