Kennistoets herkansing Fysiologie
Inhoudsopgave
Fysiologie – spiercontracties..................................................................................................................2
Fysiologie – spiervezels/energiesysteem................................................................................................4
Fysiologie – groei, erfelijkheid................................................................................................................6
Fysiologie – groei, intra uterien..............................................................................................................7
Fysiologie – groei, motorische ontwikkeling kind...................................................................................9
Fysiologie – veroudering.......................................................................................................................11
Fysiologie – mobiliteit/stijfheid............................................................................................................12
Fysiologie – zenuwstelsel 1,2,3,4 en 5..................................................................................................13
Fysiologie – pijn....................................................................................................................................20
Fysiologie – trainen spierkracht............................................................................................................22
Fysiologie – actieve/ passieve stabiliteit...............................................................................................24
1
,Fysiologie – spiercontracties
De macroscopiscde macroscopische opbouw van spieren beschrijven. de microscopische
opbouw van spieren beschrijven en de functie van de myofibrillen en de organellen in de
spiercontractie verklaren. het glijdende filamentmodel van Huxley beschrijven.he opbouw van
spieren beschrijven.
De gebeurtenissen te beschrijven vanaf en prikkeling van een zenuw tot aan de contractie van
een spier. 4 manieren te beschrijven waarop de kracht van een spier kan variëren. (AP
frequentie, summatie van prikkels, rekrutering van motorneuronen, lengte-krachtrelatie van
een sacromeer.)
Definiëren wat een rustpotentiaal, sensorpotentiaal en actiepotentiaal is, benoemen welke
ionen hierin een rol spelen. Beschrijven wat er gebeurt met een membraanpotentiaal bij het
opwerkken van een Aptiepotentiaal en een sensorpotentiaal. De verschillende fases van een
actiepotentiaal beschrijven aan de hand van membraanpotentialen.
Skeletspieren – dwars gestreept – willekeurige motoriek
Isotonische contractie = blijft de spanning van de spier
hetzelfde, de lengte van de spier verandert wel, hierdoor kan
een spier gewricht bewegen
Concentrische contractie = acties waarbij de spier verkorten
Excentrische contractie = acties waarbij de spier verlengt
Isometrische contractie = een spieraanspanning waarbij de
lengte van de spier niet verandert. Constante spanning
Fascie zit om de spier als een stevige
bindweefsellaag. Daarbinnen is de spier omgeven
door een dunnere bindweefsellaag – epimysium (epi =
op)
Daarbinnen zitten bundels (fasculi = fascikels) .
Elke bundel is omgeven door een dunne
bindweefsellaag – perimysium (peri = omheen)
Daarbinnen zitten vezels
Deze is omgeven door een dunnen bindweefsellaag –
endomysium (endo = binnenste)
De bindweefsellagen bieden ruimte voor bloedvaten
en zenuwen.
Aan het uiteinde van de spier lopen de
bindweefsellagen door in het peesweefsel.
Via de bindweefselstructuren brengt de spier de kracht over op het skelet. De spiervezel brengt de
kracht over via de endomysium en het perimysium -> deze begeleiden de kracht door naar het
epimysium.
Desmin, dystrofine en actine zorgen voor zijdelingse verbindingen met het spievezelmembraan ->
wordt gekoppeld met endomysium en perimysium (via integrinen) -> voor zijwaartse kracht
2
, Spiervezel = spiercel en heeft meerdere kernen
In het plasma van de spiervezel lopen myofibrillen van het ene uiteinde naar de andere.
Myofibrillen zijn de contractiele elementen van een spier.
Een spiervezel kan alleen groeien in de lengte door de myofibrillen te verlengen.
Een spiervezel kan alleen groeien in de breedte door myofibrillen te bouwen.
Myofibrillen bestaan uit rijen langwerpige eiwitten -> myofilamenten.
dikke filamenten = myosine dunne filamenten = actine
1 myosine is omgeven door 6 actinefilamenten
myosine en actine overlappen elkaar gedeeltelijk. -> bij contractie schuiven ze verder over elkaar
zodat de overlap groter wordt.
Z-lijnen zijn afsluitende platen met een golvend oppervlak.
De ruimte tussen 2 Z-lijnen van de myofibrillen is een sacromeer. De sacromeer is een contractiele
eenheid van een spiervezel.
Door actinefilamenten zijn sacromeren in serie gekoppeld en kan 1 sacromeer 1micrometer
verplaatsen. Door de hoeveelheid kan het meer verplaatsen. Soort touwtrekken, over pakken over
het touw.
Dwars op het membraan loopt de T-tubuli. Ze reiken tot tussen de fibrillen en liggen ter hoogte van
de overlap tussen myosine en actine.
In het spiervezel ligt een 2e buizenstelstel, het sacroplasmatisch reticulum in de lengterichting. Dit
bevat een calciumvoorraad.
Het contractiemechanisme wordt ingang gezet zodra een prikkel over het spiervezelmembraan
loopt. Dit gaat via de T-tubuli naar het inwendige van de spiervezel, er komt dan calcium vrij uit het
SR. Deze calciumionen vormen de bruggen tussen myosine en actine, waardoor spierverkorting
optreedt (excitatie-contractiemechanisme).
Contractie van een spier:
1. Excitatie – de actiepotentiaal (prikkeling) van de motorische zenuwvezel wordt
overgebracht op de spiercelmembraan en voortgeleid over deze membraan en de T-tubuli.
Deze geleding verloopt heel snel. Daardoor worden ongeveer tegelijkertijd alle myofibrillen
van de spiervezels bereikt.
2. Latentietijd – In deze tijd wordt de potentiaal overgedragen op het buizenstelsel in het
plasma (sacroplasmatisch reticulum, SR). Dat leidt tot vrijkomen van calciumionen en
diffusie van deze in ionen in het celplasma. Deze ionen deblokkeren de actine-myosine-
bindingsplaatsen. Daardoor komt de brugvormingsplaats tussen actine en myosine vrij.
3. Contractiefase – De myosinekop vormt een brug met actine. Daarbij komt energie vrij uit
ATP. De myosinekop kantelt in de lengterichting en trekt daarbij het actinefilament langszij.
De sacromeer wordt korter (contractie). De vrijgekomen energie wordt gebruikt om de spier
te verkorten.
4. Relaxatiefase – Elke spiervezel ontspant zich na enige tijd. Ook dit proces verbruikt ATP.
Wanneer de calciumconcentratie in het celplasma
rondom de filamenten daalt, treedt de blokkering
van de brugplaats tussen actine en myosine weer
op. Er kunnen geen bruggen meer ontstaan en de
spiervezel ontspant zich. Overigens kan een spier
zich in deze fase niet actief verlengen. Dat kan
alleen door de zwaartekracht of door spieren met
een antagonistische werking.
3
Inhoudsopgave
Fysiologie – spiercontracties..................................................................................................................2
Fysiologie – spiervezels/energiesysteem................................................................................................4
Fysiologie – groei, erfelijkheid................................................................................................................6
Fysiologie – groei, intra uterien..............................................................................................................7
Fysiologie – groei, motorische ontwikkeling kind...................................................................................9
Fysiologie – veroudering.......................................................................................................................11
Fysiologie – mobiliteit/stijfheid............................................................................................................12
Fysiologie – zenuwstelsel 1,2,3,4 en 5..................................................................................................13
Fysiologie – pijn....................................................................................................................................20
Fysiologie – trainen spierkracht............................................................................................................22
Fysiologie – actieve/ passieve stabiliteit...............................................................................................24
1
,Fysiologie – spiercontracties
De macroscopiscde macroscopische opbouw van spieren beschrijven. de microscopische
opbouw van spieren beschrijven en de functie van de myofibrillen en de organellen in de
spiercontractie verklaren. het glijdende filamentmodel van Huxley beschrijven.he opbouw van
spieren beschrijven.
De gebeurtenissen te beschrijven vanaf en prikkeling van een zenuw tot aan de contractie van
een spier. 4 manieren te beschrijven waarop de kracht van een spier kan variëren. (AP
frequentie, summatie van prikkels, rekrutering van motorneuronen, lengte-krachtrelatie van
een sacromeer.)
Definiëren wat een rustpotentiaal, sensorpotentiaal en actiepotentiaal is, benoemen welke
ionen hierin een rol spelen. Beschrijven wat er gebeurt met een membraanpotentiaal bij het
opwerkken van een Aptiepotentiaal en een sensorpotentiaal. De verschillende fases van een
actiepotentiaal beschrijven aan de hand van membraanpotentialen.
Skeletspieren – dwars gestreept – willekeurige motoriek
Isotonische contractie = blijft de spanning van de spier
hetzelfde, de lengte van de spier verandert wel, hierdoor kan
een spier gewricht bewegen
Concentrische contractie = acties waarbij de spier verkorten
Excentrische contractie = acties waarbij de spier verlengt
Isometrische contractie = een spieraanspanning waarbij de
lengte van de spier niet verandert. Constante spanning
Fascie zit om de spier als een stevige
bindweefsellaag. Daarbinnen is de spier omgeven
door een dunnere bindweefsellaag – epimysium (epi =
op)
Daarbinnen zitten bundels (fasculi = fascikels) .
Elke bundel is omgeven door een dunne
bindweefsellaag – perimysium (peri = omheen)
Daarbinnen zitten vezels
Deze is omgeven door een dunnen bindweefsellaag –
endomysium (endo = binnenste)
De bindweefsellagen bieden ruimte voor bloedvaten
en zenuwen.
Aan het uiteinde van de spier lopen de
bindweefsellagen door in het peesweefsel.
Via de bindweefselstructuren brengt de spier de kracht over op het skelet. De spiervezel brengt de
kracht over via de endomysium en het perimysium -> deze begeleiden de kracht door naar het
epimysium.
Desmin, dystrofine en actine zorgen voor zijdelingse verbindingen met het spievezelmembraan ->
wordt gekoppeld met endomysium en perimysium (via integrinen) -> voor zijwaartse kracht
2
, Spiervezel = spiercel en heeft meerdere kernen
In het plasma van de spiervezel lopen myofibrillen van het ene uiteinde naar de andere.
Myofibrillen zijn de contractiele elementen van een spier.
Een spiervezel kan alleen groeien in de lengte door de myofibrillen te verlengen.
Een spiervezel kan alleen groeien in de breedte door myofibrillen te bouwen.
Myofibrillen bestaan uit rijen langwerpige eiwitten -> myofilamenten.
dikke filamenten = myosine dunne filamenten = actine
1 myosine is omgeven door 6 actinefilamenten
myosine en actine overlappen elkaar gedeeltelijk. -> bij contractie schuiven ze verder over elkaar
zodat de overlap groter wordt.
Z-lijnen zijn afsluitende platen met een golvend oppervlak.
De ruimte tussen 2 Z-lijnen van de myofibrillen is een sacromeer. De sacromeer is een contractiele
eenheid van een spiervezel.
Door actinefilamenten zijn sacromeren in serie gekoppeld en kan 1 sacromeer 1micrometer
verplaatsen. Door de hoeveelheid kan het meer verplaatsen. Soort touwtrekken, over pakken over
het touw.
Dwars op het membraan loopt de T-tubuli. Ze reiken tot tussen de fibrillen en liggen ter hoogte van
de overlap tussen myosine en actine.
In het spiervezel ligt een 2e buizenstelstel, het sacroplasmatisch reticulum in de lengterichting. Dit
bevat een calciumvoorraad.
Het contractiemechanisme wordt ingang gezet zodra een prikkel over het spiervezelmembraan
loopt. Dit gaat via de T-tubuli naar het inwendige van de spiervezel, er komt dan calcium vrij uit het
SR. Deze calciumionen vormen de bruggen tussen myosine en actine, waardoor spierverkorting
optreedt (excitatie-contractiemechanisme).
Contractie van een spier:
1. Excitatie – de actiepotentiaal (prikkeling) van de motorische zenuwvezel wordt
overgebracht op de spiercelmembraan en voortgeleid over deze membraan en de T-tubuli.
Deze geleding verloopt heel snel. Daardoor worden ongeveer tegelijkertijd alle myofibrillen
van de spiervezels bereikt.
2. Latentietijd – In deze tijd wordt de potentiaal overgedragen op het buizenstelsel in het
plasma (sacroplasmatisch reticulum, SR). Dat leidt tot vrijkomen van calciumionen en
diffusie van deze in ionen in het celplasma. Deze ionen deblokkeren de actine-myosine-
bindingsplaatsen. Daardoor komt de brugvormingsplaats tussen actine en myosine vrij.
3. Contractiefase – De myosinekop vormt een brug met actine. Daarbij komt energie vrij uit
ATP. De myosinekop kantelt in de lengterichting en trekt daarbij het actinefilament langszij.
De sacromeer wordt korter (contractie). De vrijgekomen energie wordt gebruikt om de spier
te verkorten.
4. Relaxatiefase – Elke spiervezel ontspant zich na enige tijd. Ook dit proces verbruikt ATP.
Wanneer de calciumconcentratie in het celplasma
rondom de filamenten daalt, treedt de blokkering
van de brugplaats tussen actine en myosine weer
op. Er kunnen geen bruggen meer ontstaan en de
spiervezel ontspant zich. Overigens kan een spier
zich in deze fase niet actief verlengen. Dat kan
alleen door de zwaartekracht of door spieren met
een antagonistische werking.
3
