Samenvatting Natuur onderwijs inzichtelijk
Hoofdstuk 3.
3.1 Door je zintuigen is het mogelijk om waar te nemen. De biologische functie
hiervan is om gevaar te vermijden, voedsel en water te bemachtigen en een
partner te vinden om voort te planten. Zintuigen bevatten zenuwcellen die
gevoelig zijn voor prikkels zoals licht of geluid. Die prikkel wordt omgezet in een
elektrisch signaal en dat gaat naar de hersenen. De gewaarwording van de
zintuiglijke indrukken vindt plaats in de hersenen. De hersenen sturen je lichaam
aan om te reageren.
Zintuigen om te overleven. Zintuigen hebben een belangrijke rol bij het
overleven. Door de waarnemingen van je zintuigen wordt je gedrag gestuurd.
Dus bijvoorbeeld als er voedsel in de buurt is wordt je aangestuurd om dat
voedsel te gaan eten. Of als er gevaar dreigt wordt je aangestuurd adequaat te
handelen. Je hebt warmte zintuigen, pijnzintuigen, reukzintuigen en
smaakzintuigen. Ook spelen zintuigen een rol bij het herkennen van emoties en
ze zorgen ervoor dat je informatie kan opnemen.
De samenwerking tussen zintuigen, hersenen en spieren. Zintuigen zijn
ontvangers van je lichaam. Als ze geprikkeld worden sturen ze een boodschap
naar je hersenen. De hersenen kunnen de boodschap ontcijferen en bepalen of er
spieren moeten worden aangestuurd. De hersenen sturen opdrachten naar de
spieren en zo ontstaat gedrag. Deze communicatie verloopt via zenuwen. Dit is
de 'bedrading' in je lichaam. Signalen worden doorgeven doormiddel van
elektriciteit. De zintuigzenuwen brengen elektrische signalen van de zintuigen
naar de hersenen. De hersenen zenden dan elektrische signalen uit via de
bewegingszenuw die zijn aangesloten op je spieren. Zenuwen zitten overal, vanaf
je hersenen loopt er een dikke bundel zenuwen langs je rug naar boven. Dit is je
ruggenmerg. Hierin zitten zintuig en bewegingszenuwen. Sommige zintuiglijke
informatie gaat niet meteen naar de hersenen, maar word kortgesloten via het
ruggenmerg. De informatie gaat dan via een zintuigzenuw naar het ruggenmerg
en wordt daar omgezet in een directe reactie van de spieren. Dit noem je reflex.
De hersenen worden pas na de reactie geïnformeerd. Je hersenen interpreteren
informatie die zij binnen krijgen. Je hersenen selecteren informatie op mate van
belangrijkheid. Bij een hersenschudding is het filterend vermogen van de
hersenen verstoord, waardoor je teveel informatie uit de zintuigen doordringt.
De belangrijkste zintuigen. Men spreekt vaak van de vijf zintuigen. Hierbij
wordt gedoeld op gezichtsvermogen, het gehoor, de smaak, de reuk en het
gevoel. Maar in werkelijkheid bestaat alleen gevoel al uit vier soorten zintuigen.
De tastzintuigen, warmte en koudezintuigen en pijnzintuigen. Het belangrijk dat
er onderscheidt wordt gemaakt tussen prikkels, zintuigen en organen waar zij
onderdeel van zijn. De huid is bijvoorbeeld een orgaan met als zintuigen de
tastzintuigen, warmte en koudezintuigen en pijnzintuigen. De prikkels die bij de
huid horen zijn druk, warmte, koude en beschadiging van de huid.
, Oog. Licht komt je oog binnen via de pupil. Deze pupil vergroot en verkleint zich
aan de hand van de hoeveelheid licht. Dit doet hij buiten de invloed van wil om.
Dit heet pupilreflex. Het beeld wat wij zien komt omgekeerd op ons netvlies. Onze
hersenen draaien dit beeld weer om. Het beeld wat wij binnen krijgen is veel
kleiner dan in werkelijkheid. De lens vergroot dit beeld weer. In je oog heb je
staafjes en kegeltjes. De staafjes zorgen ervoor dat je contrast kan zien
(grijs,wit,zwart). De kegeltjes zorgen ervoor dat je kleuren ziet. We hebben twee
ogen, omdat het moeilijk is om afstand te schatten met 1 oog. Doordat je
hersenen informatie binnen krijgen van 2 ogen kun je diepte zien. In de natuur
zie je dat roofdieren ook 2 ogen aan de voorkant hebben om hun prooi goed te
kunnen vangen.
Gehoor- en evenwichtsorgaan. Het evenwichtsorgaan wordt vaak vergeten
door mensen als orgaan. Toch zijn het gehoor en evenwichtsorgaan twee aparte
organen. Het gehoororgaan is op te delen in 3 gedeeltes: - uitwendig oor. Dit
bestaat uit de oorschelp, de gehoorgang en het trommelvlies. Het trommelvlies
vangt het geluid op. Het geluid wordt door de gehoorschelp naar het
trommelvlies geleidt. Oorsmeer houdt het trommelvlies soepel. - middenoor. Dit
bestaat uit de trommelholte en drie gehoorbeentjes. Deze gehoorbeentjes zorgen
voor het versterken van de trilling. Ze brengen ook de trilling naar het binnenoor.
- binnenoor. Dit bestaat uit het slakkenhuis. Deze dienen voor het omvormen van
de trilling in elektrische signalen die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan.
Het slakkenhuis is gevuld met vloeistof. In het slakkenhuis zitten ook haartjes die
gaan trillen als er geluid binnen komt waardoor ook het vloeistof in beweging
wordt gezet. De zintuigcellen geven dan een elektrisch signaal af naar de
hersenen en die interpreteren het als geluid.
Het evenwichtsorgaan helpt je overeind te blijven. Het bestaat uit 3
halfcirkelvormige kanalen die loodrecht op elkaar staan. De kanalen zijn gevuld
met vloeistof. Beweging van het hoofd brengen de vloeistof in beweging en de
zenuwhaartjes zenden een signaal naar de hersenen. De hersenen kunnen je
houding corrigeren. Als je veel rondjes draait en daarna stilstaat voel je je soms
duizelig. Dit komt omdat het vloeistof nog in beweging is.
Smaakzintuigen. We hebben 5 smaken die wij kunnen onderscheiden. Dat zijn
zoet, zout, zuur, bitter(witlof) en umami(hartig,sojasaus). Je reukzintuig is nauw
verbonden met je smaakzintuig. Je hebt geen gebieden op je tong waar die
zintuigen zitten. Ze zitten over je hele tong. De zintuigcellen geven weer
elektrische signalen af naar de hersenen.
Reukzintuig. Het reukzintuig ligt hoog boven in de gangen van je neus. Door
vluchtige stoffen worden ze geprikkeld. Als je iets goed wilt ruiken helpt het om
goed te snuiven. We kunnen 350 verschillende geuren onderscheiden met het
reukzintuig.
Tastzintuig. Je tastzintuigen bestaan uit kleine ovale orgaantjes die vlak onder
de huid liggen. Waar er veel van bij elkaar liggen is je huid gevoeliger. Bij
drukverandering geven de orgaantjes een elektrisch signaal af naar de hersenen.
Hoofdstuk 3.
3.1 Door je zintuigen is het mogelijk om waar te nemen. De biologische functie
hiervan is om gevaar te vermijden, voedsel en water te bemachtigen en een
partner te vinden om voort te planten. Zintuigen bevatten zenuwcellen die
gevoelig zijn voor prikkels zoals licht of geluid. Die prikkel wordt omgezet in een
elektrisch signaal en dat gaat naar de hersenen. De gewaarwording van de
zintuiglijke indrukken vindt plaats in de hersenen. De hersenen sturen je lichaam
aan om te reageren.
Zintuigen om te overleven. Zintuigen hebben een belangrijke rol bij het
overleven. Door de waarnemingen van je zintuigen wordt je gedrag gestuurd.
Dus bijvoorbeeld als er voedsel in de buurt is wordt je aangestuurd om dat
voedsel te gaan eten. Of als er gevaar dreigt wordt je aangestuurd adequaat te
handelen. Je hebt warmte zintuigen, pijnzintuigen, reukzintuigen en
smaakzintuigen. Ook spelen zintuigen een rol bij het herkennen van emoties en
ze zorgen ervoor dat je informatie kan opnemen.
De samenwerking tussen zintuigen, hersenen en spieren. Zintuigen zijn
ontvangers van je lichaam. Als ze geprikkeld worden sturen ze een boodschap
naar je hersenen. De hersenen kunnen de boodschap ontcijferen en bepalen of er
spieren moeten worden aangestuurd. De hersenen sturen opdrachten naar de
spieren en zo ontstaat gedrag. Deze communicatie verloopt via zenuwen. Dit is
de 'bedrading' in je lichaam. Signalen worden doorgeven doormiddel van
elektriciteit. De zintuigzenuwen brengen elektrische signalen van de zintuigen
naar de hersenen. De hersenen zenden dan elektrische signalen uit via de
bewegingszenuw die zijn aangesloten op je spieren. Zenuwen zitten overal, vanaf
je hersenen loopt er een dikke bundel zenuwen langs je rug naar boven. Dit is je
ruggenmerg. Hierin zitten zintuig en bewegingszenuwen. Sommige zintuiglijke
informatie gaat niet meteen naar de hersenen, maar word kortgesloten via het
ruggenmerg. De informatie gaat dan via een zintuigzenuw naar het ruggenmerg
en wordt daar omgezet in een directe reactie van de spieren. Dit noem je reflex.
De hersenen worden pas na de reactie geïnformeerd. Je hersenen interpreteren
informatie die zij binnen krijgen. Je hersenen selecteren informatie op mate van
belangrijkheid. Bij een hersenschudding is het filterend vermogen van de
hersenen verstoord, waardoor je teveel informatie uit de zintuigen doordringt.
De belangrijkste zintuigen. Men spreekt vaak van de vijf zintuigen. Hierbij
wordt gedoeld op gezichtsvermogen, het gehoor, de smaak, de reuk en het
gevoel. Maar in werkelijkheid bestaat alleen gevoel al uit vier soorten zintuigen.
De tastzintuigen, warmte en koudezintuigen en pijnzintuigen. Het belangrijk dat
er onderscheidt wordt gemaakt tussen prikkels, zintuigen en organen waar zij
onderdeel van zijn. De huid is bijvoorbeeld een orgaan met als zintuigen de
tastzintuigen, warmte en koudezintuigen en pijnzintuigen. De prikkels die bij de
huid horen zijn druk, warmte, koude en beschadiging van de huid.
, Oog. Licht komt je oog binnen via de pupil. Deze pupil vergroot en verkleint zich
aan de hand van de hoeveelheid licht. Dit doet hij buiten de invloed van wil om.
Dit heet pupilreflex. Het beeld wat wij zien komt omgekeerd op ons netvlies. Onze
hersenen draaien dit beeld weer om. Het beeld wat wij binnen krijgen is veel
kleiner dan in werkelijkheid. De lens vergroot dit beeld weer. In je oog heb je
staafjes en kegeltjes. De staafjes zorgen ervoor dat je contrast kan zien
(grijs,wit,zwart). De kegeltjes zorgen ervoor dat je kleuren ziet. We hebben twee
ogen, omdat het moeilijk is om afstand te schatten met 1 oog. Doordat je
hersenen informatie binnen krijgen van 2 ogen kun je diepte zien. In de natuur
zie je dat roofdieren ook 2 ogen aan de voorkant hebben om hun prooi goed te
kunnen vangen.
Gehoor- en evenwichtsorgaan. Het evenwichtsorgaan wordt vaak vergeten
door mensen als orgaan. Toch zijn het gehoor en evenwichtsorgaan twee aparte
organen. Het gehoororgaan is op te delen in 3 gedeeltes: - uitwendig oor. Dit
bestaat uit de oorschelp, de gehoorgang en het trommelvlies. Het trommelvlies
vangt het geluid op. Het geluid wordt door de gehoorschelp naar het
trommelvlies geleidt. Oorsmeer houdt het trommelvlies soepel. - middenoor. Dit
bestaat uit de trommelholte en drie gehoorbeentjes. Deze gehoorbeentjes zorgen
voor het versterken van de trilling. Ze brengen ook de trilling naar het binnenoor.
- binnenoor. Dit bestaat uit het slakkenhuis. Deze dienen voor het omvormen van
de trilling in elektrische signalen die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan.
Het slakkenhuis is gevuld met vloeistof. In het slakkenhuis zitten ook haartjes die
gaan trillen als er geluid binnen komt waardoor ook het vloeistof in beweging
wordt gezet. De zintuigcellen geven dan een elektrisch signaal af naar de
hersenen en die interpreteren het als geluid.
Het evenwichtsorgaan helpt je overeind te blijven. Het bestaat uit 3
halfcirkelvormige kanalen die loodrecht op elkaar staan. De kanalen zijn gevuld
met vloeistof. Beweging van het hoofd brengen de vloeistof in beweging en de
zenuwhaartjes zenden een signaal naar de hersenen. De hersenen kunnen je
houding corrigeren. Als je veel rondjes draait en daarna stilstaat voel je je soms
duizelig. Dit komt omdat het vloeistof nog in beweging is.
Smaakzintuigen. We hebben 5 smaken die wij kunnen onderscheiden. Dat zijn
zoet, zout, zuur, bitter(witlof) en umami(hartig,sojasaus). Je reukzintuig is nauw
verbonden met je smaakzintuig. Je hebt geen gebieden op je tong waar die
zintuigen zitten. Ze zitten over je hele tong. De zintuigcellen geven weer
elektrische signalen af naar de hersenen.
Reukzintuig. Het reukzintuig ligt hoog boven in de gangen van je neus. Door
vluchtige stoffen worden ze geprikkeld. Als je iets goed wilt ruiken helpt het om
goed te snuiven. We kunnen 350 verschillende geuren onderscheiden met het
reukzintuig.
Tastzintuig. Je tastzintuigen bestaan uit kleine ovale orgaantjes die vlak onder
de huid liggen. Waar er veel van bij elkaar liggen is je huid gevoeliger. Bij
drukverandering geven de orgaantjes een elektrisch signaal af naar de hersenen.
