Biologie H10
“Voeding en vertering”
10.1 Je lichaam en voedsel
De eerste darmbacteriën krijg je van je moeder, tijdens en mogelijk ook al voor je geboorte. In de
loop van je leven zijn daar nog meer soorten bijgekomen. Naar schatting heb je 500-1000
verschillende soorten in je darmkanaal; je darmflora. Een goede darmflora is van belang voor een
goede vertering, stimuleert de ontlasting en speelt een rol bij afweer.
Met voedsel krijg je nuttige, maar ook schadelijke bacteriën binnen. De bacteriën die je gezondheid
bevorderen, kun je ook in capsules eten, deze worden probiotica genoemd. Wanneer je
voedingsmiddelen zoals uien, appels en prei eet stimuleer je de groei van deze bacteriën. Er zit
namelijk prebiotica, onverteerdbare plantendelen waar nuttige bacteriën van leven, in deze
voedingsmiddelen. In het lichaam komen ook schadelijke bacteriën (en schimmels) terecht. In het
maagzuur gaan de meeste dood. Een goede hygiëne verkleint de kans op het teveel binnenkrijgen
van deze schadelijke bacteriën.
Voedingsmiddelen bestaan uit de volgende voedingsstoffen.
- Koolhydraten: Ze dienen als brandstof. Ze leveren energie in de vorm van ATP. Je cellen
gebruiken koolhydraten ook als bouwstof. Het koolhydraat glycogeen is een reservestof.
Koolhydraten zitten in veel producten zoals aardappelen, granen, brood, pasta’s, koek etc.
- Vetten: Dienen als brandstof maar ook als bouwstof voor membranen en hormonen en
dienen als warmte-isolatie. Je lichaam slaat vetten voornamelijk onder de huid op. Vetten
zitten in producten als olijfolie, slaolie, boter, noten en pinda’s.
- Eiwitten: Dienen als bouwstoffen (bijv. spiereiwitten, hemoglobine, antistoffen) en brandstof.
Je kunt ze niet opslaan. Voedingsmiddelen met veel eiwitten zijn: vlees, vis, zuivelproducten,
eieren en zaden.
- Water: Het is een bouwstof voor je cellen. Daarnaast is het ook een transportmiddel
(bloedplasma) en warmtebuffer (houdt lichaamswarmte vast). Op een niet te warme dag heb
je 1,5-2 L water nodig. Via vast voedsel krijg je 0,5 L water binnen, via drinken de rest.
- Mineralen: Dienen als bouwstof en spelen een rol bij verschillende processen in je lichaam.
Typen en hoeveelheden mineralen variëren per voedingsmiddel. Van sommige mineralen heb
je maar weinig nodig, zoals zink. Dit zijn spoorelementen.
- Vitaminen: Zijn essentiële voedingsstoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden gebruikt.
Ze zitten in plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen. Bij een tekort ontstaan
gebrekziekten.
Bepaalde plantaardige koolhydraten in het voedsel, zoals cellulose en pectine, kun je niet verteren.
Dit zijn voedingsvezels, onverteerbare plantaardige koolhydratenmoleculen. Hun functie is onder
andere het stimuleren van de darmperistaltiek en daarmee een goede doorstroming. Voedingsvezels
nemen veel water op waardoor het volume van de darminhoud toeneemt en de ontlasting structuur
krijgt en soepel blijft. Als je te weinig van deze koolhydraten eet, krijg je last van obstipatie.
Groenten, fruit en ook graanproducten bevatten veel voedingsvezels.
Bij mensen bevat het DNA de omvang. Er zijn allelen gevonden die het eetgedrag beïnvloeden. De
eiwitten waarvoor deze allelen coderen, leggen verbindingen tussen zenuwcellen in de hersenen,
betrokken bij het hongergevoel, wat de voedselconsumptie beïnvloedt.
“Voeding en vertering”
10.1 Je lichaam en voedsel
De eerste darmbacteriën krijg je van je moeder, tijdens en mogelijk ook al voor je geboorte. In de
loop van je leven zijn daar nog meer soorten bijgekomen. Naar schatting heb je 500-1000
verschillende soorten in je darmkanaal; je darmflora. Een goede darmflora is van belang voor een
goede vertering, stimuleert de ontlasting en speelt een rol bij afweer.
Met voedsel krijg je nuttige, maar ook schadelijke bacteriën binnen. De bacteriën die je gezondheid
bevorderen, kun je ook in capsules eten, deze worden probiotica genoemd. Wanneer je
voedingsmiddelen zoals uien, appels en prei eet stimuleer je de groei van deze bacteriën. Er zit
namelijk prebiotica, onverteerdbare plantendelen waar nuttige bacteriën van leven, in deze
voedingsmiddelen. In het lichaam komen ook schadelijke bacteriën (en schimmels) terecht. In het
maagzuur gaan de meeste dood. Een goede hygiëne verkleint de kans op het teveel binnenkrijgen
van deze schadelijke bacteriën.
Voedingsmiddelen bestaan uit de volgende voedingsstoffen.
- Koolhydraten: Ze dienen als brandstof. Ze leveren energie in de vorm van ATP. Je cellen
gebruiken koolhydraten ook als bouwstof. Het koolhydraat glycogeen is een reservestof.
Koolhydraten zitten in veel producten zoals aardappelen, granen, brood, pasta’s, koek etc.
- Vetten: Dienen als brandstof maar ook als bouwstof voor membranen en hormonen en
dienen als warmte-isolatie. Je lichaam slaat vetten voornamelijk onder de huid op. Vetten
zitten in producten als olijfolie, slaolie, boter, noten en pinda’s.
- Eiwitten: Dienen als bouwstoffen (bijv. spiereiwitten, hemoglobine, antistoffen) en brandstof.
Je kunt ze niet opslaan. Voedingsmiddelen met veel eiwitten zijn: vlees, vis, zuivelproducten,
eieren en zaden.
- Water: Het is een bouwstof voor je cellen. Daarnaast is het ook een transportmiddel
(bloedplasma) en warmtebuffer (houdt lichaamswarmte vast). Op een niet te warme dag heb
je 1,5-2 L water nodig. Via vast voedsel krijg je 0,5 L water binnen, via drinken de rest.
- Mineralen: Dienen als bouwstof en spelen een rol bij verschillende processen in je lichaam.
Typen en hoeveelheden mineralen variëren per voedingsmiddel. Van sommige mineralen heb
je maar weinig nodig, zoals zink. Dit zijn spoorelementen.
- Vitaminen: Zijn essentiële voedingsstoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden gebruikt.
Ze zitten in plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen. Bij een tekort ontstaan
gebrekziekten.
Bepaalde plantaardige koolhydraten in het voedsel, zoals cellulose en pectine, kun je niet verteren.
Dit zijn voedingsvezels, onverteerbare plantaardige koolhydratenmoleculen. Hun functie is onder
andere het stimuleren van de darmperistaltiek en daarmee een goede doorstroming. Voedingsvezels
nemen veel water op waardoor het volume van de darminhoud toeneemt en de ontlasting structuur
krijgt en soepel blijft. Als je te weinig van deze koolhydraten eet, krijg je last van obstipatie.
Groenten, fruit en ook graanproducten bevatten veel voedingsvezels.
Bij mensen bevat het DNA de omvang. Er zijn allelen gevonden die het eetgedrag beïnvloeden. De
eiwitten waarvoor deze allelen coderen, leggen verbindingen tussen zenuwcellen in de hersenen,
betrokken bij het hongergevoel, wat de voedselconsumptie beïnvloedt.
