H11 Het cardiovasculaire stelsel: bloed, A&F
11.1 Bloed heeft verschillende belangrijke functies en unieke fysische eigenschappen
Bloed is een gespecialiseerd type bindweefsel dat bestaat uit cellen die zich in een vloeistof
bevinden. Bloed heeft 5 belangrijke functies:
1. Transport van opgeloste gassen, voedingsstoffen, hormonen en afvalproducten van
de stofwisseling.
2. Stabiliseren van de pH en de ionensamenstelling van het vloeistof in het lichaam.
3. Beperking van het vloeistofverlies bij verwonding.
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers.
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur.
11.1.1 De samenstelling van bloed
Bloed bestaat uit plasma, bloedcellen en celfragmenten. Vol bloed heeft de volgende
eigenschappen:
1. De temperatuur van bloed is ongeveer 38 graden.
2. 5 keer hogere viscositeit (weerstand tegen vervorming) dan water.
3. Bloed is licht basisch met een pH van 7,4.
11.1.2 Bloedafname en -onderzoek
Vol bloed wordt meestal afgenomen vanuit een oppervlakkig gelegen vene (ader). Dit heeft
venepunctie. Deze techniek wordt vaak gebruikt omdat (1) deze venen zijn makkelijker te
vinden en (2) de wanden van deze venen zijn dunner. (3) Ook is de bloeddruk in deze venen
lager. Een arteriële punctie kan nodig zijn om te bepalen op de gaswisseling bij de longen
goed is.
11.2 Plasma, het vloeibare deel van bloed, bevat een grote hoeveelheid plasma-eiwitten
Plasma bestaat uit plasma-eiwitten (7%), andere opgeloste stoffen (1%) en water (92%).
11.2.2 Plasma-eiwitten
Er zijn drie belangrijke typen plasma-eiwitten:
1. Albuminen: Zij handhaven de osmotische druk van het plasma.
2. Globulinen: Dit zijn antistoffen en transporteiwitten. Antistoffen (immunoglobulinen)
vallen lichaamsvreemde eiwitten en ziekteverwekkers aan.
3. Fibrinogeen: spelen een rol bij de bloedstolling.
11.3 Erytrocyten, die bij de erytropoëse worden gevormd, bevatten hemoglobine
Rode bloedcellen, erytrocyten, hebben een rode kleur door hemoglobine. Hemoglobine
bindt ook zuurstof en koolstofdioxide en vervoert deze.
11.3.2 De structuur van erytrocyten
Erytrocyten zijn gespecialiseerd in het vervoeren van zuurstof en koolstofdioxide in het
bloed. Elke erytrocyt is een schijfje met een dun midden. Deze vorm heeft 2 functies: (1) hij
geeft elke erytrocyt een groot oppervlakte ten opzichte van de inhoud, waardoor de
diffusiesnelheid sneller is en (2) hij maakt erytrocyten flexibel, waardoor ze door nauwe
capillairen kan.
11.1 Bloed heeft verschillende belangrijke functies en unieke fysische eigenschappen
Bloed is een gespecialiseerd type bindweefsel dat bestaat uit cellen die zich in een vloeistof
bevinden. Bloed heeft 5 belangrijke functies:
1. Transport van opgeloste gassen, voedingsstoffen, hormonen en afvalproducten van
de stofwisseling.
2. Stabiliseren van de pH en de ionensamenstelling van het vloeistof in het lichaam.
3. Beperking van het vloeistofverlies bij verwonding.
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers.
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur.
11.1.1 De samenstelling van bloed
Bloed bestaat uit plasma, bloedcellen en celfragmenten. Vol bloed heeft de volgende
eigenschappen:
1. De temperatuur van bloed is ongeveer 38 graden.
2. 5 keer hogere viscositeit (weerstand tegen vervorming) dan water.
3. Bloed is licht basisch met een pH van 7,4.
11.1.2 Bloedafname en -onderzoek
Vol bloed wordt meestal afgenomen vanuit een oppervlakkig gelegen vene (ader). Dit heeft
venepunctie. Deze techniek wordt vaak gebruikt omdat (1) deze venen zijn makkelijker te
vinden en (2) de wanden van deze venen zijn dunner. (3) Ook is de bloeddruk in deze venen
lager. Een arteriële punctie kan nodig zijn om te bepalen op de gaswisseling bij de longen
goed is.
11.2 Plasma, het vloeibare deel van bloed, bevat een grote hoeveelheid plasma-eiwitten
Plasma bestaat uit plasma-eiwitten (7%), andere opgeloste stoffen (1%) en water (92%).
11.2.2 Plasma-eiwitten
Er zijn drie belangrijke typen plasma-eiwitten:
1. Albuminen: Zij handhaven de osmotische druk van het plasma.
2. Globulinen: Dit zijn antistoffen en transporteiwitten. Antistoffen (immunoglobulinen)
vallen lichaamsvreemde eiwitten en ziekteverwekkers aan.
3. Fibrinogeen: spelen een rol bij de bloedstolling.
11.3 Erytrocyten, die bij de erytropoëse worden gevormd, bevatten hemoglobine
Rode bloedcellen, erytrocyten, hebben een rode kleur door hemoglobine. Hemoglobine
bindt ook zuurstof en koolstofdioxide en vervoert deze.
11.3.2 De structuur van erytrocyten
Erytrocyten zijn gespecialiseerd in het vervoeren van zuurstof en koolstofdioxide in het
bloed. Elke erytrocyt is een schijfje met een dun midden. Deze vorm heeft 2 functies: (1) hij
geeft elke erytrocyt een groot oppervlakte ten opzichte van de inhoud, waardoor de
diffusiesnelheid sneller is en (2) hij maakt erytrocyten flexibel, waardoor ze door nauwe
capillairen kan.
