Aantekeningen onderwijskunde A
Bijeenkomst 1
Ontwikkeling wordt opgevat als;
Een reeks progressieve veranderingen die tot hogere niveaus van differentiatie en functioneren
leiden. Cognitief beter worden - denken met hoofd.
Beschrijven:
Welke psychologische toestanden doorlopen individuen tijdens hun ontwikkeling?
Welke mechanismen zijn verantwoordelijk voor de overgang van de ene toestand naar de volgende?
Bijvoorbeeld lopen – ervaring, oefenen, herhalen en leren.
- Omgeving is belangrijk om verder te komen in ontwikkeling.
- Aangeboren en aangeleerd. Een deel kun je aanleren en andere wordt aangeboren.
1. Babyperiode (0-12 maanden)
Omgeving:
- Gezin
- Kinderopvang.
Kenmerken:
- Snelle groei en ontwikkeling
- Geheel afhankelijk van zorg en bescherming van anderen.
- Eerste gehechtheidsrelatie, omdat ze afhankelijk zijn van anderen. Om te overleven.
Peuterperiode (1 – 4 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Kinderopvang
- Peuterspeelzaal
Kenmerken:
- Door beweging en spraak meer autonoom
- Denk en handelt nog egocentrisch (het gaat om mij), heel er aanwezig
- Nieuwsgierig
- Experimenten, zelf doen
,Kleuterperiode (4 – 6 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Groep 1-2 basisschool
- Buurt
- Naschoolse opvang
Kenmerken:
- Speciale ontwikkeling neem toe
- Speelt met veel fantasie, meegaan in fantasie
Schoolperiode (6-12 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Groep 3 tot 8 basisschool
- Buurt
- Naschoolse opvang
Kenmerken:
- Cognitieve ontwikkeling staat centraal
- Sociale contacten verbreden zich, doen meer buitenschoolse activiteiten.
Kleuterperiode
- Open speelsituaties
- Veel ongestructureerde tijd om te spelen
- Korte schooldag
- Veel informeel leren (niet met methode)
- Ouderbetrokkenheid in de school
- Veel ervaring met concreet materiaal
- Gebruik van zintuigen
- Kinderen kiezen hun eigen activiteit
Schoolperiode
- Onderwijs verbonden met de echte wereld (de wereld in de school halen)
- Onderwijs als (door de leraar) geleide ontdekking)
- Lezen, schrijven en rekenen verbinden activiteiten over de echte wereld (wereldoriëntatie)
- Liever werken met materiaal uit de werkelijkheid, dan met methodeboeken
- Sociale contacten verbreden zich
,Adolescentie (12 – 18 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Voortgezet onderwijs
- Leeftijdsgenoten (peers)
- Vervolgonderwijs
Kenmerken:
- Lichamelijke verandering door pubertijd
- Begin seksuele belangstelling
- Identiteitsontwikkeling, wie ben ik, wat past bij mij.
Nature versus Nurtre
Nature: biologische, aangeboren factoren (aanleg)
Nurtre: omgevingsfactoren (opvoeding)
Nativisten: nature, belang biologische aanleg. Ontwikkelingstheorie: Ontwikkeling van kind tot
volwassene in afzonderlijke leeftijdsfase/stadia.
Omgevingspsychologen: nurture, belang omgeving/opvoeding. Leertheorie: geleidelijke toename van
vaardigheden, gedragspatronen, geen onderscheid leeftijdsfasen.
Leertheorie: Behaviorisme
Waarneembare gedragsverandering
Stimulus – respons
Black Box Theorie
Input – output
Watson: Klassieke conditionering
Leren door te associëren – bijvoorbeeld – bel rinkelen betekent eten.
Kind gebeten door hond – hele leven bang van honden
Skinner: operante conditionering
Leren door bekrachtigen en straffen
Complimenten geven. Opmerkingen geven. Stickers/stempel geven
Gedrag manipuleren door beloningen geven.
Af en toe belonen is effectiever dan altijd belonen als het kind iets goed heeft gedaan.
, Bandura: Sociale leertheorie
Modelering: leren door te observeren
Van een ander leren
Moeder is bang van spin – kind is ook bang
Leerprincipes
- Gewenning (omgevingsprikkels) Je woont naast treinspoor, je went aan de trein
- Uitdoving (negeren negatief gedrag) afleren
- Bekrachtigen (lachen) Kind zegt iets fout, lachen, doet het nog een keer. Of compliment
- Straf (pijn)
- Bekrachtiging, continue of onderbroken (consequentheid) niet teveel herhalen.
- Imitatie (spelen met pop) veel wordt overgenomen
Jean Piaget: Cognitief ontwikkelingsmodel
Gedrag (fysiek en verbaal) van kinderen
Denk en kennisniveau (cognitie)
Het gedrag van kinderen is een weerspiegeling van het denk en kennisniveau van het kind
Kinderen in verschillende ontwikkelingsstadia, hebben verschillende denkwijzen. Je denkt anders als
je steeds ouder wordt.
Intelligentie (levensfunctie van de mens om aan de passen aan omgeving)
- Bouwstenen voor intelligentie zijn schema’s – flexibel actie/gedachtepatroon dat bedoeld is
om grip te krijgen op een ervaring. (leren fietsen, wat is een hond etc.)
- Functie van intelligentie
Organisatie schema’s in kennisgebieden
Adaptie (aanpassen van omgeving in schema)
Assimilatie – nieuwe ervaringen worden in bestaande schema opgenomen. Fiets – bakfiets –
snorfiets
Accommodatie – nieuwe ervaringen veranderen bestaande schema’s. Een fiets hoeft niet
altijd twee wielen te hebben.
Zie Powerpont bijeenkomst 1 – foto’s
Bijeenkomst 1
Ontwikkeling wordt opgevat als;
Een reeks progressieve veranderingen die tot hogere niveaus van differentiatie en functioneren
leiden. Cognitief beter worden - denken met hoofd.
Beschrijven:
Welke psychologische toestanden doorlopen individuen tijdens hun ontwikkeling?
Welke mechanismen zijn verantwoordelijk voor de overgang van de ene toestand naar de volgende?
Bijvoorbeeld lopen – ervaring, oefenen, herhalen en leren.
- Omgeving is belangrijk om verder te komen in ontwikkeling.
- Aangeboren en aangeleerd. Een deel kun je aanleren en andere wordt aangeboren.
1. Babyperiode (0-12 maanden)
Omgeving:
- Gezin
- Kinderopvang.
Kenmerken:
- Snelle groei en ontwikkeling
- Geheel afhankelijk van zorg en bescherming van anderen.
- Eerste gehechtheidsrelatie, omdat ze afhankelijk zijn van anderen. Om te overleven.
Peuterperiode (1 – 4 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Kinderopvang
- Peuterspeelzaal
Kenmerken:
- Door beweging en spraak meer autonoom
- Denk en handelt nog egocentrisch (het gaat om mij), heel er aanwezig
- Nieuwsgierig
- Experimenten, zelf doen
,Kleuterperiode (4 – 6 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Groep 1-2 basisschool
- Buurt
- Naschoolse opvang
Kenmerken:
- Speciale ontwikkeling neem toe
- Speelt met veel fantasie, meegaan in fantasie
Schoolperiode (6-12 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Groep 3 tot 8 basisschool
- Buurt
- Naschoolse opvang
Kenmerken:
- Cognitieve ontwikkeling staat centraal
- Sociale contacten verbreden zich, doen meer buitenschoolse activiteiten.
Kleuterperiode
- Open speelsituaties
- Veel ongestructureerde tijd om te spelen
- Korte schooldag
- Veel informeel leren (niet met methode)
- Ouderbetrokkenheid in de school
- Veel ervaring met concreet materiaal
- Gebruik van zintuigen
- Kinderen kiezen hun eigen activiteit
Schoolperiode
- Onderwijs verbonden met de echte wereld (de wereld in de school halen)
- Onderwijs als (door de leraar) geleide ontdekking)
- Lezen, schrijven en rekenen verbinden activiteiten over de echte wereld (wereldoriëntatie)
- Liever werken met materiaal uit de werkelijkheid, dan met methodeboeken
- Sociale contacten verbreden zich
,Adolescentie (12 – 18 jaar)
Omgeving:
- Gezin
- Voortgezet onderwijs
- Leeftijdsgenoten (peers)
- Vervolgonderwijs
Kenmerken:
- Lichamelijke verandering door pubertijd
- Begin seksuele belangstelling
- Identiteitsontwikkeling, wie ben ik, wat past bij mij.
Nature versus Nurtre
Nature: biologische, aangeboren factoren (aanleg)
Nurtre: omgevingsfactoren (opvoeding)
Nativisten: nature, belang biologische aanleg. Ontwikkelingstheorie: Ontwikkeling van kind tot
volwassene in afzonderlijke leeftijdsfase/stadia.
Omgevingspsychologen: nurture, belang omgeving/opvoeding. Leertheorie: geleidelijke toename van
vaardigheden, gedragspatronen, geen onderscheid leeftijdsfasen.
Leertheorie: Behaviorisme
Waarneembare gedragsverandering
Stimulus – respons
Black Box Theorie
Input – output
Watson: Klassieke conditionering
Leren door te associëren – bijvoorbeeld – bel rinkelen betekent eten.
Kind gebeten door hond – hele leven bang van honden
Skinner: operante conditionering
Leren door bekrachtigen en straffen
Complimenten geven. Opmerkingen geven. Stickers/stempel geven
Gedrag manipuleren door beloningen geven.
Af en toe belonen is effectiever dan altijd belonen als het kind iets goed heeft gedaan.
, Bandura: Sociale leertheorie
Modelering: leren door te observeren
Van een ander leren
Moeder is bang van spin – kind is ook bang
Leerprincipes
- Gewenning (omgevingsprikkels) Je woont naast treinspoor, je went aan de trein
- Uitdoving (negeren negatief gedrag) afleren
- Bekrachtigen (lachen) Kind zegt iets fout, lachen, doet het nog een keer. Of compliment
- Straf (pijn)
- Bekrachtiging, continue of onderbroken (consequentheid) niet teveel herhalen.
- Imitatie (spelen met pop) veel wordt overgenomen
Jean Piaget: Cognitief ontwikkelingsmodel
Gedrag (fysiek en verbaal) van kinderen
Denk en kennisniveau (cognitie)
Het gedrag van kinderen is een weerspiegeling van het denk en kennisniveau van het kind
Kinderen in verschillende ontwikkelingsstadia, hebben verschillende denkwijzen. Je denkt anders als
je steeds ouder wordt.
Intelligentie (levensfunctie van de mens om aan de passen aan omgeving)
- Bouwstenen voor intelligentie zijn schema’s – flexibel actie/gedachtepatroon dat bedoeld is
om grip te krijgen op een ervaring. (leren fietsen, wat is een hond etc.)
- Functie van intelligentie
Organisatie schema’s in kennisgebieden
Adaptie (aanpassen van omgeving in schema)
Assimilatie – nieuwe ervaringen worden in bestaande schema opgenomen. Fiets – bakfiets –
snorfiets
Accommodatie – nieuwe ervaringen veranderen bestaande schema’s. Een fiets hoeft niet
altijd twee wielen te hebben.
Zie Powerpont bijeenkomst 1 – foto’s
