Maw samenvatting H11 & 12
Hoofdstuk 11
11.1 Context Prinsjesdag
Politieke socialisatie: Hoe je leert tot welke politieke groep je behoort. Dit kan individueel of
voor groepen. Dit proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang
met anderen.
Politieke instituties: Complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening en politieke
besluitvorming reguleren.
Staatsvorming: De institutionalisering van politieke macht tot een staat.
Troonrede
Poldermodel: Naam die gegeven wordt aan het Nederlandse consensusmodel waarin
werkgevers, vakbonden en overheid met elkaar aan tafel gaan zitten om te onderhandelen
over arbeidsvoorwaarden en lonen. Dat overleg vindt vaak plaats in de vakraad van de
betreffende sector.
Ideologie: Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal uitmondend
in ideeën over de meest wenselijk maatschappelijke en politieke verhoudingen.
Verhouding: Verwijst naar de wijze waarop mensen zich van elkaar onderscheiden en tot
elkaar verhouden en de manier waarop samenlevingen in sociale zin vormgeven aan deze
verschillen. Het verwijst ook naar onderlinge
betrekkingen tussen staten.
Macht: Het vermogen om verschillende
hulpbronnen in te zetten om bepaalde
doelstellingen te bereiken. +
handelingsmogelijkheden kan beperken of
vergroten.
23-11-2021
1
, 11.2 Ideologie
Standpunten indelen in dimensies
- Links – rechts: In hoeverre mag de overheid zich bemoeien met de economie.
- Progressief – conservatief: Dit gaat over moraal: hoeveel vrijheid mogen mensen
hebben in ethische kwesties
- Nationalisme – Internationalisme: Wat is de rol van een land in de wereld dus
meer op binnenland gericht of meer op het buitenland.
- Materialisme – Post materialisme: Verschil tussen mensen die meer gericht zijn
op tastbare zaken (defensie en economie) en abstracte zaken (Milieu sociaal
onrecht)
Verschillende standpunten, links en rechts, horen niet in 1 ideologie.
Beginselen en denkbeelden van ideologieën gaan vaak over 3 onderwerpen in de
samenleving:
1. Politiek
2. Economie
3. Cultuur
De vragen die hierbij belangrijk zijn:
1. Hoe moet de macht worden verdeeld?
2. Hoe moeten goederen worden verdeeld en geproduceerd worden?
3. Hoeveel vrijheid mogen mensen hebben ten opzichte van de overheid.
23-11-2021
Extreme ideologieën (communisme & fascisme) maken gebruik van maatregelen die buiten
de wettelijke kaders vallen. Soms zelfs met geweld.
2
Hoofdstuk 11
11.1 Context Prinsjesdag
Politieke socialisatie: Hoe je leert tot welke politieke groep je behoort. Dit kan individueel of
voor groepen. Dit proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang
met anderen.
Politieke instituties: Complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening en politieke
besluitvorming reguleren.
Staatsvorming: De institutionalisering van politieke macht tot een staat.
Troonrede
Poldermodel: Naam die gegeven wordt aan het Nederlandse consensusmodel waarin
werkgevers, vakbonden en overheid met elkaar aan tafel gaan zitten om te onderhandelen
over arbeidsvoorwaarden en lonen. Dat overleg vindt vaak plaats in de vakraad van de
betreffende sector.
Ideologie: Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal uitmondend
in ideeën over de meest wenselijk maatschappelijke en politieke verhoudingen.
Verhouding: Verwijst naar de wijze waarop mensen zich van elkaar onderscheiden en tot
elkaar verhouden en de manier waarop samenlevingen in sociale zin vormgeven aan deze
verschillen. Het verwijst ook naar onderlinge
betrekkingen tussen staten.
Macht: Het vermogen om verschillende
hulpbronnen in te zetten om bepaalde
doelstellingen te bereiken. +
handelingsmogelijkheden kan beperken of
vergroten.
23-11-2021
1
, 11.2 Ideologie
Standpunten indelen in dimensies
- Links – rechts: In hoeverre mag de overheid zich bemoeien met de economie.
- Progressief – conservatief: Dit gaat over moraal: hoeveel vrijheid mogen mensen
hebben in ethische kwesties
- Nationalisme – Internationalisme: Wat is de rol van een land in de wereld dus
meer op binnenland gericht of meer op het buitenland.
- Materialisme – Post materialisme: Verschil tussen mensen die meer gericht zijn
op tastbare zaken (defensie en economie) en abstracte zaken (Milieu sociaal
onrecht)
Verschillende standpunten, links en rechts, horen niet in 1 ideologie.
Beginselen en denkbeelden van ideologieën gaan vaak over 3 onderwerpen in de
samenleving:
1. Politiek
2. Economie
3. Cultuur
De vragen die hierbij belangrijk zijn:
1. Hoe moet de macht worden verdeeld?
2. Hoe moeten goederen worden verdeeld en geproduceerd worden?
3. Hoeveel vrijheid mogen mensen hebben ten opzichte van de overheid.
23-11-2021
Extreme ideologieën (communisme & fascisme) maken gebruik van maatregelen die buiten
de wettelijke kaders vallen. Soms zelfs met geweld.
2
