Farmacologie 1 - Samenvatting, thema Farmacokinetiek en toedieningsvormen

Farmacologie 1 Thema 2 : Farmacokinetiek Jessica van Walstijn



Samenvatting

Farmacokinetiek (PK) :
Alle processen die te maken hebben met wat het lichaam met het geneesmiddel doet.
(De weg van het geneesmiddel in het lichaam).

Farmacodynamiek (PD) :
Wat het geneesmiddel met het lichaam doet.

Weg van het geneesmiddel door het lichaam :
Verschillende routes bij verschillende toedieningsvormen:

 Tablet
- Tablet moet eerst uiteen vallen.
- Via het maag- darmkanaal wordt het tablet opgenomen.
- Vervolgens komt het in de bloedbaan terecht.
- Tijdens de ‘verdelingsfase’ wordt het over het lichaam verspreid en komt het
geneesmiddel op zijn aangrijpingsplek.
- Het geneesmiddel zal gaan werken  farmacodynamiek.
- Tot slot wordt het geneesmiddel uitgescheiden (excretie).

 Injectie
Bij injectie heb je ook die verdeling (werking in het lichaam en uitscheiding) maar sla je de stap
‘absorptie’ over.

Verschillende toedieningsvormen :
 Inhalatie
 Oraal
 Sublinguaal (onder de tong)
 Injectie
 Transdermaal (pleister)
 Intervaginaal (via de vagina)
 Rectaal (via de anus)
 Intraveneus (injectie in een ader)
De gekozen toedieningsvorm hangt van allerlei factoren af:
 Aard van het geneesmiddel.
 De te behandelen ziekte.
 Toestand van de patiënt.
 Gewenste snelheid van werking.

Drie categorieën toedieningswegen:
1. Lokale toediening: Het geneesmiddel wordt rechtstreeks aangebracht op de plaats van het
‘probleem’. Bijv.: oogdruppels in het oog, zalven en crèmes op de huid.
 Cutaan = op de huid
 Inhalatie
- Via de luchtpijp (pulmonaal) of neusholte (nasaal).
 Slijmvliezen
- Mond, oren, ogen, vagina.

1

, Farmacologie 1 Thema 2 : Farmacokinetiek Jessica van Walstijn


1. Systematische werking: Via bloedsomloop naar plaats waar het moet werken.
Inname via mond  maag  dunne darm.
 Oraal = via de mond
 Sublinguaal/oromucosaal = onder de tong
- Snelle werking, door slijmvlies onder de tong
 Rectaal = via de anus, rectum
- Zetpil
 Transdermaal = door de huid
- Pleister/zalf

Enterale toediening: Het geneesmiddel wordt oraal ingenomen en vanuit het maag-
darmkanaal opgenomen in de bloedbaan.
Parenterale toediening: Het geneesmiddel wordt rechtstreeks in het lichaam ingebracht,
meestal d.m.v. : (1) subcutane (onder de huid), (2) intramusculaire (in een spier), of (3)
intraveneuze injectie (in een ader).

Farmacokinetiek :
Het lot van het geneesmiddel door de stadia (ADME)
 Absorptie/ resorptie
- Opnamen van het geneesmiddel in de bloedbaan.
(Bij intraveneuze toediening wordt het direct in de bloedbaan geïnjecteerd).
 Distributie
- Geneesmiddel wordt verdeeld over het lichaam  farmacodynamiek.
 Metabolisme
- De omzetting van het geneesmiddel in metabolieten de wel uitgescheiden kunnen
worden in het lichaam.
 Excretie/ eliminatie
- Het uitscheiden van het geneesmiddel.

Absorptiefase :
Vrijkomen van geneesmiddel uit de toedieningsvorm en opname van het geneesmiddel in de
bloedbaan via:
 Maag- darmkanaal Tablet/Vloeistof
 Spierweefsel Injectie
 Huid Injectie/Zalf
 Longen Inhalatie
 Mondslijmvlies Tablet/Vloeistof
 Rectum Zetpil

Waar vind geneesmiddelopname in het lichaam plaats ?
Maag- darmkanaal
 Mond
 Slokdarm
 Maag
 Dunne darm  geneesmiddel opname
 Dikke darm
 Rectum


Absorptie na orale toediening :
2