H5 Pathofysiologie
zaterdag 22 januari 2022 12:29
5.1 inleiding
-
5.2 Afwijkingen van de ademhaling
5.2.1 Dyspnoe
Dyspnoe - de bewuste ervaring van een verstoring van de ademhaling, het gevoel dat de adem
tekortschiet.
• Geen duidelijk verband tussen O2 sat en het gevoel van dyspnoe
• Mogelijk gevolg van
○ Toename ademarbeid bij dezelfde behoefte (bv obstructie)
○ Zwakte ademhalingsspieren (bv ALS)
○ Toegenomen O2 behoefte (koorts, anemie)
○ Kanker, astma, COPD
○ Complicaties van ziekte (longembolie, pleuravocht)
○ Reactie op behandeling
○ Comorbiditeit (decompensatio cordis of COPD)
• 2 soorten:
○ Dyspnoe d'effort - kortademigheid bij inspanning
○ Dyspnoe de repos - Fademigheid bij rust
5.2.2 Dyspnoe d'effort
Frequentie en diepte van ademhaling nemen toe bij inspanning.
Aandoeningen die mogelijk dyspnoe d'effort veroorzaken:
- Decompensatio cordis --> stuwing longen
- COPD
- Inspanningsastma
- Pleuritis exsudativa - natte pleuritis --> vocht tussen longvliezen
- Anemie
5.2.3 Dyspnoe de repos
Ernstiger dan dyspnoe d'effort, komt vaak voor bij zorgvragers met chronisch hartfalen. In 2 situaties
ervaren zij dyspnoe:
• Orthopneu - dyspneu bij platliggen
○ Overmatig vocht zacht naar de longen
• Astma cardiale - acute exacerbatie van chronisch hartfalen
○ Longoedeem
○ Hoge RR, tachycardie, vochtretentie.
○ Vochtretentie door:
▪ Niet goed naleven van vocht- en zoutbeperking en mindering alcohol
▪ Medicatieontrouw of drugdrug interactions
▪ Afwijkingen hartritme
▪ Acute bronchitis / pneumonie
5.2.4 Afwijkende adembewegingen
Biomedisch Pagina 1
,5.2.4 Afwijkende adembewegingen
Afwijkingen in de diepte van de adembeweging:
• Hypopnoe - oppervlakkige ademhaling --> trauma, astma, COPD
• Hyperpnoe - verdiepte ademhaling
Naast diepte en frequentie van adembeweging wordt er ook gekeken naar:
• Symmetrie van adembewegingen
○ Pneumothorax
• Hulpademhalingsspieren
○ Duidt op ademnood
5.2.5 Afwijkende adempatronen
Afwijkende adempatronen:
• Kassmaul-ademhaling
○ Hyperpnoe en tachypnoe
○ Door acidose van het bloed met metabole oorzaak:
▪ Nierfalen
▪ Onbehandelde of ontregelde suikerziekte
• Hyperventilatiesyndroom (HVS)
○ Hyperpnoe en tachypnoe
○ Bij bedreigende ziektebeelden als longembolie
○ Vaak enkel psychische facroten
○ Veel CO2 uitademen --> alkalose
○ Zorgvrager ervaart:
▪ Dyspnoe
▪ Tintelingen
▪ Dorst
▪ Druk/pijn op de borst
• Cheyne-Stokes-ademhaling
○ Onregelmatig ademhalingspatroon wbt diepte en frequentie
▪ Pasgeborenen met onrijp ademcentrum (niet gevaarlijk)
▪ Zorgvragers in laatste levensfase
▪ Beroerte
▪ Shock
▪ Vernauwing van hersenvaten rondom gebied ademcentrum
▪ Overdosis van bepaalde medicijnen
5.2.6 Longgeluiden
Ausculatie - het beluisteren van de longen
- Ademgeluid bij ausculatie bestaat uit 2 delen:
○ Inspirium - gedeelte waarbij lucht de longen instroomt
○ Expirium - gedeelte waarbij lucht de longen uitstroomt
Ademgeluiden:
• Vesticulair ademgeruis
○ Onder normale omstandigheden hoorbaar over grootste gedeelte van beide longen
○ Intensiteit is bij expirium langer dan bij inspirium
○ Expirium is minder lang hoorbaar (3:1)
• Stridor - hoogklinkend geluid
Obstructie in de luchtwegen
Biomedisch Pagina 2
, ○ Obstructie in de luchtwegen
○ Boven epiglottis of in 1 van de hoofdtakken van onderste luchtwegen (trachea,
hoofdbronchi)
• Rhonchi - piepende, fluitende, brommende, zagende geluiden
○ Door stijve of verdikte bronchuswand
• Crepitaties - explosieve, knetterende geluiden aan het einde van het expirium
○ Fijne, hoogfrequente crepetaties: interstitiële longaandoeningen
○ Grove crepetaties: longemfyseem of -oedeem
• Pleurawrijfgeruis - geluid van lopen door vers gevallen sneeuw
5.2.7 Afwijkend ademgeluid
Verlengd expirium - wanneer expirium even lang of langer dan het inspirium is
- Mogelijke obstructieve longziekte op het niveau van de bronchioli (kleine bronchiën)
- Luchtwegen zijn dan vernauwd --> hogere longweestand:
○ COPD
Astma
Biomedisch Pagina 3
zaterdag 22 januari 2022 12:29
5.1 inleiding
-
5.2 Afwijkingen van de ademhaling
5.2.1 Dyspnoe
Dyspnoe - de bewuste ervaring van een verstoring van de ademhaling, het gevoel dat de adem
tekortschiet.
• Geen duidelijk verband tussen O2 sat en het gevoel van dyspnoe
• Mogelijk gevolg van
○ Toename ademarbeid bij dezelfde behoefte (bv obstructie)
○ Zwakte ademhalingsspieren (bv ALS)
○ Toegenomen O2 behoefte (koorts, anemie)
○ Kanker, astma, COPD
○ Complicaties van ziekte (longembolie, pleuravocht)
○ Reactie op behandeling
○ Comorbiditeit (decompensatio cordis of COPD)
• 2 soorten:
○ Dyspnoe d'effort - kortademigheid bij inspanning
○ Dyspnoe de repos - Fademigheid bij rust
5.2.2 Dyspnoe d'effort
Frequentie en diepte van ademhaling nemen toe bij inspanning.
Aandoeningen die mogelijk dyspnoe d'effort veroorzaken:
- Decompensatio cordis --> stuwing longen
- COPD
- Inspanningsastma
- Pleuritis exsudativa - natte pleuritis --> vocht tussen longvliezen
- Anemie
5.2.3 Dyspnoe de repos
Ernstiger dan dyspnoe d'effort, komt vaak voor bij zorgvragers met chronisch hartfalen. In 2 situaties
ervaren zij dyspnoe:
• Orthopneu - dyspneu bij platliggen
○ Overmatig vocht zacht naar de longen
• Astma cardiale - acute exacerbatie van chronisch hartfalen
○ Longoedeem
○ Hoge RR, tachycardie, vochtretentie.
○ Vochtretentie door:
▪ Niet goed naleven van vocht- en zoutbeperking en mindering alcohol
▪ Medicatieontrouw of drugdrug interactions
▪ Afwijkingen hartritme
▪ Acute bronchitis / pneumonie
5.2.4 Afwijkende adembewegingen
Biomedisch Pagina 1
,5.2.4 Afwijkende adembewegingen
Afwijkingen in de diepte van de adembeweging:
• Hypopnoe - oppervlakkige ademhaling --> trauma, astma, COPD
• Hyperpnoe - verdiepte ademhaling
Naast diepte en frequentie van adembeweging wordt er ook gekeken naar:
• Symmetrie van adembewegingen
○ Pneumothorax
• Hulpademhalingsspieren
○ Duidt op ademnood
5.2.5 Afwijkende adempatronen
Afwijkende adempatronen:
• Kassmaul-ademhaling
○ Hyperpnoe en tachypnoe
○ Door acidose van het bloed met metabole oorzaak:
▪ Nierfalen
▪ Onbehandelde of ontregelde suikerziekte
• Hyperventilatiesyndroom (HVS)
○ Hyperpnoe en tachypnoe
○ Bij bedreigende ziektebeelden als longembolie
○ Vaak enkel psychische facroten
○ Veel CO2 uitademen --> alkalose
○ Zorgvrager ervaart:
▪ Dyspnoe
▪ Tintelingen
▪ Dorst
▪ Druk/pijn op de borst
• Cheyne-Stokes-ademhaling
○ Onregelmatig ademhalingspatroon wbt diepte en frequentie
▪ Pasgeborenen met onrijp ademcentrum (niet gevaarlijk)
▪ Zorgvragers in laatste levensfase
▪ Beroerte
▪ Shock
▪ Vernauwing van hersenvaten rondom gebied ademcentrum
▪ Overdosis van bepaalde medicijnen
5.2.6 Longgeluiden
Ausculatie - het beluisteren van de longen
- Ademgeluid bij ausculatie bestaat uit 2 delen:
○ Inspirium - gedeelte waarbij lucht de longen instroomt
○ Expirium - gedeelte waarbij lucht de longen uitstroomt
Ademgeluiden:
• Vesticulair ademgeruis
○ Onder normale omstandigheden hoorbaar over grootste gedeelte van beide longen
○ Intensiteit is bij expirium langer dan bij inspirium
○ Expirium is minder lang hoorbaar (3:1)
• Stridor - hoogklinkend geluid
Obstructie in de luchtwegen
Biomedisch Pagina 2
, ○ Obstructie in de luchtwegen
○ Boven epiglottis of in 1 van de hoofdtakken van onderste luchtwegen (trachea,
hoofdbronchi)
• Rhonchi - piepende, fluitende, brommende, zagende geluiden
○ Door stijve of verdikte bronchuswand
• Crepitaties - explosieve, knetterende geluiden aan het einde van het expirium
○ Fijne, hoogfrequente crepetaties: interstitiële longaandoeningen
○ Grove crepetaties: longemfyseem of -oedeem
• Pleurawrijfgeruis - geluid van lopen door vers gevallen sneeuw
5.2.7 Afwijkend ademgeluid
Verlengd expirium - wanneer expirium even lang of langer dan het inspirium is
- Mogelijke obstructieve longziekte op het niveau van de bronchioli (kleine bronchiën)
- Luchtwegen zijn dan vernauwd --> hogere longweestand:
○ COPD
Astma
Biomedisch Pagina 3
