Hoorcollege 1
In de oudheid werden mensen met functiebeperkingen een monster genoemd, in de middeleeuwen
idioot, in de verlichting zwakzinnig, vanaf de 19e eeuw vaak zwakzinnig, idioot, imbeciel en debiel.
De medische term is oligofrenie. In de huidige maatschappij betekent een handicap iets wat gevolgen
heeft op het dagelijks functioneren. Ze kunnen de snelheid van de maatschappij niet goed volgen. Een
stoornis of ziekte is vaak de oorzaak van een beperking. Een beperking is functioneel en een handicap
is maatschappelijk. Een stoornis is op het niveau van het menselijk organisme, een beperking op
niveau van menselijke activiteiten en handicap op het niveau van participatie.
Ontwikkeling kan:
Delayed (vertraagd)
Divergent (afwijkend)
Dissociated (ongelijkmatig op verschillende domeinen)
Tredgold ontwikkelde een intelligentietest om te kijken welke mensen in staat waren mee te doen in de
maatschappij (voor Amerika toen er veel vluchtelingen binnen kwamen). Hij noemde het een mentaal
defect (deficiency) waarbij mensen dus niet in staat waren hun rol in de maatschappij te vervullen.
Later paste hij zijn definitie aan naar: een zodanig onvolledige mentale ontwikkeling in zo’n ernstige
mate dat het individu niet in staat is zichzelf op een dusdanige manier aan te passen aan de normale
omgeving dat hij zonder supervisie, controle of hulp van buiten zelfstandig kan functioneren.
Doll was de eerste die aangaf dat het niet alleen ging om cognitieve ontwikkeling, maar ook over een
sociale incompetentie. Hij ging ook uit van een ontwikkelingsstop met een organische oorzaak. De
stoornis is niet te genezen door behandeling.
Geschiedenis van classificatie:
1877; afhankelijk van taalontwikkeling en spraak
o Imbeciel
o Idioot
1910; gebaseerd op scores (IQ test)
o Debielen
o Imbecielen
o Idioten
1959; ernstniveau’s (AAMR)
o Licht
o Matig
o Ernstig
o Diep
Heber (1961) gaf de volgende definitie: laaggemiddeld intellectueel functioneren, met een aanvang in
de ontwikkeling en wordt geassocieerd met een
tekort adaptief gedrag (1 standaarddeviatie, tot
16 jaar). Grossman (1973) gaf de volgende
definitie: een laaggemiddeld intellectueel
functioneren dat tegelijk voorkomt met tekorten
in het adaptief gedrag en tot uitdrukking komt
gedurende de periode van ontwikkeling (2
standaarddeviatie en tot 18 jaar).
Mentale retardatie is een ander woord voor
verstandelijke beperking. De definitie van 2002
is: een handicap die wordt gekenmerkt door
significantie beperkingen zowel in het
intellectueel als in het adaptieve gedrag zoals tot
uitdrukking komt in conceptuele sociale en
praktische adaptieve vaardigheden. De oorsprong
van de problemen ligt voor het 18e jaar.
, 1. Verstandelijke mogelijkheden:
algemeen mentaal vermogen.
Beperkingen moeten worden
gezien in het licht van de vier
andere dimensies. Intelligentie
kan het beste gepresenteerd
werden door IQ, de cutoff is 2
SD’s
2. Adaptief gedrag: verzameling
van conceptuele, sociale en
praktische vaardigheden die
moeten worden geleerd door
mensen om zich in het dagelijkse
leven te kunnen redden. Cutoff is
2 SD’s. Beperkingen moeten ook
hier gezien worden in het licht
van de andere dimensies.
a. Conceptueel: taal lezen schrijven
b. Sociaal
c. Praktisch: dagelijkse vaardigheden
d. Vaardigheden m.b.t. werk
e. Handhaaft een veilige omgeving
3. Participatie, interactie en sociale rollen: positieve omgevingen bevorderen groei en
ontwikkeling. Participatie en interactie worden het best vastgelegd door de deelname aan
activiteiten te observeren. Sociale rol verwijst naar een groep van activiteiten passend bij de
leeftijdsgroep. Een gebrek aan participatie en interacties beperkt vaak het vervullen van de
gewenste sociale rollen.
4. Gezondheid en etiologische factoren: fysieke en geestelijke gezondheid, sociaal welbevinden,
etiologie moet in kaart gebracht worden. Preventie is noodzakelijk.
5. Context: ecologisch perspectief (micro macro etc.). Het in kaart brengen van de context is niet
gestandaardiseerd mogelijk. De context kan mogelijkheden geven en voedt het welzijn.
In de oudheid werden mensen met functiebeperkingen een monster genoemd, in de middeleeuwen
idioot, in de verlichting zwakzinnig, vanaf de 19e eeuw vaak zwakzinnig, idioot, imbeciel en debiel.
De medische term is oligofrenie. In de huidige maatschappij betekent een handicap iets wat gevolgen
heeft op het dagelijks functioneren. Ze kunnen de snelheid van de maatschappij niet goed volgen. Een
stoornis of ziekte is vaak de oorzaak van een beperking. Een beperking is functioneel en een handicap
is maatschappelijk. Een stoornis is op het niveau van het menselijk organisme, een beperking op
niveau van menselijke activiteiten en handicap op het niveau van participatie.
Ontwikkeling kan:
Delayed (vertraagd)
Divergent (afwijkend)
Dissociated (ongelijkmatig op verschillende domeinen)
Tredgold ontwikkelde een intelligentietest om te kijken welke mensen in staat waren mee te doen in de
maatschappij (voor Amerika toen er veel vluchtelingen binnen kwamen). Hij noemde het een mentaal
defect (deficiency) waarbij mensen dus niet in staat waren hun rol in de maatschappij te vervullen.
Later paste hij zijn definitie aan naar: een zodanig onvolledige mentale ontwikkeling in zo’n ernstige
mate dat het individu niet in staat is zichzelf op een dusdanige manier aan te passen aan de normale
omgeving dat hij zonder supervisie, controle of hulp van buiten zelfstandig kan functioneren.
Doll was de eerste die aangaf dat het niet alleen ging om cognitieve ontwikkeling, maar ook over een
sociale incompetentie. Hij ging ook uit van een ontwikkelingsstop met een organische oorzaak. De
stoornis is niet te genezen door behandeling.
Geschiedenis van classificatie:
1877; afhankelijk van taalontwikkeling en spraak
o Imbeciel
o Idioot
1910; gebaseerd op scores (IQ test)
o Debielen
o Imbecielen
o Idioten
1959; ernstniveau’s (AAMR)
o Licht
o Matig
o Ernstig
o Diep
Heber (1961) gaf de volgende definitie: laaggemiddeld intellectueel functioneren, met een aanvang in
de ontwikkeling en wordt geassocieerd met een
tekort adaptief gedrag (1 standaarddeviatie, tot
16 jaar). Grossman (1973) gaf de volgende
definitie: een laaggemiddeld intellectueel
functioneren dat tegelijk voorkomt met tekorten
in het adaptief gedrag en tot uitdrukking komt
gedurende de periode van ontwikkeling (2
standaarddeviatie en tot 18 jaar).
Mentale retardatie is een ander woord voor
verstandelijke beperking. De definitie van 2002
is: een handicap die wordt gekenmerkt door
significantie beperkingen zowel in het
intellectueel als in het adaptieve gedrag zoals tot
uitdrukking komt in conceptuele sociale en
praktische adaptieve vaardigheden. De oorsprong
van de problemen ligt voor het 18e jaar.
, 1. Verstandelijke mogelijkheden:
algemeen mentaal vermogen.
Beperkingen moeten worden
gezien in het licht van de vier
andere dimensies. Intelligentie
kan het beste gepresenteerd
werden door IQ, de cutoff is 2
SD’s
2. Adaptief gedrag: verzameling
van conceptuele, sociale en
praktische vaardigheden die
moeten worden geleerd door
mensen om zich in het dagelijkse
leven te kunnen redden. Cutoff is
2 SD’s. Beperkingen moeten ook
hier gezien worden in het licht
van de andere dimensies.
a. Conceptueel: taal lezen schrijven
b. Sociaal
c. Praktisch: dagelijkse vaardigheden
d. Vaardigheden m.b.t. werk
e. Handhaaft een veilige omgeving
3. Participatie, interactie en sociale rollen: positieve omgevingen bevorderen groei en
ontwikkeling. Participatie en interactie worden het best vastgelegd door de deelname aan
activiteiten te observeren. Sociale rol verwijst naar een groep van activiteiten passend bij de
leeftijdsgroep. Een gebrek aan participatie en interacties beperkt vaak het vervullen van de
gewenste sociale rollen.
4. Gezondheid en etiologische factoren: fysieke en geestelijke gezondheid, sociaal welbevinden,
etiologie moet in kaart gebracht worden. Preventie is noodzakelijk.
5. Context: ecologisch perspectief (micro macro etc.). Het in kaart brengen van de context is niet
gestandaardiseerd mogelijk. De context kan mogelijkheden geven en voedt het welzijn.
