H13
13.1 Ongelijkheid in de wereld
Macht: Vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de
handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Sociale ongelijkheid: Wanneer verschillen tussen mensen in al dan niet aangeboren kenmerken,
consequenties hebben voor hun maatschappelijke positie en leiden tot een ongelijke verdeling van
schaarse en hooggewaardeerde zaken en ongelijke waardering en behandeling
Ontwikkelingslanden/derdewereldlanden: Landen waarin veel armoede is. En er zijn veel verschillen
in macht tussen de leiders en de bevolking.
Vaak corrupte regering
Verschillen hebben gevolgen voor het leven: Sprake van sociale ongelijkheid.
Armere landen sinds de jaren 50 geholpen door rijkere landen.
Solidariteit + Naastenliefde
Eigen belang
Globalisering: Het proces van uitbreiding en intensivering van
contacten en afhankelijkheden over zeer grote afstanden en over
landsgrenzen heen.
-> Rijk land kan makkelijk met arm land afspreken en
communiceren.
Samenwerking: Het proces waarin individuen, groepen en/of
staten relaties vormen om hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
13.2 Ongelijkheid in Nederland
Verhoudingsvraagstuk: Gaat over alle verschillen tussen mensen.
-> Verschillen met betekenis? = Sociale ongelijkheid
Ongelijkheid wordt gemaakt op 3 terreinen:
1. Ongelijke verdeling van bezit
2. Ongelijke verdeling van macht
3. Ongelijke verdeling van status
Bezit: Zaken die schaars zijn maar die wel
gewaardeerd worden in een samenleving.
Nederland: Kennis, inkomen & vermogen.
[Datum]
Macht -> Fysieke middelen zoals wapens en
soldaten. Groter aantal mensen tegen minder aantal.
Sociale mobiliteit: Stijgen of dalen op de
maatschappelijke ladder
1
, Nederland is van een gesloten samenleving naar een open samenleving gegaan in de 20 e eeuw.
Gesloten samenleving: Samenleving waar iedereen in zijn eigen sociale laag blijft.
Open samenleving: democratische samenleving die op beginselen van gelijkheid (voor de wet) en
(individuele) vrijheid is gefundeerd.
Toch lukt het niet altijd iedereen om te stijgen op de maatschappelijke ladder. Mensen uit
de onderklasse minder snel hogerop.
Socialisatie speelt grote rol.
Socialisatie: Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groepen en de
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere
vormen van omgang van anderen.
Positietoewijzing: Maatschappelijke oorzaken bepalen de
maatschappelijke positie van een groep of individu.
Tegenwoordig veel minder het geval -> nu
Positieverwerving.
Positieverwerving: Groepen of individuen verkrijgen een
maatschappelijke positie door een eigen bijdrage.
Onderklasse
- Beperkte sociale en politieke participatie
- Beperkte normatieve integratie
- Niet goed kunnen voorzien in elementaire levensbehoeften
- Geringe toegang tot sociale grondrechten
Mensen in de onderklasse lopen het risico om te ver achter te lopen bij een levensstandaard die in
Nederland noodzakelijk is om mee te kunnen doen.
Levensstandaard: Niveau van welvaart van een groep mensen (meestal de bewoners van een
bepaald land)
Actoren: Groepen, mensen, instanties, bedrijven etc. Die een belang hebben.
[Datum]
2
13.1 Ongelijkheid in de wereld
Macht: Vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de
handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Sociale ongelijkheid: Wanneer verschillen tussen mensen in al dan niet aangeboren kenmerken,
consequenties hebben voor hun maatschappelijke positie en leiden tot een ongelijke verdeling van
schaarse en hooggewaardeerde zaken en ongelijke waardering en behandeling
Ontwikkelingslanden/derdewereldlanden: Landen waarin veel armoede is. En er zijn veel verschillen
in macht tussen de leiders en de bevolking.
Vaak corrupte regering
Verschillen hebben gevolgen voor het leven: Sprake van sociale ongelijkheid.
Armere landen sinds de jaren 50 geholpen door rijkere landen.
Solidariteit + Naastenliefde
Eigen belang
Globalisering: Het proces van uitbreiding en intensivering van
contacten en afhankelijkheden over zeer grote afstanden en over
landsgrenzen heen.
-> Rijk land kan makkelijk met arm land afspreken en
communiceren.
Samenwerking: Het proces waarin individuen, groepen en/of
staten relaties vormen om hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
13.2 Ongelijkheid in Nederland
Verhoudingsvraagstuk: Gaat over alle verschillen tussen mensen.
-> Verschillen met betekenis? = Sociale ongelijkheid
Ongelijkheid wordt gemaakt op 3 terreinen:
1. Ongelijke verdeling van bezit
2. Ongelijke verdeling van macht
3. Ongelijke verdeling van status
Bezit: Zaken die schaars zijn maar die wel
gewaardeerd worden in een samenleving.
Nederland: Kennis, inkomen & vermogen.
[Datum]
Macht -> Fysieke middelen zoals wapens en
soldaten. Groter aantal mensen tegen minder aantal.
Sociale mobiliteit: Stijgen of dalen op de
maatschappelijke ladder
1
, Nederland is van een gesloten samenleving naar een open samenleving gegaan in de 20 e eeuw.
Gesloten samenleving: Samenleving waar iedereen in zijn eigen sociale laag blijft.
Open samenleving: democratische samenleving die op beginselen van gelijkheid (voor de wet) en
(individuele) vrijheid is gefundeerd.
Toch lukt het niet altijd iedereen om te stijgen op de maatschappelijke ladder. Mensen uit
de onderklasse minder snel hogerop.
Socialisatie speelt grote rol.
Socialisatie: Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groepen en de
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere
vormen van omgang van anderen.
Positietoewijzing: Maatschappelijke oorzaken bepalen de
maatschappelijke positie van een groep of individu.
Tegenwoordig veel minder het geval -> nu
Positieverwerving.
Positieverwerving: Groepen of individuen verkrijgen een
maatschappelijke positie door een eigen bijdrage.
Onderklasse
- Beperkte sociale en politieke participatie
- Beperkte normatieve integratie
- Niet goed kunnen voorzien in elementaire levensbehoeften
- Geringe toegang tot sociale grondrechten
Mensen in de onderklasse lopen het risico om te ver achter te lopen bij een levensstandaard die in
Nederland noodzakelijk is om mee te kunnen doen.
Levensstandaard: Niveau van welvaart van een groep mensen (meestal de bewoners van een
bepaald land)
Actoren: Groepen, mensen, instanties, bedrijven etc. Die een belang hebben.
[Datum]
2
