RECHT OP EIGENDOM
Art. 1 EP EVRM Europese Unie: art. 17 Nederland: art. 14 Gw Internationaal: geen relevante artikelen
EU-Grondrechtenhandvest
Definitie Eigendom = Rechten en belangen die een vermogenswaarde Eigendom = zakelijke en
vertegenwoordigen (art. 1 EP EVRM). vermogensrechten en daarmee om
goederen in de zin van art. 3:1 BW.
Reikwijdte Art. 1 EP EVRM heeft drie hoofdregels [Sporrong en Lönnroth t.
Zweden-arrest]:
1. Recht op ongestoord eigendomsgenot
2. Bescherming tegen de ontneming van de zaak
3. Mogelijkheid van regulering eigendom
De staat is in beginsel gehouden zich te onthouden van inbreuken op het
eigendomsrecht.
Beperking Er zijn twee vormen van beperkingen van het eigendomsrecht:
1. Ontneming: recht op beschikking over het eigendom gaat volledig
verloren
2. Regulering: beperken van gebruiksmogelijkheden van eigendom
zonder dat het beschikkingsrecht verloren gaat
→ Intrekken van een vergunning is regulering [Fosfaatrechten]
Inmengingen op het eigendomsrecht moeten:
- bij wet zijn voorzien;
- een voldoende precieze en toegankelijke basis hebben
- en voorzienbaar zijn.
De vraag is of inmenging proportioneel is; daarin hebben staten een ruime
margin of appreciation.
Positieve
verplichtin
gen
, RECHT OP LEVEN
Art. 2 EVRM Europese Nederland: recht op leven niet in de Interna
Unie: art. 2 Grondwet, wel doodstrafverbod (art. 114 tionaal:
HvEU Gw) en recht op onaantastbaarheid van art. 6
lichaam (art. 11 Gw) IVBPR
Reikwijdte Er moet voldaan worden aan de volgende criteria om binnen de reikwijdte van art. 2 EVRM te vallen:
1. Feitelijk sprake van overlijden
2. Toerekenbaar aan de staat
3. Causaal verband tussen bepaald handelen en overlijden
De reikwijdte van art. 2 EVRM hangt af van de vraag wanneer iemands recht op leven begint. De staten hebben m.b.t. deze
vraag een ruime margin of appreciation [Vo t. Frankrijk]. Het recht op leven omvat niet ook het recht op sterven [Pretty t.
UK].
Beperking In art. 2 lid 1 EVRM staan de beperkingsmogelijkheden limitatief opgesomd:
1. (Doodstraf: nu niet meer, is ingewikkeld!)
2. Zelfverdediging
3. Arrestatie of ontsnapping
4. Onderdrukken van oproer of opstand
Positieve Op grond van art. 2 EVRM heeft de overheid inspanningsverplichtingen. Deze onderscheiden we in:
verplichtin ● Materiële positieve verplichtingen
gen ○ Verplichting tot goede geweldsinstructies aan politieagenten en militairen
○ Verplichting tot zorgvuldige voorbereiding bij grote operaties
○ Verplichting tot beschermen tegen geweld en zelfmoord en verlenen medische zorg aan gedetineerden en
militairen
○ Verplichting om alle passende maatregelen te treffen om bedreigingen van het recht op leven te voorkomen
[Öneryildiz].
○ Verplichting om burgers te beschermen tegen dodelijk geweld, zonder politie op te zadelen met een
onmogelijke en onevenredige last
○ Verplichting tot het zorgvuldig nemen van een besluit tot proefverlof van gedetineerden
○ Verplichting tot een belangenafweging bij een medische fout
○ Verplichtingen tot het niet uitzetten van burgers als die burger een reëel gevaar voor zijn leven loopt in het
andere land
● Procedurele positieve verplichtingen
○ Verplichting om bij verdachte wijze van overlijden effectief onderzoek in te stellen
○ Verplichting om, indien nodig, sancties op te leggen
Art. 1 EP EVRM Europese Unie: art. 17 Nederland: art. 14 Gw Internationaal: geen relevante artikelen
EU-Grondrechtenhandvest
Definitie Eigendom = Rechten en belangen die een vermogenswaarde Eigendom = zakelijke en
vertegenwoordigen (art. 1 EP EVRM). vermogensrechten en daarmee om
goederen in de zin van art. 3:1 BW.
Reikwijdte Art. 1 EP EVRM heeft drie hoofdregels [Sporrong en Lönnroth t.
Zweden-arrest]:
1. Recht op ongestoord eigendomsgenot
2. Bescherming tegen de ontneming van de zaak
3. Mogelijkheid van regulering eigendom
De staat is in beginsel gehouden zich te onthouden van inbreuken op het
eigendomsrecht.
Beperking Er zijn twee vormen van beperkingen van het eigendomsrecht:
1. Ontneming: recht op beschikking over het eigendom gaat volledig
verloren
2. Regulering: beperken van gebruiksmogelijkheden van eigendom
zonder dat het beschikkingsrecht verloren gaat
→ Intrekken van een vergunning is regulering [Fosfaatrechten]
Inmengingen op het eigendomsrecht moeten:
- bij wet zijn voorzien;
- een voldoende precieze en toegankelijke basis hebben
- en voorzienbaar zijn.
De vraag is of inmenging proportioneel is; daarin hebben staten een ruime
margin of appreciation.
Positieve
verplichtin
gen
, RECHT OP LEVEN
Art. 2 EVRM Europese Nederland: recht op leven niet in de Interna
Unie: art. 2 Grondwet, wel doodstrafverbod (art. 114 tionaal:
HvEU Gw) en recht op onaantastbaarheid van art. 6
lichaam (art. 11 Gw) IVBPR
Reikwijdte Er moet voldaan worden aan de volgende criteria om binnen de reikwijdte van art. 2 EVRM te vallen:
1. Feitelijk sprake van overlijden
2. Toerekenbaar aan de staat
3. Causaal verband tussen bepaald handelen en overlijden
De reikwijdte van art. 2 EVRM hangt af van de vraag wanneer iemands recht op leven begint. De staten hebben m.b.t. deze
vraag een ruime margin of appreciation [Vo t. Frankrijk]. Het recht op leven omvat niet ook het recht op sterven [Pretty t.
UK].
Beperking In art. 2 lid 1 EVRM staan de beperkingsmogelijkheden limitatief opgesomd:
1. (Doodstraf: nu niet meer, is ingewikkeld!)
2. Zelfverdediging
3. Arrestatie of ontsnapping
4. Onderdrukken van oproer of opstand
Positieve Op grond van art. 2 EVRM heeft de overheid inspanningsverplichtingen. Deze onderscheiden we in:
verplichtin ● Materiële positieve verplichtingen
gen ○ Verplichting tot goede geweldsinstructies aan politieagenten en militairen
○ Verplichting tot zorgvuldige voorbereiding bij grote operaties
○ Verplichting tot beschermen tegen geweld en zelfmoord en verlenen medische zorg aan gedetineerden en
militairen
○ Verplichting om alle passende maatregelen te treffen om bedreigingen van het recht op leven te voorkomen
[Öneryildiz].
○ Verplichting om burgers te beschermen tegen dodelijk geweld, zonder politie op te zadelen met een
onmogelijke en onevenredige last
○ Verplichting tot het zorgvuldig nemen van een besluit tot proefverlof van gedetineerden
○ Verplichting tot een belangenafweging bij een medische fout
○ Verplichtingen tot het niet uitzetten van burgers als die burger een reëel gevaar voor zijn leven loopt in het
andere land
● Procedurele positieve verplichtingen
○ Verplichting om bij verdachte wijze van overlijden effectief onderzoek in te stellen
○ Verplichting om, indien nodig, sancties op te leggen
