Diagnostiek
Verschueren en koomen
Hoofdstuk 1
Doel: beantwoorden vraag, nemen beslissingen.
Proces beschrijven met prescriptieve modellen na te streven/ wenselijke werkwijze aangeven.
- Bijdrage context
- Taxatie veranderbaarheid
- Positieve elementen
Diagnostische activiteit:
- Probleemoplossing
- Plaatsing
- Selectie
- Classificatie
- Evaluatie
Brede vraagstelling: complexe procedure en diversiteit aan onderzoeksmiddelen
- Onderkennend
- Verklarend
- Indicerend
- Veranderingsgericht
- Adviesgericht
Verheldering is vaak aan begin proces. Evaluatieve diagnostiek tijdens of na interventie.
(tijdens = monitoren)
Vragen:
- Verhelderend diagnostisch resultaat
- Onderkennend verschillende hulpvragen (preventieve screening)
- Verklarend oorzaken probleem
- Indicerend/ advies eindproduct, aanbevelingen
- Evaluerend
Screening = oppervlakkige informatie gebied. Eventuele problemen of achterstanden signaleren.
Binnen of buiten context individuele diagnostiek.
Indicerend globale interventie
Plaatsing, indicatiestelling in enge zin. Ruimte zin = plaatsing en begeleiding.
Consultatieve LeerlingBegeleiding gericht op analyse en aanpak problemen die leraren tot
leerlingen ervaart.
Door HGD wordt afstand gedaan van routinematig werken.
1. Doelgerichte werkwijze
Diagnostiek is alleen functioneel als het bijdraagt aan beslissing.
o Onderkenning, overzicht
o Verklaring, inzicht
o Advisering, uitzicht
Als-danredenering
Effectief en bruikbaar advies
, Taxatie van veranderbaarheid = inschatten veranderbaarheid.
2. Transactioneel kader
Jongeren zijn voortdurend in interactie in verschillende situaties. Wisselwerking kind en
omgeving.
3. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften leerling centraal
Vaststellen wat nodig heeft om doel te bereiken. Stimuleren: van probleem- naar
oplossingsgericht denken. Wenselijke aanbod beschrijven. Met hulpzinnen concretiseren.
4. Leraren, ouders en ondersteuningsbehoeften doen ertoe
Verschillende aanpakken bij verschillende leerlingen. Een-op-een-relatie bevordert leren.
Ook ouders beïnvloeden door onderwijsondersteunend gedrag.
Betrokkenheid ouders bij onderwijs kind
Supervisie door ouders, bijv. genoeg slaap
Hoge, realistische verwachtingen
5. Positieve is van belang
Positieve aspecten kansrijk advies.
6. Diagnostici werken samen met leraren, leerlingen, ouders
Voorwaarde voor valide en effectief handelen. Met leerling praten ipv tegen of over
7. Werkwijze: transparant en systematisch
Richtlijnenbieden houvast, voorkomen ongewenste variatie. Werkzame factoren zijn
verwerkt.
Cognitieve strategieën die in complexe situaties tot een zo goed mogelijke beslissing leiden.
HGD biedt kader waarin kennis over kwaliteit van besluiten is verwerkt.
- Proximale factoren = betrekking op een-op-een-interacties of in groep op microniveau
- Intermediërende/ distale factoren = meso en macrocontext, interacties
Diathese = centrale kwetsbaarheid.
HGD, inhoudelijke pijlers voor verandering/ verbetering van problematische onderwijsleersituatie:
Risicofactor VS beschermende factor
Risicofactor = gebeurtenis, eigenschap met relatief veel kans op ontstaan problemen. Distale
factoren oefenen invloed vooral uit via proximale factoren.
Beschermende factor = gebeurtenis, eigenschap die met relatief weinig kans op ontstaan
probleem in ontwikkeling wordt geassocieerd.
Sommige factoren hebben alleen ongunstige effecten
Andere factoren hebben vooral gunstige effecten
Veel factoren hebben zijn zowel risico als beschermend
Belang kwaliteit van interactie met leerkracht
In proximale processen op microniveau beïnvloedt kind interactie met sociale omgeving. Een
accepterend houding van betrokkenen geeft zelfvertrouwen. Er moet ruimte zijn voor
verandering van ongunstige interactiepatronen.
Transactionele visie = kwaliteit interactie kind en opvoeder is cruciaal voor ontwikkeling kind.
Goodness-of-fit = interactie, wederzijdse afstemming, aansluiten behoeften kind
Vaak mismatch in onderwijs.
Klassenmanagement is randvoorwaarde.
Didactische ondersteuning door leraar.
Relationele en motivationele ondersteuning
Pedagogische activiteiten om sociaal gedrag en taken te stimuleren
Rol contextfactoren
HGD transactioneel denken concretiseren.
Integraal = gericht op leerling en diens omgeving. Contextfactoren zijn in elke situatie
belangrijk.
, Transactionele benadering situaties aanpassen.
Zone van naaste ontwikkeling kan breder zijn dan alleen cognitief potentiële handelingsruimte.
- Oplossingsgericht werken
- Empowerment = controle over eigen ontwikkeling
- Therapeutisch/ veranderingsgericht diagnosticeren = allerlei veranderingen ondergaan
In verschillende fasen aandacht aan veranderbaarheid bepaalde aspecten.
Antecedenten = gaat aan vooraf
Consequenten = wat volgt
Vanuit klachten/ problemen vertrekken gericht op zwakke kanten.
Ouders blijken belangrijke steunbron.
- Beschermende factoren zijn relevant
- Bevorderende factoren verandering ondersteunen
Relevant om daar lijst van te maken.
Benoemen van kansen, krachten komt sfeer ten goede meer perspectief meer motivatie.
Hoofdstuk 5
Informatie over functioneren van kinderen is relevant.
Analytische intelligentie = geheel aan cognitieve en metacognitieve vaardigheden en vermogens om
kennis te verwerven en te gebruiken.
Intelligentie is variabel en complex, doordat processen zich aan omgeving aanpassen en andersom.
Intelligentie bij Stanford-Binet-test kluwen van onderling samenhangende cognitieve
vaardigheden.
Wechsler: deels verbaal en deels (performaal/) minder verbale onderdelen. Algemene niveau
cognitieve ontwikkeling.
Spearman:
- algemene intelligentiefactor = gemeenschappelijke mentale activiteit, basis voor veel taken
(top)
- specifieke intelligentiefactor = mentale activiteit voor een taak (bodem)
Hiërarchische intelligentiemodel tussen top en bodem beperkt aantal groepsfactoren voor verklaren
samenwerking.
- Fluid intelligentie: flexibel denken
- Crystallized intelligentie: accumulatie kennis en vaardigheden
Kwantitatieve kennis centrale capaciteit, mathematische concepten en vaardigheden meten en
toepassen.
Veel intelligentietheorieën.
- Triarchische intelligentiemodel Sternberg: intelligentie is opgebouwd uit vaardigheden die
onderling samenhangen
o Analytisch
o Creatief
o Praktisch
- PASS-theorie: informatieverwerkingskader als achtergrond. Planning, attention-arousal,
simultaneous, successive. Gebaseerd op hersenstructuren
o Corticale arousal/ aandacht
o Simultane/ succesieve componenten informatieverwerking
Verschueren en koomen
Hoofdstuk 1
Doel: beantwoorden vraag, nemen beslissingen.
Proces beschrijven met prescriptieve modellen na te streven/ wenselijke werkwijze aangeven.
- Bijdrage context
- Taxatie veranderbaarheid
- Positieve elementen
Diagnostische activiteit:
- Probleemoplossing
- Plaatsing
- Selectie
- Classificatie
- Evaluatie
Brede vraagstelling: complexe procedure en diversiteit aan onderzoeksmiddelen
- Onderkennend
- Verklarend
- Indicerend
- Veranderingsgericht
- Adviesgericht
Verheldering is vaak aan begin proces. Evaluatieve diagnostiek tijdens of na interventie.
(tijdens = monitoren)
Vragen:
- Verhelderend diagnostisch resultaat
- Onderkennend verschillende hulpvragen (preventieve screening)
- Verklarend oorzaken probleem
- Indicerend/ advies eindproduct, aanbevelingen
- Evaluerend
Screening = oppervlakkige informatie gebied. Eventuele problemen of achterstanden signaleren.
Binnen of buiten context individuele diagnostiek.
Indicerend globale interventie
Plaatsing, indicatiestelling in enge zin. Ruimte zin = plaatsing en begeleiding.
Consultatieve LeerlingBegeleiding gericht op analyse en aanpak problemen die leraren tot
leerlingen ervaart.
Door HGD wordt afstand gedaan van routinematig werken.
1. Doelgerichte werkwijze
Diagnostiek is alleen functioneel als het bijdraagt aan beslissing.
o Onderkenning, overzicht
o Verklaring, inzicht
o Advisering, uitzicht
Als-danredenering
Effectief en bruikbaar advies
, Taxatie van veranderbaarheid = inschatten veranderbaarheid.
2. Transactioneel kader
Jongeren zijn voortdurend in interactie in verschillende situaties. Wisselwerking kind en
omgeving.
3. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften leerling centraal
Vaststellen wat nodig heeft om doel te bereiken. Stimuleren: van probleem- naar
oplossingsgericht denken. Wenselijke aanbod beschrijven. Met hulpzinnen concretiseren.
4. Leraren, ouders en ondersteuningsbehoeften doen ertoe
Verschillende aanpakken bij verschillende leerlingen. Een-op-een-relatie bevordert leren.
Ook ouders beïnvloeden door onderwijsondersteunend gedrag.
Betrokkenheid ouders bij onderwijs kind
Supervisie door ouders, bijv. genoeg slaap
Hoge, realistische verwachtingen
5. Positieve is van belang
Positieve aspecten kansrijk advies.
6. Diagnostici werken samen met leraren, leerlingen, ouders
Voorwaarde voor valide en effectief handelen. Met leerling praten ipv tegen of over
7. Werkwijze: transparant en systematisch
Richtlijnenbieden houvast, voorkomen ongewenste variatie. Werkzame factoren zijn
verwerkt.
Cognitieve strategieën die in complexe situaties tot een zo goed mogelijke beslissing leiden.
HGD biedt kader waarin kennis over kwaliteit van besluiten is verwerkt.
- Proximale factoren = betrekking op een-op-een-interacties of in groep op microniveau
- Intermediërende/ distale factoren = meso en macrocontext, interacties
Diathese = centrale kwetsbaarheid.
HGD, inhoudelijke pijlers voor verandering/ verbetering van problematische onderwijsleersituatie:
Risicofactor VS beschermende factor
Risicofactor = gebeurtenis, eigenschap met relatief veel kans op ontstaan problemen. Distale
factoren oefenen invloed vooral uit via proximale factoren.
Beschermende factor = gebeurtenis, eigenschap die met relatief weinig kans op ontstaan
probleem in ontwikkeling wordt geassocieerd.
Sommige factoren hebben alleen ongunstige effecten
Andere factoren hebben vooral gunstige effecten
Veel factoren hebben zijn zowel risico als beschermend
Belang kwaliteit van interactie met leerkracht
In proximale processen op microniveau beïnvloedt kind interactie met sociale omgeving. Een
accepterend houding van betrokkenen geeft zelfvertrouwen. Er moet ruimte zijn voor
verandering van ongunstige interactiepatronen.
Transactionele visie = kwaliteit interactie kind en opvoeder is cruciaal voor ontwikkeling kind.
Goodness-of-fit = interactie, wederzijdse afstemming, aansluiten behoeften kind
Vaak mismatch in onderwijs.
Klassenmanagement is randvoorwaarde.
Didactische ondersteuning door leraar.
Relationele en motivationele ondersteuning
Pedagogische activiteiten om sociaal gedrag en taken te stimuleren
Rol contextfactoren
HGD transactioneel denken concretiseren.
Integraal = gericht op leerling en diens omgeving. Contextfactoren zijn in elke situatie
belangrijk.
, Transactionele benadering situaties aanpassen.
Zone van naaste ontwikkeling kan breder zijn dan alleen cognitief potentiële handelingsruimte.
- Oplossingsgericht werken
- Empowerment = controle over eigen ontwikkeling
- Therapeutisch/ veranderingsgericht diagnosticeren = allerlei veranderingen ondergaan
In verschillende fasen aandacht aan veranderbaarheid bepaalde aspecten.
Antecedenten = gaat aan vooraf
Consequenten = wat volgt
Vanuit klachten/ problemen vertrekken gericht op zwakke kanten.
Ouders blijken belangrijke steunbron.
- Beschermende factoren zijn relevant
- Bevorderende factoren verandering ondersteunen
Relevant om daar lijst van te maken.
Benoemen van kansen, krachten komt sfeer ten goede meer perspectief meer motivatie.
Hoofdstuk 5
Informatie over functioneren van kinderen is relevant.
Analytische intelligentie = geheel aan cognitieve en metacognitieve vaardigheden en vermogens om
kennis te verwerven en te gebruiken.
Intelligentie is variabel en complex, doordat processen zich aan omgeving aanpassen en andersom.
Intelligentie bij Stanford-Binet-test kluwen van onderling samenhangende cognitieve
vaardigheden.
Wechsler: deels verbaal en deels (performaal/) minder verbale onderdelen. Algemene niveau
cognitieve ontwikkeling.
Spearman:
- algemene intelligentiefactor = gemeenschappelijke mentale activiteit, basis voor veel taken
(top)
- specifieke intelligentiefactor = mentale activiteit voor een taak (bodem)
Hiërarchische intelligentiemodel tussen top en bodem beperkt aantal groepsfactoren voor verklaren
samenwerking.
- Fluid intelligentie: flexibel denken
- Crystallized intelligentie: accumulatie kennis en vaardigheden
Kwantitatieve kennis centrale capaciteit, mathematische concepten en vaardigheden meten en
toepassen.
Veel intelligentietheorieën.
- Triarchische intelligentiemodel Sternberg: intelligentie is opgebouwd uit vaardigheden die
onderling samenhangen
o Analytisch
o Creatief
o Praktisch
- PASS-theorie: informatieverwerkingskader als achtergrond. Planning, attention-arousal,
simultaneous, successive. Gebaseerd op hersenstructuren
o Corticale arousal/ aandacht
o Simultane/ succesieve componenten informatieverwerking
