WFT BASIS BEREKENINGEN
,WFTsamenvattingen
Alphen aan den Rijn
Alle rechten voorbehouden
Deze uitgave is met veel zorg samengesteld. De juistheid van de gegevens is mede afhankelijk van
informatie die ons door derden is verstrekt. WFTsamenvattingen aanvaardt geen aansprakelijkheid
voor onjuistheden of onvolledigheden.
© Copyright: dit document is auteursrechtelijk beschermd. Het is verboden dit document te
verspreiden, te vermenigvuldigen of op een andere wijze openbaar te maken zonder schriftelijke
toestemming van WFTsamenvattingen.
,Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
Inhoudsopgave
1. Inleiding .................................................................................................................................................................. 2
2. Persoonlijk vermogen .............................................................................................................................................. 3
3. Te late betaling en incassokosten ............................................................................................................................ 4
4. Box 1 - Inkomstenbelasting ...................................................................................................................................... 5
5. Box 2 - Inkomstenbelasting .....................................................................................................................................14
6. Box 3 - Inkomstenbelasting .....................................................................................................................................15
7. Nalatenschap .........................................................................................................................................................19
8. Legitieme portie .....................................................................................................................................................23
9. Erfbelasting ............................................................................................................................................................24
10. Schenkbelasting....................................................................................................................................................29
11. Consumptief krediet .............................................................................................................................................32
12. Hypothecair Krediet..............................................................................................................................................33
13. Verzekeringen ......................................................................................................................................................34
14. Slotwaarde eenmalige storting .............................................................................................................................37
1
,Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
1. Inleiding
Algemene toelichting
In het onderstaande document lichten we per onderwerp de benodigde rekenvaardigheden toe. We lichten een stukje
theorie toe, vermelden de formules, en passen dit vervolgens toe in voorbeeldberekeningen. Zo maak jij je op een
snelle en eenvoudige wijze alle benodigde rekenvaardigheden eigen.
Wij houden bij het maken van deze berekeningen rekening met de kandidatenbrochure van het College Deskundigheid
Financiële Dienstverlening (CDFD). Zij zijn verantwoordelijk voor het opstellen van de toetstermen en de invulling van
het daadwerkelijke Wft Basis Examen.
Numerieke vragen
Kenmerken:
Op het examen moet je bij numerieke vragen een getal of een bedrag berekenen en invullen in het aangegeven vak.
De berekening hoeft niet te worden toegevoegd. Als je het juiste antwoord hebt ingevuld, dan krijg je de maximale
score. In veel gevallen is er een zekere foutmarge. De marge verschilt per vraag, en wordt niet vermeld.
Beantwoorden:
Bij numerieke vragen kunnen alleen getallen, punten en komma’s worden ingevuld. De tekens % en € staan voor of
achter het invoerveld en worden niet door jou ingevuld.
• Gebruik in het geval van decimalen achter de komma een komma-teken, geen punt-teken.
• Een punt-teken mag alleen worden gebruikt bij duizendtallen. Het gebruik hiervan is niet verplicht.
Antwoord afronden:
Bij numerieke vragen staat aangegeven op welke wijze het antwoord moet worden afgerond.
Kom je uit op een geheel bedrag? Vul twee nullen achter de komma in.
Kom je uit op een niet geheel bedrag? Vul twee cijfers achter de komma in.
Tijdens het berekenen van numerieke vragen rond je in principe niet tussentijds af. Uitzondering! De enige
uitzondering op deze regel komt voor bij vragen die te maken hebben met de Belastingdienst. De Belastingdienst
rondt tussentijds af in het voordeel van de consument. Deze regel wordt daarom ook toegepast op het echte Wft
Basis Examen. Wij passen deze regel daarom ook toe in hieronder staande berekeningen.
2
,Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
2. Persoonlijk vermogen
Balans
Balans = een overzicht van bezittingen en verplichtingen van een huishouding op een bepaald moment, uitgedrukt in
een geldwaarde. Het is een belangrijk hulpmiddel om te achterhalen of een huishouding een overschot of een tekort
heeft. De balans geeft de huidige stand van zaken weer. De balans bestaat uit twee kolommen:
• Activa = bezittingen van de huishouding.
• Passiva = verplichtingen van de huidhouding, oftewel de bronnen waarmee een huishouding de bezittingen
heeft gefinancierd.
Een balans moet in evenwicht zijn. Het totaal aan activa en passiva moet gelijk zijn. Je kunt de balans in evenwicht
brengen door een extra post ‘Persoonlijk vermogen’ op te nemen aan de passiefzijde.
Persoonlijk vermogen = totale waarde van bezittingen - totale waarde van de verplichtingen
Er is discussie over de posten die op de balans moeten staan. In dit hoofdstuk volgen we de benadering van de
financieel planners. Op de balans staan alleen de waarden van bezittingen en verplichtingen die extern zijn vastgelegd.
Voorbeelden: tegoeden op betaal- en spaarrekeningen, aandelenbezit, kredietovereenkomsten en eigendommen die
in een openbaar eigendomsregister ingeschreven zijn (huizen, schepen). De waarde van gebruiksgoederen (zoals een
auto of een bankstel) wordt dus niet meegenomen. Deze waarde is namelijk te onzeker (dalende dagwaarde, schade,
totaalverlies). De waarde van een verzameling wordt soms wel opgenomen (juwelen of kunst).
De balans van een consumentenhuishouding toont twee belangrijke graadmeters:
• Solvabiliteit: de verhouding tussen persoonlijk en vreemd vermogen.
o Solvabele huishouding = een huishouding met een positief persoonlijk vermogen (bezittingen >
verplichtingen). Er is een reserve aanwezig voor het aangaan van nieuwe verplichtingen.
o Insolvabele huishouding = een huishouding met een negatief persoonlijk vermogen (bezittingen <
verplichtingen). Boekhoud technisch is deze huishouding failliet. Zolang kredietverstrekkers hun leningen
niet tegelijkertijd opeisen is er geen probleem. Let op: een negatief persoonlijk vermogen kan al ontstaan
door een kleine daling in de marktwaarde van een woning.
• Liquiditeit: in welke mate kan de consument aan haar lopende verplichtingen voldoen.
o Liquide huishouding = er zijn voldoende direct inzetbare middelen om de verplichtingen na te komen.
Denk aan: voldoende geld beschikbaar op de betaalrekening.
o Niet-liquide huishouding = er is een gebrek aan direct inzetbare middelen om de verplichtingen na te
komen. Denk aan: te weinig geld beschikbaar op de betaalrekening.
De makkelijkste manier om het persoonlijk vermogen vast te stellen is door een opstelling te maken.
3
, Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
Voorbeeld 1:
Gegevens:
Eigen woning marktwaarde: € 290.000
Inboedel: € 15.000
Auto: € 6.000
Aandelenbezit: € 19.000
Lening aan vriend: € 6.000
Spaarrekening: € 23.000
Betaalrekening: € 3.500
Hypotheek: € 250.000
Studieschuld: € 10.000
Belastingaanslag: € 2.000
Hoeveel bedraagt het totale vermogen van deze persoon?
Balans
Woning € 290.000 Hypotheek € 250.000
Aandelenbezit € 19.000 Studieschuld € 10.000
Vorderingen € 6.000 Aanslag € 2.000
Spaarsaldo € 23.000
Banktegoeden € 3.500
Totaal € 341.500 Totaal € 262.000
Het verschil tussen beiden kolommen geeft het persoonlijk vermogen weer. In dit geval bedraagt het persoonlijk
vermogen = € 341.500 – € 262.000 = € 79.500,00
Let op: de waarde van gebruiksgoederen (zoals een auto of bankstel) wordt niet meegenomen op de activa-zijde van
de balans. Dit omdat de waarde te onzeker is (dalende dagwaarde, schade, totaalverlies etc.).
3. Te late betaling en incassokosten
Te late betaling en incassokosten
De Wet Incassokosten (WIK) en het daarop gebaseerde Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke kosten bepalen
wanneer en hoeveel kosten aan de consument in rekening mogen worden gebracht bij te late betaling. Het doel is om
de consumenten te beschermen tegen hoge kosten. De kosten bedragen een bepaald percentage van de vordering,
waarbij het percentage afneemt naarmate de vordering hoger is. Verder geldt er een minimum- en maximumtarief aan
buitengerechtelijke incassokosten.
De incassoprocedure bestaat uit een aantal fasen:
1. Crediteur stuurt factuur met betalingstermijn
2. Na het verstrijken van de betalingstermijn en niet-betaling stuurt de crediteur de eerste aanmaning met
ingebrekestelling. Een aanmaning is een nieuwe betalingstermijn. Een ingebrekestelling is een verklaring
waarin de crediteur stelt dat de debiteur (degene die de verplichting is aangegaan) zijn verplichtingen niet is
nagekomen.
3. Na het verstrijken van de nieuwe betalingstermijn en niet-betaling is de debiteur in verzuim.
4. Crediteur stuurt een schriftelijke aanmaning waarin het factuurbedrag in herinnering wordt gebracht met
weer een nieuwe betalingstermijn van 14 dagen. In deze aanmaning vermeldt de crediteur met welk bedrag
het factuurbedrag verhoogd wordt wanneer niet aan de betalingstermijn wordt voldaan. Dit bedrag mag
maximaal het bedrag op basis van de WIK zijn.
Let op: op vorderingen die voortkomen uit consumptief krediet dat onder de Wet op het consumentenkrediet (Wck)
valt, mogen geen incassokosten in rekening worden gebracht.
4
,WFTsamenvattingen
Alphen aan den Rijn
Alle rechten voorbehouden
Deze uitgave is met veel zorg samengesteld. De juistheid van de gegevens is mede afhankelijk van
informatie die ons door derden is verstrekt. WFTsamenvattingen aanvaardt geen aansprakelijkheid
voor onjuistheden of onvolledigheden.
© Copyright: dit document is auteursrechtelijk beschermd. Het is verboden dit document te
verspreiden, te vermenigvuldigen of op een andere wijze openbaar te maken zonder schriftelijke
toestemming van WFTsamenvattingen.
,Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
Inhoudsopgave
1. Inleiding .................................................................................................................................................................. 2
2. Persoonlijk vermogen .............................................................................................................................................. 3
3. Te late betaling en incassokosten ............................................................................................................................ 4
4. Box 1 - Inkomstenbelasting ...................................................................................................................................... 5
5. Box 2 - Inkomstenbelasting .....................................................................................................................................14
6. Box 3 - Inkomstenbelasting .....................................................................................................................................15
7. Nalatenschap .........................................................................................................................................................19
8. Legitieme portie .....................................................................................................................................................23
9. Erfbelasting ............................................................................................................................................................24
10. Schenkbelasting....................................................................................................................................................29
11. Consumptief krediet .............................................................................................................................................32
12. Hypothecair Krediet..............................................................................................................................................33
13. Verzekeringen ......................................................................................................................................................34
14. Slotwaarde eenmalige storting .............................................................................................................................37
1
,Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
1. Inleiding
Algemene toelichting
In het onderstaande document lichten we per onderwerp de benodigde rekenvaardigheden toe. We lichten een stukje
theorie toe, vermelden de formules, en passen dit vervolgens toe in voorbeeldberekeningen. Zo maak jij je op een
snelle en eenvoudige wijze alle benodigde rekenvaardigheden eigen.
Wij houden bij het maken van deze berekeningen rekening met de kandidatenbrochure van het College Deskundigheid
Financiële Dienstverlening (CDFD). Zij zijn verantwoordelijk voor het opstellen van de toetstermen en de invulling van
het daadwerkelijke Wft Basis Examen.
Numerieke vragen
Kenmerken:
Op het examen moet je bij numerieke vragen een getal of een bedrag berekenen en invullen in het aangegeven vak.
De berekening hoeft niet te worden toegevoegd. Als je het juiste antwoord hebt ingevuld, dan krijg je de maximale
score. In veel gevallen is er een zekere foutmarge. De marge verschilt per vraag, en wordt niet vermeld.
Beantwoorden:
Bij numerieke vragen kunnen alleen getallen, punten en komma’s worden ingevuld. De tekens % en € staan voor of
achter het invoerveld en worden niet door jou ingevuld.
• Gebruik in het geval van decimalen achter de komma een komma-teken, geen punt-teken.
• Een punt-teken mag alleen worden gebruikt bij duizendtallen. Het gebruik hiervan is niet verplicht.
Antwoord afronden:
Bij numerieke vragen staat aangegeven op welke wijze het antwoord moet worden afgerond.
Kom je uit op een geheel bedrag? Vul twee nullen achter de komma in.
Kom je uit op een niet geheel bedrag? Vul twee cijfers achter de komma in.
Tijdens het berekenen van numerieke vragen rond je in principe niet tussentijds af. Uitzondering! De enige
uitzondering op deze regel komt voor bij vragen die te maken hebben met de Belastingdienst. De Belastingdienst
rondt tussentijds af in het voordeel van de consument. Deze regel wordt daarom ook toegepast op het echte Wft
Basis Examen. Wij passen deze regel daarom ook toe in hieronder staande berekeningen.
2
,Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
2. Persoonlijk vermogen
Balans
Balans = een overzicht van bezittingen en verplichtingen van een huishouding op een bepaald moment, uitgedrukt in
een geldwaarde. Het is een belangrijk hulpmiddel om te achterhalen of een huishouding een overschot of een tekort
heeft. De balans geeft de huidige stand van zaken weer. De balans bestaat uit twee kolommen:
• Activa = bezittingen van de huishouding.
• Passiva = verplichtingen van de huidhouding, oftewel de bronnen waarmee een huishouding de bezittingen
heeft gefinancierd.
Een balans moet in evenwicht zijn. Het totaal aan activa en passiva moet gelijk zijn. Je kunt de balans in evenwicht
brengen door een extra post ‘Persoonlijk vermogen’ op te nemen aan de passiefzijde.
Persoonlijk vermogen = totale waarde van bezittingen - totale waarde van de verplichtingen
Er is discussie over de posten die op de balans moeten staan. In dit hoofdstuk volgen we de benadering van de
financieel planners. Op de balans staan alleen de waarden van bezittingen en verplichtingen die extern zijn vastgelegd.
Voorbeelden: tegoeden op betaal- en spaarrekeningen, aandelenbezit, kredietovereenkomsten en eigendommen die
in een openbaar eigendomsregister ingeschreven zijn (huizen, schepen). De waarde van gebruiksgoederen (zoals een
auto of een bankstel) wordt dus niet meegenomen. Deze waarde is namelijk te onzeker (dalende dagwaarde, schade,
totaalverlies). De waarde van een verzameling wordt soms wel opgenomen (juwelen of kunst).
De balans van een consumentenhuishouding toont twee belangrijke graadmeters:
• Solvabiliteit: de verhouding tussen persoonlijk en vreemd vermogen.
o Solvabele huishouding = een huishouding met een positief persoonlijk vermogen (bezittingen >
verplichtingen). Er is een reserve aanwezig voor het aangaan van nieuwe verplichtingen.
o Insolvabele huishouding = een huishouding met een negatief persoonlijk vermogen (bezittingen <
verplichtingen). Boekhoud technisch is deze huishouding failliet. Zolang kredietverstrekkers hun leningen
niet tegelijkertijd opeisen is er geen probleem. Let op: een negatief persoonlijk vermogen kan al ontstaan
door een kleine daling in de marktwaarde van een woning.
• Liquiditeit: in welke mate kan de consument aan haar lopende verplichtingen voldoen.
o Liquide huishouding = er zijn voldoende direct inzetbare middelen om de verplichtingen na te komen.
Denk aan: voldoende geld beschikbaar op de betaalrekening.
o Niet-liquide huishouding = er is een gebrek aan direct inzetbare middelen om de verplichtingen na te
komen. Denk aan: te weinig geld beschikbaar op de betaalrekening.
De makkelijkste manier om het persoonlijk vermogen vast te stellen is door een opstelling te maken.
3
, Wft Basis
BEREKENINGEN (Versie: geldig tot 1 april 2023)
Voorbeeld 1:
Gegevens:
Eigen woning marktwaarde: € 290.000
Inboedel: € 15.000
Auto: € 6.000
Aandelenbezit: € 19.000
Lening aan vriend: € 6.000
Spaarrekening: € 23.000
Betaalrekening: € 3.500
Hypotheek: € 250.000
Studieschuld: € 10.000
Belastingaanslag: € 2.000
Hoeveel bedraagt het totale vermogen van deze persoon?
Balans
Woning € 290.000 Hypotheek € 250.000
Aandelenbezit € 19.000 Studieschuld € 10.000
Vorderingen € 6.000 Aanslag € 2.000
Spaarsaldo € 23.000
Banktegoeden € 3.500
Totaal € 341.500 Totaal € 262.000
Het verschil tussen beiden kolommen geeft het persoonlijk vermogen weer. In dit geval bedraagt het persoonlijk
vermogen = € 341.500 – € 262.000 = € 79.500,00
Let op: de waarde van gebruiksgoederen (zoals een auto of bankstel) wordt niet meegenomen op de activa-zijde van
de balans. Dit omdat de waarde te onzeker is (dalende dagwaarde, schade, totaalverlies etc.).
3. Te late betaling en incassokosten
Te late betaling en incassokosten
De Wet Incassokosten (WIK) en het daarop gebaseerde Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke kosten bepalen
wanneer en hoeveel kosten aan de consument in rekening mogen worden gebracht bij te late betaling. Het doel is om
de consumenten te beschermen tegen hoge kosten. De kosten bedragen een bepaald percentage van de vordering,
waarbij het percentage afneemt naarmate de vordering hoger is. Verder geldt er een minimum- en maximumtarief aan
buitengerechtelijke incassokosten.
De incassoprocedure bestaat uit een aantal fasen:
1. Crediteur stuurt factuur met betalingstermijn
2. Na het verstrijken van de betalingstermijn en niet-betaling stuurt de crediteur de eerste aanmaning met
ingebrekestelling. Een aanmaning is een nieuwe betalingstermijn. Een ingebrekestelling is een verklaring
waarin de crediteur stelt dat de debiteur (degene die de verplichting is aangegaan) zijn verplichtingen niet is
nagekomen.
3. Na het verstrijken van de nieuwe betalingstermijn en niet-betaling is de debiteur in verzuim.
4. Crediteur stuurt een schriftelijke aanmaning waarin het factuurbedrag in herinnering wordt gebracht met
weer een nieuwe betalingstermijn van 14 dagen. In deze aanmaning vermeldt de crediteur met welk bedrag
het factuurbedrag verhoogd wordt wanneer niet aan de betalingstermijn wordt voldaan. Dit bedrag mag
maximaal het bedrag op basis van de WIK zijn.
Let op: op vorderingen die voortkomen uit consumptief krediet dat onder de Wet op het consumentenkrediet (Wck)
valt, mogen geen incassokosten in rekening worden gebracht.
4
