H2
2.2 Duitsland na de oorlog (1945 – 1962)
Hoofdvraag: Hoezeer beïnvloedden het ontstaan en het verloop van de Koude Oorlog de
geschiedenis van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog?
Duitsland na de oorlog
Mei 1945: Duitsland kan de tweefrontenoorlog tegen geallieerden niet aan en geeft zich
over
Land ligt in puin en grondgebied moest afgestaan worden aan het oosten
Grote migratiestromen van Duitsers: soldaten, naziregime slachtoffers en Heimatvertriebene
- Duitstaligen (uit Oost en Midden-Europa) die uit wraak werden verdreven
Duitsland en Berlijn werd binnen de geallieerden opgedeeld in 4 bezettingszones
Westen: Groot-Brittannië, Frankrijk, Verenigde Staten
Oosten: Sovjet-Unie
Twee invloedssferen in Europa
West-Europa: herstel van de liberale democratieën met een
kapitalistische economie
Oost-Europa: volksdemocratieën
- Burgers mogen alleen stemmen op goedgekeurde kandidaten door communistische
partijen
Na de oorlog ontstond wantrouwen tussen de geallieerden
Het Oosten kon het niet eens worden met het Westen over de wederopbouw in Europa en
de voorwaarden van toekomstige vrede
Het Westen gefrustreerd omdat de volksdemocratieën vazalstaten van Sovjet-Unie werden
In verwoeste Europa breed economische situatie jaren na de oorlog slecht
VS vreesde op een communistisch westen
Doel: welvarend en herenigd Europa die zich beter zou verweren tegen het communisme
Antwoord: Trumandoctrine
- De VS zou economische en militaire steun bieden aan landen die geen communisme
wilden
- Marshallplan: Economisch hulpplan om Europa economisch te bevorderen tot
21-3-2022
eenwording
1
, 1945: Koude Oorlog
Uit het wederzijdse wantrouwen ontstond een nieuw conflict: de Koude Oorlog
- Een periode van permanente oorlogsdreiging
- Het communistische oosten (SU) tegen het kapitalistische westen (VS)
Zowel de VS, als de SU probeerden hun invloedssfeer in Europa te vergroten
Verenigde Staten hielp landen met de wederopbouw, d.m.v. financiële steun (Marshallplan)
1948: Blokkade van Berlijn
Stalin wilde niet dat West-Duitsland een eigen munt
invoerde (Duitse Mark)
Daarom liet hij alle toegangswegen tot West-Berlijn
afsluiten
Grote honger en tekorten
Om chantage te beëindigen zetten de Amerikanen een luchtbrug op
Met vliegtuigen werd Berlijn weer bevoorraad en werd communisme voorkomen
1949: Tweedeling
Duitsland wordt formeel in tweeën verdeeld
- Westen: Bondsrepubliek Duitsland (BDR)
- Oosten: Duitse Democratische Republiek (DDR)
Land West-Duitsland (BDR) Oost-Duitsland (DDR)
Politiek systeem Kapitalisme/ democratie Communisme/ volksdemocratie
Leider in jaren 50 Konrad Adenauer Walter Ulbricht
Invloedssfeer Aanzien bij westerse landen Onderleiding van SU
NAVO (Noord-Atlantische
Militair bondgenootschap Warschaupact
Verdragsorganisatie)
Hopeloos achterblijvend
In korte tijd volledig hersteld
Economische situatie (Planeconomie en hoge
(Wirtschaftwunder)
herstelbetalingen)
Economisch EGKS (Europese Gemeenschap
Comecon
samenwerkingsverband voor Kolen en Staal)
1961: de Berlijnse Muur
Gevolg politieke onderdrukkingen slechte economie: Oost-Duitsers ontvluchtte DDR via
West-Berlijn
21-3-2022
DDR en Sovjet-Unie besloten een muur te bouwen om verdere vluchtpogingen te
voorkomen
De grens tussen Oost- en West-Berlijn werd gescheiden d.m.v. een betonnen muur
Amerika greep niet in en erkenden de invloedssfeer van de Sovjet-Unie niet
2
2.2 Duitsland na de oorlog (1945 – 1962)
Hoofdvraag: Hoezeer beïnvloedden het ontstaan en het verloop van de Koude Oorlog de
geschiedenis van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog?
Duitsland na de oorlog
Mei 1945: Duitsland kan de tweefrontenoorlog tegen geallieerden niet aan en geeft zich
over
Land ligt in puin en grondgebied moest afgestaan worden aan het oosten
Grote migratiestromen van Duitsers: soldaten, naziregime slachtoffers en Heimatvertriebene
- Duitstaligen (uit Oost en Midden-Europa) die uit wraak werden verdreven
Duitsland en Berlijn werd binnen de geallieerden opgedeeld in 4 bezettingszones
Westen: Groot-Brittannië, Frankrijk, Verenigde Staten
Oosten: Sovjet-Unie
Twee invloedssferen in Europa
West-Europa: herstel van de liberale democratieën met een
kapitalistische economie
Oost-Europa: volksdemocratieën
- Burgers mogen alleen stemmen op goedgekeurde kandidaten door communistische
partijen
Na de oorlog ontstond wantrouwen tussen de geallieerden
Het Oosten kon het niet eens worden met het Westen over de wederopbouw in Europa en
de voorwaarden van toekomstige vrede
Het Westen gefrustreerd omdat de volksdemocratieën vazalstaten van Sovjet-Unie werden
In verwoeste Europa breed economische situatie jaren na de oorlog slecht
VS vreesde op een communistisch westen
Doel: welvarend en herenigd Europa die zich beter zou verweren tegen het communisme
Antwoord: Trumandoctrine
- De VS zou economische en militaire steun bieden aan landen die geen communisme
wilden
- Marshallplan: Economisch hulpplan om Europa economisch te bevorderen tot
21-3-2022
eenwording
1
, 1945: Koude Oorlog
Uit het wederzijdse wantrouwen ontstond een nieuw conflict: de Koude Oorlog
- Een periode van permanente oorlogsdreiging
- Het communistische oosten (SU) tegen het kapitalistische westen (VS)
Zowel de VS, als de SU probeerden hun invloedssfeer in Europa te vergroten
Verenigde Staten hielp landen met de wederopbouw, d.m.v. financiële steun (Marshallplan)
1948: Blokkade van Berlijn
Stalin wilde niet dat West-Duitsland een eigen munt
invoerde (Duitse Mark)
Daarom liet hij alle toegangswegen tot West-Berlijn
afsluiten
Grote honger en tekorten
Om chantage te beëindigen zetten de Amerikanen een luchtbrug op
Met vliegtuigen werd Berlijn weer bevoorraad en werd communisme voorkomen
1949: Tweedeling
Duitsland wordt formeel in tweeën verdeeld
- Westen: Bondsrepubliek Duitsland (BDR)
- Oosten: Duitse Democratische Republiek (DDR)
Land West-Duitsland (BDR) Oost-Duitsland (DDR)
Politiek systeem Kapitalisme/ democratie Communisme/ volksdemocratie
Leider in jaren 50 Konrad Adenauer Walter Ulbricht
Invloedssfeer Aanzien bij westerse landen Onderleiding van SU
NAVO (Noord-Atlantische
Militair bondgenootschap Warschaupact
Verdragsorganisatie)
Hopeloos achterblijvend
In korte tijd volledig hersteld
Economische situatie (Planeconomie en hoge
(Wirtschaftwunder)
herstelbetalingen)
Economisch EGKS (Europese Gemeenschap
Comecon
samenwerkingsverband voor Kolen en Staal)
1961: de Berlijnse Muur
Gevolg politieke onderdrukkingen slechte economie: Oost-Duitsers ontvluchtte DDR via
West-Berlijn
21-3-2022
DDR en Sovjet-Unie besloten een muur te bouwen om verdere vluchtpogingen te
voorkomen
De grens tussen Oost- en West-Berlijn werd gescheiden d.m.v. een betonnen muur
Amerika greep niet in en erkenden de invloedssfeer van de Sovjet-Unie niet
2
