Anatomie & fysiologie 1
Onderbeen-enkel-voet
Het skelet en de gewrichten van het onderbeen en de voet kan worden beschreven. De daarbij
behorende bewegingsassen en bewegingsverloop kunnen worden aangegeven.
Tibia, fibula, voetwortelbeenderen (lateraal: calcaneus, cuboïdeum; mediaal: talus, naviculare,
cuneiforme), metatarsalia, phalangen
Art. Tibiofibularis proximal
Membrana interossei
Syndesmosis tibiofibularis distal: er is ook een anterior en posterior tibiofibulair ligament. Die in het
midden in de syndesmosis.
BSG: talus en cruris: beetje zadelvormig, fungeert als scharniergewricht
OSG: talus, calcaneus, naviculare
- Achterste kamer: subtalare
- Aan binnenzijde: op sustentaculum tali (van calcaneus), daarvoor ook nog een gewrichtsvlak
dat een ruimte vormt.
- Voren: naar naviculare
o Lig. Calcaneonaviculare (plantare). Kleine tussenruimte in voorste kamer wordt
overspannen door een klein kort en stevig ligament dat bekleed is met kraakbeen.
- Lateraal: sinus tarsi: daar zitten de ligamenten die tussen de talus en calcaneus zitten.
Talocalcaneus interossei
Bewegingsassen lopen een beetje schuin.
Vorm van trochlea tali= zadelgewricht. Bewegingen passen meer bij scharniergewricht
- Dorsaalflexie= 20 graden
- Plantairflexie= 45-50 graden
- Gewricht is instabiel in plantairflexie (loose-packed) omdat dan het smalle deel van de talus
in het gewricht zit. Close-packed: in dorsaalflexie.
De spieren van het onderbeen en de voet kunnen worden aangegeven. Loges van het onderbeen
kunnen worden benoemd en structuren die zich in deze loges bevinden worden gekend.
Pezen:
- Omslagplooi
- Buitenschede en binnenschede
- Daar binnenin zit de pees
- De pees kan als het goed is schuiven in de peesschede
- Vagina fibrosa tendinitis: buitenkant
- Vagina synovia aan de binnenkant
- Retinaculum houdt pees tegen bot.
Peesschedes rond de enkel:
Ventraal:
- Extensor digitorum longus ventrale kapsel
- Fibularis (peroneus) tertius
- Extensor hallicus longus
- Tibialis anterior
Mediaal plantair
- Flexor hallucis longus dorsale kapsel
- Flexor digitorum longus (proximaal en distaal)
Lateraal
- Fibularis (peroneus) longus
- Fibularis (peroneus) brevis
,Retinaculi rond enkel:
- Mm. Extensorum: superius en inferius
- Mm. fibularum (peroneum): superius en inferius
- Mm. flexorum (mediaal)
Tendinopathie: pees is aangedaan: aantasting collagene vezels in de pees die niet goed gevormd
zijn zwakte tendinopathie
m. flexor hallucis longus gaat onder het sustentaculum door.
Lichaamsfascie
Spierfascie
Compartimenten:
- Voorste: compartimentum cruris anterius
o extensor digitorum longus, extensor hallucis longus en tibialis anterior, peroneus
tertius.
o a. en v. tibialis anterior
o n. fibularis (peroneus) profundus
- Laterale: compartimentum cruris laterale
o Peroneus longus en brevis
o Zijtakken van: a. en v. fibularis (peroneus)
o Zijtakken van: N. fibularis (peroneus) superficialis
- Diepe achterste: compartimentum cruris posterius pars profunda
o Flexor digitorum longus, tibialis posterior, flexor hallucis longus
o A. en v. tibialis posterior
o A. en v. fibularis
o N. tibialis
- Oppervlakkige achterste: compartimentum cruris posterius pars superficialis
o Triceps surae en plantaris
o Zijtakken van: a. en v. tibialis posterior, a. en v. fibularis
o Zijtakken van n. tibialis
- Bindweefselplaten: septum intermusculare anterius en posterius
Spieren boven horizontale bewegingsas: plantairflexie en onder dorsaalflexie
Aan buitenzijde inversie-eversie as: eversie en aan binnenzijde: inversie
De indeling, in een aantal verschillende lagen, van de voetmusculatuur aan de plantaire van de
voet wordt gekend, de ligging van de dorsale voetmusculatuur kan worden aangegeven.
Voetrug:
- Fascia dorsalis pedis
- Extensor hallucis longus en brevis
- Extensor digitorum longus en brevis
- Peroneus tertius
- 1e interosseusL spieren die tussen de metatarsi zitten. Hechten aan de proximale phalangen
aan.
- Dorsale aponeuroses
Plantair:
- Aponeurosis plantaris is een bindweefselplaat. Loopt van de tuber calcanei naar voren naar
het ligg. Plantaria MP. Vezels naar huid trekvast
- Lig. Metatarsale transversus superficiale
- Hielkussen
o Verdeeld in verschillende septa. Is een heel stevig spiraalvormig kussen met daarin
vetweefsel.
1e spierlaag
, - Abductor digiti minimi
- Flexor digitorum brevis (= insertie flexor digitorum superficialis hand)
- Abductor hallucis
2e spierlaag:
- Quadratus plantae: insertie op flexor digitorum longus
- Lumbricali: origo op flexor digitorum longus.
- Flexor hallucis longus
- Flexor digitorum longus: komt van de binnenkant van de voet onder de voet in de dikke
spierlaag
- Tibialis anterior en posterior
3e spierlaag:
- Flexor hallucis brevis: sesambeentjes
- Adductor hallucis: oblique head en transverse head.
- Flexor digiti minimi
4e spierlaag:
- Interossei 3 plantare (adductie), 4 dorsale (abductie) gerangschikt rond 2 e teen= middellijn.
- Peroneus/fibularis longus
- Tibialis posterior
- Sesambeentjes
Dwarsdoorsnede: mediale loge, middelste loge, laterale loge
Gewrichten van de voet:
- Chopart tussen talonaviculare en calcaneocuboideum
- Lisfranc tussen cuneiforme, cuboid en metatarsa botjes.
Koepel met 3 steunpunten: calcaneus, MT1 en MT5 mediaal, lateraal en voorste
Ligamenten en voetbogen:
- Lig. Calcaneonaviculare plantare: onderdeel onderste spronggewricht, stevig bekleed met
kraakbeen.
- Lig. Calcaneocuboideum
- Lig. Plantare longum: loopt helemaal door tot de metatarsa botjes.
Musculaire ondersteuning voetbogen:
- Tibialis anterior en posterior, peroneus longus, flexor hallucis longus (loopt onder
sustentaculum door en trekt de voetboog bij aanspanning omhoog)
Mechanica tenen: er zit een strekaponeurose: bindweefselcomplex aan dorsale zijde tenen. Zorgt
voor strekking van de tenen.
Extensorlusje: bij maximale strekking van de teen door ext. dig. longus zorgt deze voor extensie in
MTP gewricht. Bij extensie in de tenen, trekt hij de metatarsus mee omhoog.
Aponeurosis: schokabsorbtie (Gebint), stijver maken van de voet, spaanse windas mechanisme.
- Grote teen omhoog voetboog
Belangrijke ligamentaire structuren rondom enkel en voet die de voetvorm ondersteunen kunnen
worden benoemd en aangegeven.
Tibiofibularis anterior
Talofibulare anterius: vaak beschadigd.
Lig. Deltoideum
Lig. Talocalcaneum interosseum
Lig. Bifurcatum: hij splitst zich op, vandaar de naam.
- Pars calcaneocuboidea
- Pars calcaneonavicularis
De kennis van de anatomie van het onderbeen enkel en de voet wordt verder uitgebreid met
topografische kennis van vascularisatie en innervatie van de diverse structuren.
Onderbeen-enkel-voet
Het skelet en de gewrichten van het onderbeen en de voet kan worden beschreven. De daarbij
behorende bewegingsassen en bewegingsverloop kunnen worden aangegeven.
Tibia, fibula, voetwortelbeenderen (lateraal: calcaneus, cuboïdeum; mediaal: talus, naviculare,
cuneiforme), metatarsalia, phalangen
Art. Tibiofibularis proximal
Membrana interossei
Syndesmosis tibiofibularis distal: er is ook een anterior en posterior tibiofibulair ligament. Die in het
midden in de syndesmosis.
BSG: talus en cruris: beetje zadelvormig, fungeert als scharniergewricht
OSG: talus, calcaneus, naviculare
- Achterste kamer: subtalare
- Aan binnenzijde: op sustentaculum tali (van calcaneus), daarvoor ook nog een gewrichtsvlak
dat een ruimte vormt.
- Voren: naar naviculare
o Lig. Calcaneonaviculare (plantare). Kleine tussenruimte in voorste kamer wordt
overspannen door een klein kort en stevig ligament dat bekleed is met kraakbeen.
- Lateraal: sinus tarsi: daar zitten de ligamenten die tussen de talus en calcaneus zitten.
Talocalcaneus interossei
Bewegingsassen lopen een beetje schuin.
Vorm van trochlea tali= zadelgewricht. Bewegingen passen meer bij scharniergewricht
- Dorsaalflexie= 20 graden
- Plantairflexie= 45-50 graden
- Gewricht is instabiel in plantairflexie (loose-packed) omdat dan het smalle deel van de talus
in het gewricht zit. Close-packed: in dorsaalflexie.
De spieren van het onderbeen en de voet kunnen worden aangegeven. Loges van het onderbeen
kunnen worden benoemd en structuren die zich in deze loges bevinden worden gekend.
Pezen:
- Omslagplooi
- Buitenschede en binnenschede
- Daar binnenin zit de pees
- De pees kan als het goed is schuiven in de peesschede
- Vagina fibrosa tendinitis: buitenkant
- Vagina synovia aan de binnenkant
- Retinaculum houdt pees tegen bot.
Peesschedes rond de enkel:
Ventraal:
- Extensor digitorum longus ventrale kapsel
- Fibularis (peroneus) tertius
- Extensor hallicus longus
- Tibialis anterior
Mediaal plantair
- Flexor hallucis longus dorsale kapsel
- Flexor digitorum longus (proximaal en distaal)
Lateraal
- Fibularis (peroneus) longus
- Fibularis (peroneus) brevis
,Retinaculi rond enkel:
- Mm. Extensorum: superius en inferius
- Mm. fibularum (peroneum): superius en inferius
- Mm. flexorum (mediaal)
Tendinopathie: pees is aangedaan: aantasting collagene vezels in de pees die niet goed gevormd
zijn zwakte tendinopathie
m. flexor hallucis longus gaat onder het sustentaculum door.
Lichaamsfascie
Spierfascie
Compartimenten:
- Voorste: compartimentum cruris anterius
o extensor digitorum longus, extensor hallucis longus en tibialis anterior, peroneus
tertius.
o a. en v. tibialis anterior
o n. fibularis (peroneus) profundus
- Laterale: compartimentum cruris laterale
o Peroneus longus en brevis
o Zijtakken van: a. en v. fibularis (peroneus)
o Zijtakken van: N. fibularis (peroneus) superficialis
- Diepe achterste: compartimentum cruris posterius pars profunda
o Flexor digitorum longus, tibialis posterior, flexor hallucis longus
o A. en v. tibialis posterior
o A. en v. fibularis
o N. tibialis
- Oppervlakkige achterste: compartimentum cruris posterius pars superficialis
o Triceps surae en plantaris
o Zijtakken van: a. en v. tibialis posterior, a. en v. fibularis
o Zijtakken van n. tibialis
- Bindweefselplaten: septum intermusculare anterius en posterius
Spieren boven horizontale bewegingsas: plantairflexie en onder dorsaalflexie
Aan buitenzijde inversie-eversie as: eversie en aan binnenzijde: inversie
De indeling, in een aantal verschillende lagen, van de voetmusculatuur aan de plantaire van de
voet wordt gekend, de ligging van de dorsale voetmusculatuur kan worden aangegeven.
Voetrug:
- Fascia dorsalis pedis
- Extensor hallucis longus en brevis
- Extensor digitorum longus en brevis
- Peroneus tertius
- 1e interosseusL spieren die tussen de metatarsi zitten. Hechten aan de proximale phalangen
aan.
- Dorsale aponeuroses
Plantair:
- Aponeurosis plantaris is een bindweefselplaat. Loopt van de tuber calcanei naar voren naar
het ligg. Plantaria MP. Vezels naar huid trekvast
- Lig. Metatarsale transversus superficiale
- Hielkussen
o Verdeeld in verschillende septa. Is een heel stevig spiraalvormig kussen met daarin
vetweefsel.
1e spierlaag
, - Abductor digiti minimi
- Flexor digitorum brevis (= insertie flexor digitorum superficialis hand)
- Abductor hallucis
2e spierlaag:
- Quadratus plantae: insertie op flexor digitorum longus
- Lumbricali: origo op flexor digitorum longus.
- Flexor hallucis longus
- Flexor digitorum longus: komt van de binnenkant van de voet onder de voet in de dikke
spierlaag
- Tibialis anterior en posterior
3e spierlaag:
- Flexor hallucis brevis: sesambeentjes
- Adductor hallucis: oblique head en transverse head.
- Flexor digiti minimi
4e spierlaag:
- Interossei 3 plantare (adductie), 4 dorsale (abductie) gerangschikt rond 2 e teen= middellijn.
- Peroneus/fibularis longus
- Tibialis posterior
- Sesambeentjes
Dwarsdoorsnede: mediale loge, middelste loge, laterale loge
Gewrichten van de voet:
- Chopart tussen talonaviculare en calcaneocuboideum
- Lisfranc tussen cuneiforme, cuboid en metatarsa botjes.
Koepel met 3 steunpunten: calcaneus, MT1 en MT5 mediaal, lateraal en voorste
Ligamenten en voetbogen:
- Lig. Calcaneonaviculare plantare: onderdeel onderste spronggewricht, stevig bekleed met
kraakbeen.
- Lig. Calcaneocuboideum
- Lig. Plantare longum: loopt helemaal door tot de metatarsa botjes.
Musculaire ondersteuning voetbogen:
- Tibialis anterior en posterior, peroneus longus, flexor hallucis longus (loopt onder
sustentaculum door en trekt de voetboog bij aanspanning omhoog)
Mechanica tenen: er zit een strekaponeurose: bindweefselcomplex aan dorsale zijde tenen. Zorgt
voor strekking van de tenen.
Extensorlusje: bij maximale strekking van de teen door ext. dig. longus zorgt deze voor extensie in
MTP gewricht. Bij extensie in de tenen, trekt hij de metatarsus mee omhoog.
Aponeurosis: schokabsorbtie (Gebint), stijver maken van de voet, spaanse windas mechanisme.
- Grote teen omhoog voetboog
Belangrijke ligamentaire structuren rondom enkel en voet die de voetvorm ondersteunen kunnen
worden benoemd en aangegeven.
Tibiofibularis anterior
Talofibulare anterius: vaak beschadigd.
Lig. Deltoideum
Lig. Talocalcaneum interosseum
Lig. Bifurcatum: hij splitst zich op, vandaar de naam.
- Pars calcaneocuboidea
- Pars calcaneonavicularis
De kennis van de anatomie van het onderbeen enkel en de voet wordt verder uitgebreid met
topografische kennis van vascularisatie en innervatie van de diverse structuren.
