Hoofdstuk 1: Jeugdbeleid in Nederland
Hoofdstuk 2: Jeugdbeleid binnen bestuurlijke
organisaties
Hoofdstuk 3: Het beleidsproces en
beïnvloeding
Hoofdstuk 4: Stuurkracht in het jeugdstelsel
Hoofdstuk 5: Van jeugdproblematiek naar
integraal jeugdbeleid
Hoofdstuk 6: De nieuwe sociale professional:
kwalificaties en instrumenten
,Hoofdstuk 1: Jeugdbeleid in Nederland
§1.1 Beleid en overheid
Instellingsbeleid = beleid van organisaties, instellingen en bedrijven
Beleid = het kiezen van doelen, het effectief (doelgericht) en efficiënt (doelmatig) inzetten van
middelen in een bepaalde tijdsvolgorde; dynamisch.
Beleid: doelen - middelen - planning
Voorbeeld:
Doel = terugdringen aantal schoolverlaters
Middel = extra zorgvoorzieningen, beter opleiden van docenten
Plan = evaluatie, doel bereikt en doel bijstellen
Curatief beleid (genezend) = gericht op beperking van negatieve gevolgen van situatie of gebeurtenis
door achteraf maatregelen te stellen
Preventief beleid (voorkomend) = voorkomen van ongewenste situatie door voortijdig maatregelen te
nemen
Repressief beleid (onderdrukkend) = onderdrukken of bedwingen van (acute) ongewenste situatie
Overheid = vormt het hoogst bevoegde gezag op bepaald territorium of grondgebied, bestaande uit
bestuurders, bestuursorganen en het ambtelijke apparaat
Kerntaken van de overheid:
1. Zorgen voor openbare orde en veiligheid
2. Zorgen voor sociaaleconomische zaken (werkgelegenheid, sociale zekerheid)
3. Zorgen voor sociaal-culturele zaken (welzijn, onderwijs, volksgezondheid en kunst)
§1.2 Jeugd als beleidsprobleem en -vraagstuk
Probleem = situatie die (groepen) mensen als ongewenst en verstorend beschouwen omdat het hen op
de een of andere manier persoonlijk en in negatieve zin raakt
Getemde problemen = relatief eenvoudige kwesties waarvan deskundigen weten hoe deze in elkaar
steken, zo zijn deze door middel van beleid op te lossen
Ongetemde problemen = kennis en inzichten van professionals lopen uiteen en meningen over de
oplossing verschillen
- De roep om en de behoefte aan het stellen van grenzen en het nemen van harde
maatregelen nemen toe
- In het jeugdbeleid wordt ook geïnvesteerd in het versterken van de kwaliteit en het talent van
jongeren
§1.3 Jeugdbeleid door de jaren heen
1870-1910 Kwalijke gevolgen van industrialisatie; krotwoningen, slechte hygiëne, slecht
onderwijs, jeugdprostitutie, kregen de aandacht
1874 Kinderwet van Van Houten: afschaffing van kinderarbeid
1899 Oprichting Nederlandse Bond tot Kinderbescherming: oefende druk uit op
overheid om nodige wettelijke voorzieningen te treffen ter bescherming van
jonge verwaarloosde kinderen
1901 Invoering van de leerplichtwet en kinderwetten. Opvoedingsplicht van
ouders werd geregeld, overheid kon ouderlijke macht beperken. Bij
noodzaak werd opvoeding overgedragen aan voogdijraad
1915 Staatscommissie deed onderzoek: constateerde in 1919 dat industrialisatie,
urbanisatie en effecten van de Tweede Wereldoorlog negatieve invloed
had op gedrag van jeugdigen
1930 Economische crisis en Tweede Wereldoorlog vergrootten problemen van
jeugd
1948 Onderzoek ontstaan en beïnvloeding mentaliteit van massajeugd,
resulterend in duidelijkheid dat overheid intensiever moest bemoeien met
gedrag
, 1952 Oprichting Ministerie van Maatschappelijk werk; bezig met opgroeiproces
van kind tot jongvolwassene
1960-1980 Meer budget voor jeugdvorming, ontstaan gespecialiseerde en
gesubsidieerde jeugd- en gezinsinstellingen.
Kritiek hierop: meer weglopende kinderen, ouders voelden zich ongehoord
en niet geholpen. Resulteerde in opkomst alternatieve hulpverlening JCA
(Jongeren Advies Centra) en BM (Belangenvereniging Minderjarigen)
1965-1982 Jeugdbeleid met centraal: emancipatie, democratisering, participatie,
bewustwording en ontplooiing.
Vooral curatieve en preventieve aanpak
1982 Van verzorgingsstaat naar zorgzame samenleving.
Problemen met financiering:
Ministerie van Justitie betaalde jeugdbescherming
Volksgezondheid betaalde jeugd-GGZ
Ministerie van WVC betaalde jeugdhulpverlening
1987 Welzijnsbeleid gedecentraliseerd; naar gemeenten. Nieuwe strengheid en
zorgelijkheid door bezuinigingen.
Voorstanders van krachtige preventieve aanpak, meer betrokkenheid door
scholen, kerken en clubs om jeugdcriminaliteit terug te dringen
1989-1994 Kabinet Lubbers 3 zette in op risicojeugd
1998 Wet op de Jeugdzorg; gebaseerd op Internationaal Verdrag Rechten van
het Kind
Vanaf 2000 Integraal jeugdbeleid (alle beleidsinstellingen en organisaties die te maken
hebben met opgroeien en opvoeden van jeugd moeten zich beter tot
elkaar verhouden en samenwerken)
2006 Alle gemeenten kregen een CJG (Centrum Jeugd en Gezin)
2014 Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor jeugdzorgtaken
Uitgangspunt van Wet op jeugdhulpverlening:
Korte, liefst preventieve, tijdige hulp dichtbij huis.
1. Jeugdhulpverlening naar lager beleidsniveau, decentralisatie; naar provincies en
grootstedelijke besturen
2. Functie- in plaats van instellingsgerichte subsidies
3. Hulpverlening capaciteit rechtvaardiger verdelen
4. Schaalvergroting door beperkte omvang en eenzijdig aanbod residentiële instellingen
Drie categorieën die zorgen baarden:
1. Wie harde opvoedingsondersteuning nodig hadden
2. Wie maatschappelijk niet participeerde
3. Zwerfjongeren; dak- en thuislozen
Nota lokaal integraal jeugdbeleid = vaststelling van visie, beleid en samenhang tussen beleidsvelden
gedurende vier jaar
Hoofdstuk 2: Jeugdbeleid binnen bestuurlijke
organisaties
Hoofdstuk 3: Het beleidsproces en
beïnvloeding
Hoofdstuk 4: Stuurkracht in het jeugdstelsel
Hoofdstuk 5: Van jeugdproblematiek naar
integraal jeugdbeleid
Hoofdstuk 6: De nieuwe sociale professional:
kwalificaties en instrumenten
,Hoofdstuk 1: Jeugdbeleid in Nederland
§1.1 Beleid en overheid
Instellingsbeleid = beleid van organisaties, instellingen en bedrijven
Beleid = het kiezen van doelen, het effectief (doelgericht) en efficiënt (doelmatig) inzetten van
middelen in een bepaalde tijdsvolgorde; dynamisch.
Beleid: doelen - middelen - planning
Voorbeeld:
Doel = terugdringen aantal schoolverlaters
Middel = extra zorgvoorzieningen, beter opleiden van docenten
Plan = evaluatie, doel bereikt en doel bijstellen
Curatief beleid (genezend) = gericht op beperking van negatieve gevolgen van situatie of gebeurtenis
door achteraf maatregelen te stellen
Preventief beleid (voorkomend) = voorkomen van ongewenste situatie door voortijdig maatregelen te
nemen
Repressief beleid (onderdrukkend) = onderdrukken of bedwingen van (acute) ongewenste situatie
Overheid = vormt het hoogst bevoegde gezag op bepaald territorium of grondgebied, bestaande uit
bestuurders, bestuursorganen en het ambtelijke apparaat
Kerntaken van de overheid:
1. Zorgen voor openbare orde en veiligheid
2. Zorgen voor sociaaleconomische zaken (werkgelegenheid, sociale zekerheid)
3. Zorgen voor sociaal-culturele zaken (welzijn, onderwijs, volksgezondheid en kunst)
§1.2 Jeugd als beleidsprobleem en -vraagstuk
Probleem = situatie die (groepen) mensen als ongewenst en verstorend beschouwen omdat het hen op
de een of andere manier persoonlijk en in negatieve zin raakt
Getemde problemen = relatief eenvoudige kwesties waarvan deskundigen weten hoe deze in elkaar
steken, zo zijn deze door middel van beleid op te lossen
Ongetemde problemen = kennis en inzichten van professionals lopen uiteen en meningen over de
oplossing verschillen
- De roep om en de behoefte aan het stellen van grenzen en het nemen van harde
maatregelen nemen toe
- In het jeugdbeleid wordt ook geïnvesteerd in het versterken van de kwaliteit en het talent van
jongeren
§1.3 Jeugdbeleid door de jaren heen
1870-1910 Kwalijke gevolgen van industrialisatie; krotwoningen, slechte hygiëne, slecht
onderwijs, jeugdprostitutie, kregen de aandacht
1874 Kinderwet van Van Houten: afschaffing van kinderarbeid
1899 Oprichting Nederlandse Bond tot Kinderbescherming: oefende druk uit op
overheid om nodige wettelijke voorzieningen te treffen ter bescherming van
jonge verwaarloosde kinderen
1901 Invoering van de leerplichtwet en kinderwetten. Opvoedingsplicht van
ouders werd geregeld, overheid kon ouderlijke macht beperken. Bij
noodzaak werd opvoeding overgedragen aan voogdijraad
1915 Staatscommissie deed onderzoek: constateerde in 1919 dat industrialisatie,
urbanisatie en effecten van de Tweede Wereldoorlog negatieve invloed
had op gedrag van jeugdigen
1930 Economische crisis en Tweede Wereldoorlog vergrootten problemen van
jeugd
1948 Onderzoek ontstaan en beïnvloeding mentaliteit van massajeugd,
resulterend in duidelijkheid dat overheid intensiever moest bemoeien met
gedrag
, 1952 Oprichting Ministerie van Maatschappelijk werk; bezig met opgroeiproces
van kind tot jongvolwassene
1960-1980 Meer budget voor jeugdvorming, ontstaan gespecialiseerde en
gesubsidieerde jeugd- en gezinsinstellingen.
Kritiek hierop: meer weglopende kinderen, ouders voelden zich ongehoord
en niet geholpen. Resulteerde in opkomst alternatieve hulpverlening JCA
(Jongeren Advies Centra) en BM (Belangenvereniging Minderjarigen)
1965-1982 Jeugdbeleid met centraal: emancipatie, democratisering, participatie,
bewustwording en ontplooiing.
Vooral curatieve en preventieve aanpak
1982 Van verzorgingsstaat naar zorgzame samenleving.
Problemen met financiering:
Ministerie van Justitie betaalde jeugdbescherming
Volksgezondheid betaalde jeugd-GGZ
Ministerie van WVC betaalde jeugdhulpverlening
1987 Welzijnsbeleid gedecentraliseerd; naar gemeenten. Nieuwe strengheid en
zorgelijkheid door bezuinigingen.
Voorstanders van krachtige preventieve aanpak, meer betrokkenheid door
scholen, kerken en clubs om jeugdcriminaliteit terug te dringen
1989-1994 Kabinet Lubbers 3 zette in op risicojeugd
1998 Wet op de Jeugdzorg; gebaseerd op Internationaal Verdrag Rechten van
het Kind
Vanaf 2000 Integraal jeugdbeleid (alle beleidsinstellingen en organisaties die te maken
hebben met opgroeien en opvoeden van jeugd moeten zich beter tot
elkaar verhouden en samenwerken)
2006 Alle gemeenten kregen een CJG (Centrum Jeugd en Gezin)
2014 Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor jeugdzorgtaken
Uitgangspunt van Wet op jeugdhulpverlening:
Korte, liefst preventieve, tijdige hulp dichtbij huis.
1. Jeugdhulpverlening naar lager beleidsniveau, decentralisatie; naar provincies en
grootstedelijke besturen
2. Functie- in plaats van instellingsgerichte subsidies
3. Hulpverlening capaciteit rechtvaardiger verdelen
4. Schaalvergroting door beperkte omvang en eenzijdig aanbod residentiële instellingen
Drie categorieën die zorgen baarden:
1. Wie harde opvoedingsondersteuning nodig hadden
2. Wie maatschappelijk niet participeerde
3. Zwerfjongeren; dak- en thuislozen
Nota lokaal integraal jeugdbeleid = vaststelling van visie, beleid en samenhang tussen beleidsvelden
gedurende vier jaar
