Samenvatting KOM alle hoorcolleges

KOM – Alle hoorcollege
aantekeningen
KOM Hoorcollege 2A
Waarom kwalitatief onderzoek?
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
Sociale fenomenen: te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
- Opzoek naar empirische patronen, hoe mensen op elkaar reageren
- Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
 Ontwikkeling nieuwe theorie
 Aanpassing of uitbreiding van bestaande theorie

Emprische patronen vinden: in gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en
interacties

Wat wordt er onderzocht?
Mensen met dezelfde zorgbehoefte worden verzorgt en sommige mensen hebben hier geen
tijd voor  ouderen in een verzorgings tehuis.
- In Ghana wordt dit als onmenselijk gezien = culturele verschillen.
- Natuurlijke setting is heel belangrijk bij kwalitatief onderzoek.
 Als onderzoeker ga je naar de onderzochte personen toe, kijken hoe mensen
functioneren = kenmerk kwalitatief onderzoek.
 Hele context meenemen, je probeert het helemaal te begrijpen = kenmerk
kwalitatief onderzoek.

Kenmerken kwalitatief onderzoek
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent 
laat je in natuurlijke omgeving.
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering  situatie, rijkdom, leefsituatie.
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal  verplaatsen in respondent
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker
 De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit
 Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen = inductie
 Van concrete waarnemingen naar algemeen heden / theorie.

Voorbeeld: daten
Motieven om te daten bij eerste jaars studenten

,Idee/theorie
Sinds een paar jaar daten via social media, vroeger was dit nog niet zo.
- Het is moeilijk om hier literatuur over te vinden, wel artikelen over alleenstaande
ouderen en daten:
 Ouderen hebben vaak beperkt/besloten netwerk
 Vaak willen zij een (nieuwe) partner vinden om eenzaamheid te bestrijden –
is eenzaamheid een motief bij studenten die daten?
 Mannen vaak opzoek naar traditionele relatie met praktische en emotionele
steun
 Vrouwen zijn vaak juist opzoek naar een relatie waairn zij hun (nieuw)
verworven autonomie niet zullen verliezen
- Is deze theorie toe te passen op eerstejaars studenten

Wat wordt er onderzocht?
- Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de
volgende elementen:
- SPI(C)E: !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
 Setting: waar, in welke context?
 Perspective: voor wie?
 Interest: wat?
 Comparison: vergeleken met wat? – facultatief
 Evaluation: met welk resultaat?

Hoe worden data verzameld?
- Onderzoeksvraag heeft betrekking op motieven om te daten: wat zijn de motieven
om te daten bij eerstejaars studenten in Nederland?
 Geïnteresseerd in motieven  ik wil iets begrijpen  kwalitatief interview

Het kwalitatief interview
- Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde over:
 Ideeën
 Motieven
 Ervaringen
 (gedragingen)
met betrekking tot een sociaal fenomeen
- geïnterviewde is:
 informant, of
 respondent – kan iedereen zijn
kwalitatief interview  je vraagt door als interviewer. Interviewer is nadrukkelijk aanwezig
bij de dataverzameling

,Bij wie worden data verzameld?
- Welke respondenten worden uitgenodigd voor een interview
 Uit de populatie halen we een steekproef  eerstejaars studenten.
 Kwalitatief onderzoek hoeft niet representatieve afspiegeling te zijn van de
samenleving, alle motieven willen we kennen
 Kwantitatieve onderzoeken moeten wel representatieve afspiegeling zijn van
de samenleving.

Kijk zelf nog in het boek voor andere manieren om participanten te selecteren.

Hoe ziet de verzamelde data eruit?
- Vaak wordt het interview opgenomen, en later volledig uitgetypt in een transcript.
- Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes:
 Aantekeningen die waardevol kunnen zijn tijdens het analyseren van de data
in een later stadium; hoe het gesprek verloopt kan je bijvoorbeeld zien aan de
… of aan de ‘euhs’ of hoe verlegen iemand is.
 Ook wie er is geïnterviewd, de plaats, wie er bij waren, hoe het interview is
verlopen.

Kwaliteit van kwalitatief interview
- Betrouwbaarheid (reliability)
 Verloop van interview hangt af van de interviewer
 Interviewer moet zich bewust zijn van eigen rol

- Validiteit (validity)
 Interviewer kan doorvragen om er achter te komen wat de respondent echt
bedoelt, misschien verteld hij eerst niet de waarheid.
 Interviewer moet zich bewust zijn van non-verbale signalen van de
respondent; “ben ik nu de waarheid aan t meten? Of is dit niet de waarheid?”
 Deze geven informatie over hoe zeker of eerlijk de respondent is over
het gegeven antwoord
 Belang van verstandhouding (rapport)

, Hoe worden data verzameld?
- Onderzoeksvraag heeft betrekking op ideeën van vluchtelingen over veerkracht
- Focusgroep:
 Een moderator: gespreksleider; stelt vragen, laat het gesprek goed verlopen,
geen zijsprong naar een ander onderwerp. Je hebt soms ook dominante
mensen en verlegen mensen, maar iedereen moet iets zeggen.

Verschillen met kwalitatief interview: focusgroep
- Er is interactie tussen de deelnemers
 Hierin is de onderzoeker vooral geïnteresseerd!
- Onderwerp is vaak meer specifiek
 Er wordt meer gedetailleerd ingegaan op een specifiek onderwerp.

Wie nemen er deel?
- Groepssamenstelling:
 De moderator
 6-10 personen
 bij voorkeur homogene groep qua achtergrond
 Wel een breed scala aan ervaringen
- Onderzoekers zijn verplicht om de privacy van participanten te waarborgen
 Dit heeft onder andere betrekking op anonimiteit en vertrouwelijkheid.


Verzamelde data
Vaak wordt het interview opgenomen, en later volledig uitgetypt in een transcript.

Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes:
- Aantekeningen die waardevol kunnen zijn tijdens het analyseren van de data in een
later stadium
 Nu dus vooral ook over het interactieproces tussen de deelnemers!

Kwaliteit van de focusgroep
- Betrouwbaarheid (reliabilty)
 Verloop van gesprek hangt af van de moderator en de deelnemers
 Moderator moet zich hier bewust van zijn
- Validiteit (validity)
 Interviewer kan doorvragen om er achter te komen wat de respondenten
echt bedoelen
 Interviewer/onderzoeker moet zich bewust zijn van non-verbale signalen van
de respondenten
- Belang verstandhouding