thema 2
3.2.2 potentieel levensbedreigende aandoeningen
Naam:
Week: 5, 6, 7 en 8
,Inhoudsopgave
Embryologie ................................................................................................................................................................. 4
Anatomie ...................................................................................................................................................................... 8
Peritoneum ....................................................................................................................................................................... 8
De dunne darm............................................................................................................................................................... 12
De dikke darm ................................................................................................................................................................ 13
Galblaas, galwegen en pancreas ................................................................................................................................... 16
Femorale traingel ........................................................................................................................................................... 19
Acute buik .................................................................................................................................................................. 20
Darmobstructie .............................................................................................................................................................. 24
Intussusceptie/ invaginatie ............................................................................................................................................ 28
Pylorusstenose ............................................................................................................................................................... 29
Mesenteriaal ischemie ................................................................................................................................................... 30
Volvulus .......................................................................................................................................................................... 30
Herniaties (inwendig/uitwendig) ................................................................................................................................... 31
Grote gastro-intestinale bloeding .................................................................................................................................. 34
Peritonitis ................................................................................................................................................................... 35
Cholecystitis/ cholecystolithiasis .................................................................................................................................... 36
Pancreatitis .................................................................................................................................................................... 38
Perforaties tractus digestivus ......................................................................................................................................... 39
Ulcuslijden ...................................................................................................................................................................... 40
Appendicitis .................................................................................................................................................................... 41
Diverticulitis ................................................................................................................................................................... 43
Pelvic inflammatory disease (PID) .................................................................................................................................. 46
Tubaire Extra Uteriene Graviditeit (EUG)/ buitenbaarmoederlijke zwangerschap ........................................................ 46
Torsio ovarium ............................................................................................................................................................... 47
Intra-abdominale abcessen ............................................................................................................................................ 48
Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa ............................................................................................................................... 48
Coma/ langdurig bewustzijnsverlies ........................................................................................................................... 50
Neurologische oorzaken coma ....................................................................................................................................... 54
Metabole oorzaken coma .............................................................................................................................................. 54
Andere oorzaken van coma............................................................................................................................................ 55
Hypoglycemie ............................................................................................................................................................ 55
Acuut leverfalen (AHF) .............................................................................................................................................. 57
Somatoforme stoornissen ......................................................................................................................................... 57
Hitteverwonding ....................................................................................................................................................... 58
Koude verwonding .................................................................................................................................................... 58
Aandoeningen van de natriumconcentratie ............................................................................................................. 59
1
, Aandoeningen van magnesiumconcentratie ............................................................................................................ 60
Zuur-base stoornis..................................................................................................................................................... 61
Autointoxicatie/ suicide ............................................................................................................................................. 63
Alcoholmisbruik en afhankelijkheid ............................................................................................................................... 64
Drugsmisbruik en afhankelijkheid .................................................................................................................................. 66
Toxidromen ................................................................................................................................................................ 67
Sympaticomimetisch toxidroom..................................................................................................................................... 71
Anticholinerg toxidroom ................................................................................................................................................ 74
Cholinerg toxidroom....................................................................................................................................................... 76
Opoid .............................................................................................................................................................................. 77
Sedatief/ hypnotiserend toxidroom ............................................................................................................................... 79
Serotonine syndroom ..................................................................................................................................................... 79
Hallucinogeen ................................................................................................................................................................ 79
Bloedgasanalyse ......................................................................................................................................................... 80
ECG beoordelen .......................................................................................................................................................... 80
POCUS ........................................................................................................................................................................ 80
Traumatisch hoofd- en hersenletsel ........................................................................................................................... 81
Antipsychotica ............................................................................................................................................................ 88
Pesticiden ................................................................................................................................................................... 89
Sedatieve hypnotica ................................................................................................................................................... 91
Bot- en gewrichtsschade............................................................................................................................................. 92
Fractuur/ breuk .............................................................................................................................................................. 94
Factoren die de genezing beïnvloeden ................................................................................................................... 105
Hoe lees je een fractuur? ........................................................................................................................................ 107
Distorsie/ sprain/ verstuiking ....................................................................................................................................... 110
Contusie ....................................................................................................................................................................... 110
Luxatie/ dislocatie ........................................................................................................................................................ 111
Trauma per locatie ................................................................................................................................................... 112
De shouldergordel en humerus .................................................................................................................................... 112
Elleboog........................................................................................................................................................................ 117
Onderarmbeenderen .................................................................................................................................................... 121
Pols en hand ................................................................................................................................................................. 122
Het bekken, de heup en de femurhals .......................................................................................................................... 128
Het dijbeen en de knie .................................................................................................................................................. 131
Het scheenbeen ............................................................................................................................................................ 133
De voet ......................................................................................................................................................................... 137
2
,Complicaties bij traumachirurgie .............................................................................................................................. 139
Complicaties van fracturen .......................................................................................................................................... 139
Compartimentsyndroom .............................................................................................................................................. 141
Non-union .................................................................................................................................................................... 142
Algemene risico’s chirugie ............................................................................................................................................ 143
Hoe pak je tentamenvragen aan? ............................................................................................................................. 144
Leerdoelen ............................................................................................................................................................... 146
3
,Embryologie
4
,5
,6
,Ontwikkeling van de hindgut:
Samenvatting van Gut – organisatie
- Het maagdarmkanaal is een eenvoudige buis in het vroege embryo
- Foregut, midgut, hindgut → onderscheiden zich door hun bloedtoevoer, parasympathische innervatie en
kenmerken van hun mesenteriën.
- De buis verliest zijn eenvoudige opstelling met de rotaties van de voordarm en middendarm, de groei van het
dorsale mesogastrium en de vorming van de kleine zak, en de enorme groei van de darmen.
- Als gevolg hiervan is het uiterlijk van het maagdarmkanaal
gecompliceerd bij de volwassene, maar de eenvoudige embryonale
relaties blijven bestaan.
Het maagdarmkanaal is afgeleid vd volgende 3 embryonale darmregio's:
• Foregut: slokdarm, maag, proximale helft duodenum, lever, galblaas en
alvleesklier.
• Midgut: distale helft duodenum, jejunum, ileum, caecum, appendix,
stijgende colon en proximale 2/3 transversale colon.
• Hindgut: distale 1/3 transversale colon, de dalende colon, de sigmoïde
colon, rectum en het proximale anale kanaal.
De foregut, midgut en hindgut hebben elk hun eigen slagader van de aorta:
Celiac trunk Foregut (en de milt)
Superior mesenteric artery Midgut
Inferieure mesenteriale ader Hindgut
7
, Foregut Midgut Hindgut
Organen Maag 2e helft van het duodenum Linker 1/3 van transverse
Lever Jejunum en ileum colon
Galblaas Cecum Dalende colon
Alvleesklier Stijgende colon Sigmoid colon
Milt 2/3 van transverse colon Rectum
1e helft van het duodenum
Arteriën Celiac trunk: Superior mesentric: Inferior mesentric:
- Milt arterie - Ileocolic - Left colic
- Linker gastric - Right colic - Sigmoide branches
- Common hepatic - Middle colic - Superior rectal
Ventrale Lesser omentum Geen Geen
mesentery Falciform ligament
Coronary/triangular ligaments
Dorsale Gastrosplenic ligament Mesointestine Sigmoid mesocolon
mesentery Splenorenal ligament Mesoappendix
Gastrocolic ligament Transverse mesocolon
Greater omentum
Motor Vagus Vagus Pelvic splanchnic nerves
nerve
supply
Anatomie
Peritoneum
Pariëtaal peritoneum = de buitenste laag, zit vast aan de abdominale
wand
Visceraal peritoneum = ligt over de viscerale organen
Organen beginnen tijdens de embryonale fase te vormen in en buiten
het peritoneum maar nooooit direct in de peritoneale holte!
In de peritoneale holte bevindt zich in principe niks
8
, Mesenterium (mesentery) = dubbele vouw peritoneum, is er voor elk intra peritoneaal orgaan.
- Bevat vaten en zenuwen.
Omentum = dubbele vouw peritoneum, zit tussen twee organen.
- Omentum minus = tussen de maag en transverse colon.
- Omentum major = tussen lever en maag.
Bedekt door het peritoneum
>75% → intraperitoneaal = viscera gewikkeld in het mesenterium
<75% → extraperitoneaal = viscera bedek aan een kant door het
peritoneum (sub, pre of retro)
- Retro = achter (bv. aorta)
- Pre = voor
- Sub = onder
Aangezien er geen structuren het peritoneum doorkruizen zitten de arteriën intra peritoneaal.
!!! ezelsbruggetje (om en om intra- en retroperitoneaal) !!!
Intraperitoneaal Retroperitoneaal
Maag Duodenum
Jejunem/ilieum Colon ascendes
Colon transversens Colon descendes
Sigmoid (lever) Rectum
Alvleesklier (retro)
Blaas (sub)
Aorta (retro))
Primair retroperitoneaal = structuren die nooit mesenterium hebben gehad
- Nieren, urineleiders, bijnieren
Secundair retroperitoneaal = structuren die mesenterium zijn verloren tijdens de ontwikkeling → werden
gefuseerd aan de abdominale wand
- duodenum, alvleesklier en stijgende en dalende colon
9